آیا عمر شما به ۱۰۰ سال خواهد رسید؟ به پاسخ در خون خود سر بزنید

نتایج این تحقیق نشان می‌دهد افرادی که کمترین کلسترول را در خون خود دارند، شانس کمتری برای رسیدن به عمر ۱۰۰ سال دارند.

کوشش برای درک راز طول عمر به اندازه تاریخ انسان برمی‌گردد. یافته‌های اخیر پژوهشی نشانه‌هایی را فراهم آورده که ما را بیشتر به سمت درک این راز هدایت می‌کند، نشانه‌هایی که در خون ما نهفته است.

بر اساس گزارش نشریه تلگراف، تیمی از محققان سوئدی نتایج بررسی نمونه‌های خون ۴۴ هزار نفر بالای ۶۴ سال را در مدت ۳۵ سال منتشر کرده‌اند. آنها ۱۲ «نشانگر زیستی» را در خون افرادی که به سن ۱۰۰ سالگی رسیده بودند و کسانی که موفق به رسیدن به این سن نشده بودند، مقایسه کرده‌اند.

این نشانگرها شامل کلسترول و قند خون، علامت‌های متابولیک؛ اسید اوریک، علامت التهاب؛ کراتینین، علامت عملکرد کلیه؛ آهن، که به کم‌خونی وابسته است؛ و آنزیم‌های مرتبط با کارکرد کبد می‌باشند.

این پژوهش نشان داد که احتمال رسیدن به ۱۰۰ سالگی به ۱۰ مورد از این ۱۲ نشانگر زیستی مرتبط است و به‌ویژه سه مورد از آن‌ها نقش مهمی ایفا می‌کنند. دکتر کارین مودیگ، یکی از نویسندگان این تحقیق و استاد اپیدمیولوژی در موسسه کارولینسکا سوئد، اظهار می‌دارد: «کسانی که به تولد ۱۰۰ سالگی خود رسیدند، به‌ویژه از سن ۶۰ سالگی به بعد، سطح گلوکز، کراتینین و اسید اوریک پایین‌تری داشتند. اگرچه ما از نظر ساختار ژنتیکی ممکن است تمایل به سطوح بالاتر یا پایین‌تری از این نشانگرها داشته باشیم، اما بیشتر آنها به سبک زندگی ما وابسته هستند.»

در ادامه توصیه‌هایی بیان شده است که در صورت پیروی از آن‌ها می‌توانیم به بهبود سلامت و افزایش طول عمر خود کمک کنیم.

۱. دور نگه‌داشتن میزان کلسترول از سطح بالا

یافته‌های این پژوهش نشان داده است افرادی که دارای پایین‌ترین سطوح کلسترول هستند، شانس کمتری برای رسیدن به ۱۰۰ سالگی دارند.

دکتر گاراو ساباروال، بنیان‌گذار وان۵ هلث (One5 Health) که در زمینه مراقبت‌های پیشگیرانه و طول عمر فعالیت می‌کند، می‌گوید: «لیپوپروتئین کم‌چگالی (LDL) یا کلسترول مضر می‌تواند در دیواره‌های شریان‌ها رسوب کرده و در صورت عدم درمان، منجر به سکته مغزی یا حملات قلبی شود. اما لیپوپروتئین پرچگالی (HDL) یا کلسترول خوب، با حذف کلسترول کم‌چگالی و انتقال آن به کبد، جایی که از بدن خارج می‌شود، از قلب حفاظت می‌کند. بنابراین، برای کاهش خطر بیماری‌های قلبی عروقی، باید سطح لیپوپروتئین پرچگالی را بالا نگه داریم. در عین حال، بالاتر بودن مجموع کلسترول، چه خوب و چه بد، می‌تواند عامل خطر بزرگی باشد.

بنیاد قلب بریتانیا پیشنهاد می‌دهد که مصرف چربی‌های اشباع‌شده را که در غذاهایی مانند گوشت‌های فرآوری‌شده، شیرینی‌ها، کره، خامه و روغن نارگیل موجود است، کاهش دهیم. به جای آن، بهتر است غذاهایی که دارای چربی‌های اشباع‌نشده بالا هستند، مانند روغن زیتون، آجیل، آووکادو و ماهی‌های چرب را انتخاب کنیم. یک رژیم غذایی پرفیبر شامل میوه، سبزیجات، غلات سبوس‌دار و حبوبات به همراه ورزش منظم و کاهش مصرف مشروبات الکلی می‌تواند به کاهش سطح کلسترول کمک کند. استعمال دخانیات منجر به افزایش کلسترول کم‌چگالی یا «بد» و کاهش کلسترول پرچگالی یا «خوب» می‌شود؛ بنابراین ترک سیگار یک اقدام ضروری است.

۲. قند خونتان را کنترل کنید

گزارش این پژوهش به وضوح نشان می‌دهد که کاهش گلوکز در دهه ۶۰ سالگی به افزایش احتمال رسیدن به ۱۰۰ سالگی کمک می‌کند. دکتر مودیگ بیان می‌کند: «تعداد بسیار کمی از افرادی که به سن ۱۰۰ سالگی رسیده‌اند، گلوکز بالاتری از ۶.۵ داشتند.»

افراد مبتلا به دیابت، بیشتر از سایرین در معرض خطر حملات قلبی، سکته مغزی و آسیب به رگ‌های خونی هستند که بر اعصاب، چشم‌ها و کلیه‌ها تأثیر می‌گذارد.

