“`html
گیاه عناب، یکی از انواع گیاهانی است که بهطور طبیعی در نواحی شمالی ایران میروید و به سبب میوههای خوشمزه و مغذیاش، در سایر مناطق نیز کشت میشود.
این درختچه دارای برگهای سبز براق بوده و ممکن است بهصورت بدون کرک یا با کرکهای پراکنده مشاهده شود.
بهترین نوع عناب
بهترین کیفیت عناب مربوط به میوههای کاملاً رسیده و قرمز رنگ میباشد که دارای طعمی شیرین هستند.
تاریخچه کشت عناب
عناب ریشهای تاریخی در آسیای شرقی، جنوبی و مناطق خاورمیانه دارد که به سمت غرب گسترش یافته است. این گیاه بهمدت ۴۰۰۰ سال در چین کشت میشود و به همین دلیل به نام خرمای چینی هم شناخته میشود. در حال حاضر بیش از ۷۰۰ گونه مختلف عناب در چین شناسایی شدهاند.
ترکیبات عناب
میوه عناب از نظر وزن خشک بهطور کلی شامل پروتئین، چربی، کربوهیدرات و فیبر بوده و همچنین با داشتن ویتامینهای B۲، A و C و مقدار زیادی کلسیم و آهن شناخته میشود.
خواص عناب
از نظر طب سنتی و همچنین پژوهشهای مدرن، عناب دارای خواص زیادی است؛ در متون طب شرقی به ویژه در طب چینی و کرهای، میوه، دانه و پوست آن برای درمان مشکلاتی همچون بیخوابی، کاهش اشتها، سوءهاضمه و التهاب مفاصل بهکار میرفته است.
خواص عناب برای دیابتیها
میوه عناب میتواند بهعنوان یک غذای مفید شناخته شود؛ زیرا محتویات فیبر و فروکتوز در آن به کند شدن فرآیند هضم غذا کمک کرده و میتواند در کنترل قند خون مؤثر باشد. نتایج یک مطالعه نشان داد که عناب دارای خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی است که میتواند در پیشگیری از التهابهای ناشی از دیابت و درمان آن سودمند باشد؛ لذا پودر میوه عناب میتواند برای این بیماران استفاده شود.
خاصیت عناب برای لاغری
فیبر موجود در عناب میتواند حس سیری را تقویت کند و به کنترل کالری دریافتی کمک کند؛ به همین دلیل، میتواند در کاهش وزن مؤثر باشد.
خواص عناب برای تقویت سیستم ایمنی بدن
عناب بهدلیل غنای خود از ویتامین C شناخته شده است. تحقیقات نشان دادهاند که بخش گوشتی میوه عناب بالاترین مقدار ویتامین C را داراست و این موضوع به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک میکند.
عناب برای رفع یبوست
عناب به عنوان یک ملین طبیعی شناخته میشود و مصرف آن عوارض منفی بر روی سیستم گوارشی نداشته و به همین دلیل برای درمان یبوست بسیار مفید است. جوشانده این گیاه میتواند بهطور مناسب حرکت مواد در دستگاه گوارش را تسهیل کند.
عناب برای بهبود درد مفاصل
این میوه منبعی غنی از منیزیم، فسفر، پتاسیم، سدیم و روی محسوب میشود و میتواند در تسکین درد مفاصل مؤثر باشد.
برای تقویت مو عناب بخورید
با توجه به وجود منیزیم و روی در عناب، مصرف روزانه چند عدد از این میوه یا جوشانده آن میتواند در تقویت و رشد موها موثر باشد.
عناب برای سرماخوردگی
میوه عناب جزء موادی است که خاصیت لعابدار دارد و به همین دلیل در طب گیاهی قدیم و جدید ایران به عنوان نرمکننده سینه و درمان سرماخوردگی بهکار میرود.
غلظت خون را با عناب درمان کنید
عناب در زمینه تصفیه خون نیز کاربرد دارد و میتواند به بهبود غلظت خون کمک کند؛ این میوه همچنین برای بیماریهای قلبی مفید شناخته شده و به همین منظور مصرف روزانه آن توصیه میشود.
فواید اجزای گیاه عناب برای بیماریها
علاوه بر میوه و برگهای آن، مزایای عناب شامل ریشه آن نیز هست که به شکل جوشانده برای کاهش تب بهکار میرود.
