سعید عالمیان در تاریخ سه‌شنبه ۲۱ آذر، در نشستی به‌منظور بررسی “چالش‌های پیش‌روی برنامه کنترل بروسلوز” که در سرم‌سازی رازی تشکیل شده بود، به بیان این نکته پرداخت که بروسلوز به‌عنوان یک بیماری مشترک میان انسان و دام شناخته می‌شود. وی افزود این بیماری گستره وسیعی از پستانداران اهلی و وحشی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و به‌صورت جهانی انتشار می‌یابد. بروسلا آبورتوس به‌عنوان شایع‌ترین عضو خانواده بروسلاها، منجر به خسارات اقتصادی فراوانی به دامداران و تهدید سلامت جوامع انسانی می‌گردد.
وی به مشکلات ناشی از این بیماری اشاره کرد و گفت: سقط جنین در بره و گوساله، کاهش جمعیت دامی، افت تولید شیر و گوشت به‌عنوان نیاز جامعه و خسارت‌های اقتصادی به دامداران و جامعه از پیامدهای منفی این بیماری به شمار می‌آیند. هر چه شیوع بیماری در جمعیت دامی بیشتر باشد، احتمال آلودگی انسان‌ها نیز افزایش می‌یابد و این امر با تحمیل هزینه‌های درمان، کاهش فعالیت و توان دامداران و کشاورزان، منجر به زیان‌های هنگفتی خواهد شد.
رئیس قسمت تحقیق و تولید واکسن و آنتی‌ژن‌های بروسلوز مؤسسه رازی ادامه داد: این بیماری از راه‌های مختلفی از جمله تماس مستقیم از طریق ملتحمه چشم، یا تماس خراش‌ها و زخم‌های پوستی با ترشحات، مواد دفعی یا بافت‌های آلوده، همچنین از طریق استنشاق ذرات عفونی معلق در آغل و آزمایشگاه، و نیز مصرف شیرخام و محصولات لبنی آلوده، به‌سرعت گسترش می‌یابد. اگرچه احتمالات انتقال از گوشت و فرآورده‌های آن به انسان کمتر است، اما انتقال بروسلوز از انسان به انسان نیز بسیار نادر است.
به بیان وی، استفاده از تلقیح مصنوعی، واکسیناسیون و نمونه‌برداری از خون می‌تواند به افزایش موارد بروسلوز میان دامپزشکان و تکنسین‌ها منجر شود.
دکتر عالمیان، سقط جنین یا زایمان زودرس را به‌عنوان یکی از نشانه‌های اصلی ابتلا به بروسلوز در تمامی حیوانات، به‌ویژه نشخوارکنندگان معرفی کرد و افزود: مهم‌ترین علامت این بیماری در گاو ماده، سقط جنین بعد از ماه پنجم آبستنی و معمولاً سقط جنین با جفت ماندگی است. انتقال این بیماری اکثراً از طریق تغذیه از مواد غذایی و آب آلوده به میکروب یا لیسیدن جنین سقط شده و جفت آلوده یا ترشحات تناسلی گاوهای بیمار به گاوهای سالم صورت می‌گیرد.
وی همچنین تأکید کرد: شدیدترین نوع تب مالت (بروسلوز) از طریق گوسفند، بز و قوچ به انسان انتقال می‌یابد، که می‌تواند مبتلایان را برای مدت طولانی دچار عوارض کند.
او خاطرنشان کرد: اکثریت عفونت‌ها به‌واسطه مصرف شیر خام یا پنیر تهیه‌شده از شیر غیرپاستوریزه گوسفند و بز به وقوع می‌پیوندند. در بسیاری از نواحی که گوسفند و بز در کنار گاو پرورش می‌یابند یا از مراتع مشترک استفاده می‌کنند، امکان انتقال این میکروب از طریق گاو نیز وجود دارد.
