بر اساس قانون مربوط به تعیین عیدی و پاداش سالانه کارگران شاغل در کارگاههای مشمول قانون کار که در سال ۱۳۷۰ به تصویب رسیده است، تمامی کارفرمایان در اینگونه کارگاهها موظف هستند به ازای یکسال کار، مبلغی معادل ۶۰ روز از آخرین مزد کارگران خود را بهعنوان عیدی و پاداش پرداخت نمایند. همچنین این مبلغ نباید از معادل ۹۰ روز حداقل مزد روزانه قانونی فراتر رود.
برای تعیین عیدی پایان سال کارگران، حداقل به دو و حداکثر به سه برابر مصوبه دستمزد شورای عالی کار توجه میشود. بدین ترتیب، وظیفه کارفرمایان است که حداقل عیدی معادل دو ماه حقوق و حداکثر عیدی معادل سه ماه حقوق به کارگران خود پرداخت کنند.
در کارگاههایی که دارای طرح طبقهبندی مشاغل هستند، محاسبه عیدی و پاداش سالانه بر اساس مزد گروه و پایه یا مزد مبنای آن مشاغل انجام میگیرد، در حالی که در واحدهایی که فاقد این طرح هستند، مزد ثابت بهویژه مزد مربوط به شغل و مزایای ثابت بهعنوان مبنای محاسبه تلقی میشود.
به طور معمول، پرداخت عیدی و پاداش پایان سال برای کارگران تحت پوشش قانون کار و همچنین بازنشستگان تأمین اجتماعی طبق توافقهای شغلی صورت میپذیرد و با توجه به تعطیلی بانکها، آغاز تعطیلات عید و فرایندهای حسابرسی، این پرداختها معمولاً از ۲۰ اسفند آغاز میشود. البته در برخی موارد، کارفرمایان این عیدی را به روزهای پایانی سال موکول نکرده و همزمان با حقوق دی یا بهمن ماه به حساب کارگران واریز مینمایند تا خانههای کارگری بتوانند با آرامش بیشتری به تهیه مایحتاج شب عید بپردازند.
شورای عالی کار در تاریخ ۲۹ اسفند سال گذشته، افزایش حداقل دستمزد کارگران برای سال ۱۴۰۲ را ۲۷ درصد تصویب کرد. بر اساس این مصوبه، پایه حقوق کارگران به ۵ میلیون و ۳۰۷ هزار و ۳۳۰ تومان افزایش یافته است. با احتساب فرمول حداقل و حداکثر عیدی، کارگران در سال جاری حداقل ۱۰ میلیون و ۶۱۴ هزار و ۶۶۰ تومان و حداکثر ۱۵ میلیون و ۹۲۲ هزار تومان دریافت خواهند کرد.
کارگران بسته به سابقه کار و تعداد روزهای اشتغالشان برای دریافت عیدی واجد شرایط هستند. عیدی و پاداش کامل به کارگرانی تعلق میگیرد که حداقل یکسال در محل کار یا آخرین کارگاه مشغول به کار بوده و بیمهپردازی آنان بهطور کامل انجام شده باشد.
با وجود اینکه پرداخت عیدی و پاداش پایان سال کارگران بهمنظور تأمین معیشت و خرید اقلام ضروری و افزایش رفاه خانوارهای کارگری از اهمیت بالایی برخوردار است، در برخی کارگاهها و صنفهای خاص، این پرداخت با تاخیر مواجه میشود. بنابراین انتظار میرود کارفرمایان در این واحدها به دلیل ازدحام بانکها در پایان سال و نیاز خانوارهای کارگری به تأمین مایحتاج ضروری، همکاری و مساعدت بیشتری در پرداخت عیدی و پاداش داشته باشند و آن را زودتر به دست کارگران خود برسانند.