خواص عناب برای کلیه
برگهای میوه عناب بهعنوان درمانی برای ناراحتیهای ادراری، نظیر قطرهقطره ادرار کردن استفاده میشوند.
خواص ریشه درخت عناب برای درمان زخم
ریشه درخت عناب از مرحلهای که قطر آن به اندازه انگشت میرسد جدا شده و به قطعات کوچک تقسیم میشود. پس از خشک کردن در سایه، آن را بهصورت پودر درمیآورند و برای درمان زخمها و جراحات از آن بهرهبرداری میشود.
درمان اسهال با عناب
پوست درخت عناب نیز در طب گیاهی برای درمان و قطع اسهال مطرح شده است. به این منظور، پوست درخت را قبل از چوبی شدن از شاخههای تازه جدا کرده و بهصورت جوشانده ملایم مصرف میکنند.
پودر ریشه عناب در ایران و چین برای کاهش عوارض ناشی از نیش حشرات استفاده میشود.
پودر هسته میوه عناب همچنین به عنوان یک خوابآور شناخته شده است.
عناب برای رفع احساس ضعف
مصرف روزانه چند عدد از این میوه میتواند احساس خستگی و ضعف عمومی بدن را کاهش دهد؛ افرادی که احساس بیحالی و خستگی میکنند میتوانند از میوه یا شربت عناب استفاده کنند.
اثرات ضدسرطانی عناب
عناب بخاطر دارا بودن فلاونوئیدها و آنتیاکسیدانهای متعدد، بهعنوان ضدسرطان شناخته میشود؛ اثرات مثبت آن علاوه بر پیشگیری از سرطان رحم بر سلولهای سرطانی ریه، کبد و سلولهای لنفی نیز تأثیر دارد.
خواص عناب برای بیماریهای زنان
سندرم تخمدان پلیکیستیک یکی از مشکلات رایج در کشور است که در صورت عدم درمان میتواند منجر به ناباروری شود. خواص دیگر عناب شامل کاهش حجم میوم و ضخامت آندومتر و بهبود تخمدان پلیکیستیک از نظر تعداد و اندازه کیستهاست که میتواند به باروری کمک کند.
رفع خارش بدن با عناب
عناب برای کاهش عوارض خارش پوست مؤثر است و بهاین منظور حدود ۲۰۰ گرم برگ عناب را با مقدار کمی شکر دم کرده و به مدت ۵ روز مصرف کنید.
درمان تب با عناب
عناب بهخاطر خاصیت تببری که دارد، میتواند برای کاهش تب مؤثر باشد؛ به این صورت که ۱۰ عدد میوه خشک عناب را در کنار یک قاشق تخم گشنیز بجوشانید و سپس بعد از یک ساعت، مخلوط را صاف کرده و با عسل شیرین کنید تا اثرات تببری قابل توجهی داشته باشد؛ در روایتهای مختلف نیز به این خاصیت اشاره شده است که “عناب تب را میبرد.”
کاربرد عناب در صنایع غذایی و دارویی
با توجه به ترکیبات قندی موجود در عناب، از آن در تهیه کمپوت و شیرینیها بهره برده میشود. در چین و آفریقا، آرد و میوه تخمیرشده عناب در پخت کیک و شیرینی کاربرد دارد. علاوه بر ایران، کشورهایی نظیر هند، چین، کره و یونان نیز در زمینه استفاده دارویی از میوه، برگ و ریشه عناب سلطه دارند و در موارد مختلفی از آن بهره میبرند.
عناب را چگونه مصرف کنیم؟
این میوه را میتوان بهصورت جوشانده، خیسانده و شربت مصرف نمود.
جوشانده عناب
جوشانده عناب میتواند به تنهایی یا بهصورت ترکیبی با دیگر گیاهان مورد استفاده واقع شود. برای تهیه این جوشانده، ۱۴ عدد عناب همراه با ۲.۵ گرم جو پوستگرفته را در مقداری آب بجوشانید تا حجم آب به ۱۵۰۰ گرم کاهش یابد. سپس آن را صاف کرده و برای رفع تب میتوانید از آن بهره ببرید. میزان مصرف هر وعده یک فنجان باید باشد.
