هورمون تیروئید، به ویژه تیروکسین، نقش بسیار حیاتی در رشد و توسعه مغز و همچنین در رشد و عملکرد سایر غدد درون ریز ایفا می‌کند. در صورت تولید ناکافی یا عدم تولید این هورمون، بیماری کم‌کاری تیروئید به‌وجود می‌آید که عوارض گوناگونی را در بدن به همراه دارد و این عوارض بسته به سن فرد متغیر است.
اختلالات تیروئیدی ممکن است بدون اینکه فرد از آن آگاهی داشته باشد، بسیاری از افراد را تحت تأثیر قرار دهد. کم‌کاری یا پرکاری تیروئید می‌تواند بر جنبه‌های متنوعی از سلامت عمومی از جمله خلق و خو، سوخت و ساز بدن، باروری و سلامت قلب تأثیر بگذارد، بنابراین شناسایی علائم این اختلالات که به طور گاهی نادیده گرفته می‌شوند، از اهمیت بالایی برخوردار است.
عدم درمان اختلالات تیروئیدی می‌تواند منجر به عوارض جدی مانند عقب ماندگی ذهنی در نوزادان، کوتاهی قد در اورد، اختلالات هورمونی شدید، اختلالات چربی خون و مشکلات روحی-روانی در جوانان و افراد میانسال، و حتی نارسایی قلبی و مرگ در سالمندان شود. همچنین، این اختلالات می‌توانند عملکرد اکثر ارگان‌ها و غدد بدن را تحت تأثیر قرار دهند.
طبق اعلام دفتر آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت، ۱۰ علامت پنهان ابتلا به بیماری تیروئید به شرح زیر است:
– دردهای عضلانی و مفصلی: احساس درد در عضلات و مفاصل می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات تیروئید باشد که تشخیص داده نشده‌اند. این دردها، به ویژه در ناحیه دست‌ها و پاها، در افراد مبتلا به کم‌کاری تیروئید به وضوح احساس می‌شود. همچنین، سندرم تونل کارپ و دردهای تورم در کف دست‌ها می‌تواند از علائم دیگر باشد. در مورد مبتلایان به پرکاری تیروئید نیز ضعف و درد در ناحیه دست‌ها، به ویژه بازوها، شایع است.
– احساس ناراحتی و درد در ناحیه گردن: درد یا بزرگ شدن گردن می‌تواند به مشکلات تیروئید اشاره داشته باشد. نشانه‌های دیگری نظیر احساس تورم در گردن، مشکل در بستن یقه، اختلال در بلع و صدای خشن نیز ممکن است وجود داشته باشد که به بزرگ شدن گواتر مربوط می‌شود و می‌تواند نشانه‌ای از هر دو نوع اختلال تیروئید باشد.
– تغییرات پوستی: ریزش مو، تغییر بافت مو و دگرگونی‌های پوستی می‌تواند دلیلی بر وجود مشکلات تیروئیدی باشد. در مبتلایان به کم‌کاری تیروئید، موها معمولاً شکننده و خشک می‌شوند و به راحتی می‌ریزند. پوست نیز ممکن است ضخیم، خشک و پوسته‌پوسته شود و یکی از علامت‌های منحصربه‌فرد، ریزش موهای ابرو است. در مورد پرکاری تیروئید، ریزش موی شدید و تحریک‌پذیری پوست نیز مشاهده می‌شود.
– سندرم روده تحریک‌پذیر: بروز یبوست و اسهال و ابتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر می‌تواند از نشانه‌های مشکلات تیروئیدی باشد. به ویژه یبوست شدید یا پایدار که به درمان‌های معمولی جواب نمی‌دهد، ارتباط نزدیکی با کم‌کاری تیروئید دارد.
– قاعدگی نامنظم و مشکلات باروری: این دو علامت در افرادی که به مشکلات تیروئید دچار هستند شایع است. دوره‌های قاعدگی سنگین، طولانی و دردناک معمولاً با کم‌کاری تیروئید ارتباط دارند، در حالی که مبتلایان به پرکاری تیروئید، قاعدگی‌های سبک‌تر و گاهی اوقات نایاب را تجربه می‌کنند. زنان با کم‌کاری تیروئید ممکن است ناباروری و سقط‌های مکرر را نیز تجربه کنند.
– سابقه خانوادگی در ابتلا به بیماری‌های تیروئیدی و اختلالات خودایمنی: اگر در خانواده شما سابقه‌ای از مشکلات تیروئید وجود داشته باشد، شانس بیشتری برای ابتلا به آن‌ها دارید.
– کلسترول بالا: کلسترول بالا، به ویژه زمانی که با رژیم غذایی، ورزش و داروهای کاهنده کلسترول بهبود نیابد، می‌تواند علامتی از ابتلا به کم‌کاری تیروئید باشد.
– افسردگی و اضطراب: تغییرات ناگهانی در خلق و خو می‌تواند با اختلالات تیروئید مرتبط باشد. کم‌کاری تیروئید معمولاً با علائم افسردگی همراه است، در حالی که در پرکاری تیروئید نشانه‌های روانی شایع شامل اضطراب، حملات هراسی و اختلال دو قطبی هستند. افسردگی‌ای که به درمان دارویی پاسخ نمی‌دهد نیز ممکن است نشانه‌ای از اختلال تیروئید تشخیص داده نشده باشد.
– نوسانات وزنی: تغییرات غیرطبیعی در وزن، چه کاهش سریع و چه افزایش، می‌تواند نشانه‌ای از هر یک از اختلالات کم‌کاری یا پرکاری تیروئید باشد. به ویژه در کم‌کاری تیروئید، مشکل در کاهش وزن ممکن است وجود داشته باشد. در حالی که در پرکاری تیروئید، کاهش وزن ممکن است حتی با مصرف همان میزان غذا یا بیشتر نیز رخ دهد.
– احساس خستگی: چنانچه پس از ۷ تا ۸ ساعت خواب همچنان احساس خستگی کنید و نتوانید فعالیت‌های روزانه‌تان را آغاز کنید، این می‌تواند نشانه‌ای از وجود مشکل در عملکرد تیروئید باشد. در عین حال، در افراد مبتلا به پرکاری تیروئید ممکن است بی‌خوابی باعث خستگی مفرط در طول روز شود.