دکتر عالمیان افزود: این بیماری در موارد نادر قادر است جان حیوان را بگیرد، اما اگر حیوان از بیماری رهایی یابد، میکروب به مدت چندین سال در طحال، کبد، رحم و غدد لنفاوی باقی می‌ماند و به بروسلوز مزمن تبدیل می‌شود. در طی این عفونت مزمن، میکروب می‌تواند به‌مدت طولانی از طریق ادرار، شیر و ترشحات رحمی دفع شده و باعث گسترش آلودگی گردد.
عضو هیئت علمی مؤسسه رازی وجود آلودگی دام‌ها در برخی نواحی، به‌ویژه در مجتمع‌های عشایری، فروش و توزیع محصولات لبنی غیر بهداشتی بدون نظارت، جابه‌جایی و گردش غیر اصولی دام‌ها به‌ویژه در جمعیت‌های عشایری، و همچنین قاچاق از کشورهای همجوار را از مهم‌ترین چالش‌های مقابله با بروسلوز در سطح دام ذکر کرد و افزود: در مورد انسان نیز انواع چالش‌ها متعددی وجود دارد، که می‌توان به ویژگی‌های بیماری که به‌صورت حاد، تحت حاد و مزمن تظاهر می‌کند، چالش‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تأثیرگذار بر زندگی روزمره مردم، تنوع روش‌های انتقال (خوراکی، تزریقی، استنشاقی) و پیچیدگی در عود بیماری اشاره کرد. همچنین عدم توجه کامل بیماران به طولانی شدن دوره درمان، همکاری ناکافی بخش خصوصی برای شناسایی موارد ابتلا، نیاز پزشکان به آگاهی از اشکال مختلف تب مالت، بی‌اطلاعی مردم در مورد روش‌های پیشگیری و آسیب‌پذیری بالای مادران و کودکان در مناطق روستایی و شرایط نامناسب دامداری سنتی از دیگر چالش‌ها می‌باشد.
رئیس بخش تحقیق و تولید واکسن و آنتی‌ژن‌های بروسلوز مؤسسه رازی، رعایت نکات کنترلی و پیشگیری را برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری بسیار ضروری دانست و تأکید کرد: باکتری بروسلا به‌علت قدرت تهاجمی بالایی که دارد، به سرعت منتقل می‌شود. بنابراین لازم است که اقدامات کنترل و پیشگیری به‌طور دقیق اجرا شود.
وی افزود: استان‌های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، کردستان، ایلام، کرمانشاه، همدان، مازندران و لرستان به‌عنوان مناطق با شیوع بالای بروسلوز شناخته شده و ضروری است که برنامه‌های پایش دقیقی در این نواحی انجام شوند.
دکتر عالمیان، ایجاد و هماهنگی بین بخشی را به‌عنوان موثرترین رویکرد در پیشگیری و کنترل این بیماری مطرح کرد و افزود: باید از شیوه‌های دامپروری سنتی جلوگیری کنیم، برای کارکنان، پزشکان و دامپزشکان آموزش‌های لازم را فراهم آوریم، ایمنی زیستی را در دامداری سنتی و فرآیند کشتار دام ارتقاء دهیم، کارخانه‌های پاستوریزاسیون و تولید محصولات پاستوریزه را تقویت کنیم، عادات غذایی غیربهداشتی را اصلاح نماییم، آگاهی عمومی و آموزش گروه‌های در معرض خطر را افزایش دهیم و ظرفیت مناسب آزمایشگاهی را ارتقاء دهیم تا در پیشگیری و کنترل این بیماری مؤثر واقع شویم.
عضو هیئت علمی مؤسسه رازی تأکید کرد که مقابله با چالش‌های مرتبط به این بیماری به‌تنهایی و از سوی یک نهاد غیرممکن است و افزود: استراتژی مؤثر در کنترل بروسلوز، مشابه دیکر بیماری‌های قابل انتقال از حیوان به انسان، اجرای استراتژی سلامت واحد است که نیازمند برنامه‌ریزی منسجم و پاسخ سریع شبکه‌ای است.