دکتر پل مک‌آردل، متخصص تغذیه و دیابت، تأکید می‌کند که دیابت نوع ۲ در بسیاری از موارد قابل پیشگیری است و بین ۶۰ تا ۹۰ درصد موارد این نوع دیابت با اضافه وزن در ارتباط است؛ به همین دلیل نگه‌داشتن وزن سالم می‌تواند سطح قند خون را پایین نگه دارد. او یک برنامه غذایی کم‌پروسه و عاری از کربوهیدرات‌های تصفیه‌شده مانند شکر را توصیه می‌کند.

۳. کاهش سطح اسید اوریک

اسید اوریک با بیماری‌های گوناگونی از جمله نقرس که بیماری دردناک مفصلی محسوب می‌شود، مرتبط است. همچنین، این ماده به عنوان نشانگر سلامت متابولیسم بدن عمل می‌کند. دکتر ساباروال می‌گوید: «سطح بالای اسید اوریک به طور معمول در افرادی با دیابت، پیش‌دیابت، مقاومت به انسولین و مشکلات ناشی از وزن بالا مانند چاقی و پرکاری تیروئید مشاهده می‌شود.»

این امر نشان‌دهنده این است که افرادی که کمترین سطح اسید اوریک را دارند، ۴ درصد شانس بیشتری برای رسیدن به ۱۰۰ سالگی دارند، در حالی که این عدد برای افرادی که بالاترین سطح این ترکیب را دارند فقط ۱.۵ درصد است.

مواد غذایی حاوی پورین، از جمله شراب قرمز، پنیر، گوشت قرمز، صدف، بیکن و گوشت‌هایی مانند جگر، می‌توانند به افزایش سطح اسید اوریک کمک کنند. بنابراین، یک رژیم غذایی با میزان پورین پایین به همراه نوشیدن ۲ تا ۲.۵ لیتر آب در روز می‌تواند به کاهش این سطح کمک کند. همچنین، دکتر ساباروال اشاره می‌کند که کاهش وزن نیز به کاهش سطح اسید اوریک خون مؤثر است.

۴. مدیریت سطح کراتینین

دکتر مودیگ توضیح می‌دهد: «یکی از عواملی که دارای ارتباط قوی با رسیدن به ۱۰۰ سالگی است، سطح کراتینین است، که بیشتر افراد حتی ممکن است نام آن را نشنیده باشند. در حقیقت، تعداد بسیار کمی از صد ساله‌ها سطح کراتینین بالاتر از ۱۲۵ دارند.»

کراتینین، محصول زائدی از کراتین است، مولکولی که بدن برای تأمین انرژی عضلات تولید می‌کند. این ماده به وسیله کلیه‌ها از بدن دفع می‌شود و بنابراین آزمایش سطح کراتینین به ارزیابی کارکرد کلیه‌ها کمک می‌کند. سطح نرمال کراتینین در مردان کمتر از ۱۷ گرم و در زنان کمتر از ۲۵ گرم است.

تحقیقات نشان می‌دهند که مصرف پروتئین‌های فراوان، به ویژه گوشت‌های قرمز پخته، می‌تواند سطح کراتینین را افزایش دهد. در مقابل، مصرف فیبر بیشتر با کاهش قابل توجه سطح کراتینین همراه است. همچنین، مصرف آب کافی و محدود کردن نمک نیز در کاهش این سطح مؤثر است.

۵. تقویت میزان آهن در بدن

سطح مناسب فریتین خون، که نشان‌دهنده میزان ذخیره آهن در بدن است، برای عملکرد فعالیت‌های شناختی، سیستم ایمنی و کارایی عمومی بدن ضروری است.

دکتر ساباروال توصیه می‌کند مصرف مواد غذایی گیاهی حاوی آهن مانند عدس، نخود، لوبیا، بادام زمینی، کلم‌پیچ، کشمش و غلات صبحانه غنی‌شده را افزایش دهیم. بهبود جذب آهن از آنچه می‌خوریم نیز اهمیت دارد. ویتامین C، ویتامین E و بتا کاروتن موجود در هویج، سیب‌زمینی شیرین، اسفناج، فلفل قرمز و پرتقال می‌توانند به جذب بهتر آهن کمک کنند.

۶. کنترل سطح آنزیم‌های کبدی

یافته‌های این پژوهش همچنین نشان می‌دهد که سطوح پایین‌تر آنزیم‌های کبدی (پروتئین‌هایی که توسط کبد تولید می‌شوند) با داشتن عمر طولانی‌تر ارتباط دارد. سطوح کمتر این آنزیم‌ها به این معنی است که کبد سالم‌تر است، در حالی که سطوح بالاتر ممکن است نشان‌دهنده آسیبی به کبد باشد.

انجام آزمایش خون به منظور بررسی آنزیم‌ها کبدی بسیار حیاتی است، چرا که بیماری‌های کبد اغلب بدون علامت هستند، مگر اینکه به سیروز کبدی دچار شوند.

بهترین رویکرد برای کنترل سطح این آنزیم‌ها، مصرف غذایی سالم، فعالیت بدنی منظم و کنترل میزان مشروبات الکلی است. تحقیقات نشان داده‌اند که نوشیدن یک فنجان قهوه در روز می‌تواند خطر مرگ ناشی از بیماری‌های مزمن کبدی را تا ۱۵ درصد کاهش دهد.

افزودن مواد غذایی سرشار از اسید فولیک مانند سبزیجات برگ‌دار سبز تیره به برنامه غذایی می‌تواند به کاهش سطح آنزیم‌های کبدی کمک کند.