خیسانده عناب
برای تهیه خیسانده، ۲۰ دانه عناب را از شب قبل در دو لیوان آب قرار دهید و صبح آن را بنوشید.
شربت عناب
در تهیه شربت عناب، ۸۰۰ گرم عناب خشک را در ۴ لیتر آب میجوشانند تا نرم شود، سپس پس از له کردن عناب، مایع حاصل صاف گشته و کمی شکر به آن اضافه میشود. در هنگام مصرف، نیم استکان از این شربت را در یک لیوان آب سرد حل کرده و ببلعید. این شربت تمام خواص دارویی میوه عناب را دارد!
عادت به خوردن عناب تازه یا خشک؟
میوه عناب خواص زیادی دارد که این خواص با خشک شدن آن خدشهدار نمیشوند و میتوانید از میوه خشک و حتی برگهای آن برای درمان بیماریهای مختلف استفاده کنید؛ میوه تازه اگر به درستی نگهداری نشود ممکن است پس از چند روز خراب شود و به همین خاطر برای حفظ کیفیت و استفاده بیشتر، بهترین گزینه مصرف نوع خشکشده آن میباشد.
خواص عناب در طب سنتی
عناب تازه از دیدگاه ابوعلی سینا به لحاظ خشکی و رطوبت وضعیتی متعادل دارد و طبیعت آن کمی سرد توصیف شده است.
طبق نظر طب سنتی، عنااب بهعنوان یک ملین و صافکننده خون عمل کرده و باعث تحریک بلغم میشود. این گیاه بهعنوان تسکیندهنده التهاب و تشنگی شناخته میشود.
عناب در تصفیه خون مؤثر است و به تولید خون کمک مینماید و جزء داروهای خونساز محسوب میشود.
این گیاه میتواند التهاب، تشنگی و دردهای کبد، کلیه و مثانه را تسکین دهد؛ ضماد میوه یا هسته عناب در بهبود التهاب و ورم چشم نیز مفید است.
مخلوط عرق کاسنی با عناب خیسانده در آب و کمی سکنجبین، برای بهبود عملکرد کبد و تعادل ترکیبات خون توصیه میشود؛ با این منوال، ۵۰ عدد میوه عناب بهعنوان دارو استفاده میشود.
عناب شامل مقدار قابل توجهی آنتیاکسیدان است. وجود ویتامینهای C و A در کنار سایر ترکیبات آنتیاکسیدانی به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک میکند و از بروز بیماریها جلوگیری مینماید.
خواص عناب برای رفع سرفه
درمان سرفه یکی دیگر از خواص عناب است؛ این میوه سینه را نرم کرده و برای تسکین درد سینه و رفع تنگی نفس سودمند است. طبق نسخههای ابوعلی، ترکیب میوه عناب با خرما، مویز و انجیر بهعنوان داروی سینه تجویز میشود که میتوان از این مخلوط به میزان ۵۰ گرم استفاده کرد و در یک لیتر آب به شکل شربت مصرف نمود.
از دیدگاه طب قدیم، میوه عناب موجب تحریک خلطها شده و به تعادل اخلاط غلیظ کمک میکند. این میوه میتواند به رفع مشکلاتی چون سرفه، گرفتگی صدا و خشکی حلق کمک کند و در تسکین درد سینه مؤثر باشد.
پزشکان طب سنتی عناب را برای درمان درد کلیه، مثانه و مشکلات مقعدی پیشنهاد میدهند.
درمان مشکلات گوارشی با عناب
در متون طب سنتی آمده که مصرف کشت شده عناب میتواند زخمهای رودهای را بهبود بخشد.
مصرف خوراکی میوه عناب موجب تقویت بدن و پیشگیری از اختلالات کبدی و زخمهای گوارشی میشود.
منابع طب سنتی خواص دیگر همچون تسکین درد، آرامش بخشیدن، ضدگرفتگی عروق و آسم را برای عناب اشاره کردهاند.
مضرات مصرف بیش از حد عناب
طبق نظر طب سنتی، افراط در مصرف عناب ممکن است برای برخی از افراد منجر به نفخ شود؛ در این راستا، مصلح آن شکر و مویز خواهد بود.
“`
