“`html
سروصدای معده، نفخ و اجابت مزاج دردناک تنها نمونه‌ای از نداشتن عملکرد صحیح سیستم گوارش هستند که ممکن است با آن روبه‌رو شوید. در چنین شرایطی، مصرف برخی از نوشیدنی‌ها می‌تواند به تسکین دستگاه گوارش کمک کند، سلامت روده‌ها را تقویت کرده و با تسهیل جذب مواد مغذی، پروسه هضم را بهبود بخشد.
علت‌های عدم هضم صحیح غذا چیست؟
بسیاری از افراد ممکن است در روند هضم غذا دچار مشکل شوند؛ به‌طوریکه بعد از خوردن غذا احساس سنگینی داشته و دستگاه گوارش به درستی عمل نمی‌کند. برخی از رایج‌ترین نشانه‌های مشکلات هضمی به شرح زیر است.
اختلالات گوارشی
بیماری‌هایی که به عملکرد دستگاه گوارش آسیب می‌زنند، می‌توانند مشکلات هضم را به همراه داشته باشند. علائم رایج این اختلالات عبارت‌اند از:
-سوزش سر دل
-سوءهاضمه
-نفخ
-یبوست
-سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS)
غذاهای فرآوری شده
غذاهایی که به‌طور گسترده‌ای فرآوری شده‌اند، نظیر غذاهای منجمد یا هات‌داگ، می‌توانند اثر منفی بر روی هضم گذارند. این خوراکی‌ها ممکن است قند خون و التهاب را بالا ببرند که نتیجه آن می‌تواند هضم نامناسب غذا باشد.
حساسیت‌های غذایی
وجود حساسیت‌های غذایی ممکن است موجب شود افراد در هضم برخی خوراکی‌ها با دشواری مواجه شوند و در پی آن نشانه‌هایی همچون باد معده، نفخ، اسهال، یبوست، گرفتگی عضلات و حالت تهوع بروز کند.
داروها
داروهایی نظیر آنتی‌اسیدها و آنتی‌بیوتیک‌ها نیز می‌توانند به بروز مشکل در گوارش کمک کنند. این مسائل اغلب به‌عنوان عوارض جانبی ظهور پیدا می‌کنند و پس از قطع مصرف دارو باید برطرف گردند. داروهای ضد درد نیز معمولاً عوارضی بر روی دستگاه گوارش دارند. مثال‌هایی از این داروها شامل:
کدئین
ترامادول
مورفین
بوپرنورفین
تاپنتادول
فنتانیل
کم آبی بدن
عدم دریافت آب کافی می‌تواند منجر به بروز مشکلاتی همچون یبوست شود. کمبود مایعات می‌تواند باعث سفت شدن مدفوع و کاهش تعداد دفعات اجابت مزاج گردد.
استرس
افزایش سطح استرس نیز تأثیر منفی بر روی فرایند هضم می‌گذارد. استرس و اضطراب بیش از حد ممکن است به زمان‌های خاصی منجر به التهاب یا اسهال شود و همچنین نشانه‌های سندرم روده تحریک‌پذیر را تشدید کند.
دیابت
افراد مبتلا به دیابت ممکن است با افزایش قند خون مواجه شوند که این وضعیت به نوبه خود می‌تواند علت بروز گاستروپارزی (تأخیر در تخلیه معده) و اثر منفی بر روی هضم باشد.
افراد با نشانه‌های هضم نامناسب باید با متخصص پزشکی مشورت داشته باشند تا مشخص گردد که چه عواملی در ایجاد این مشکلات دخیل است.
برای تسهیل هضم، چه نوشیدنی‌هایی توصیه می‌شود؟
زمانی که غذا یا مایعات به بدن وارد می‌شوند، از طریق مری به معده منتقل می‌شوند و در آنجا توسط آنزیم‌های گوارشی تجزیه می‌شوند، سپس به روده منتقل شده و مواد مغذی به جریان خون جذب می‌گردند.
در این فرایند، باکتری‌های روده نقش کلیدی در عملکرد گوارش ایفا می‌کنند. در واقع، اختلال در ترکیب باکتری‌های روده می‌تواند مرتبط با چاقی و بیماری التهابی روده باشد.
آب و فیبر نیز در این فرآیند به عبور مواد زائد از دستگاه گوارش و نرم شدن حرکات روده کمک می‌کنند.
نوشیدنی‌هایی که به جذب مواد مغذی، تقویت سلامت روده و کاهش التهاب در روده معروف‌اند شامل:
آب: علاوه بر اهمیت اساسی آن در فرایند هضم، مطالعات علمی تأیید کرده‌اند که آب گرم می‌تواند به بهبود عملکرد باکتری‌های روده کمک کند.
دمنوش‌های گیاهی و ادویه‌ای: این نوع دمنوش‌ها شامل چای نعناع، چای زردچوبه، چای زنجبیل و چای رازیانه می‌باشند. گیاهان و ادویه‌هایی که در این چای‌ها وجود دارند می‌توانند التهاب را کاهش داده و نشانه‌های ناراحتی گوارشی را تسکین بخشند.
آب آلو: به علت داشتن فیبر بالا، می‌تواند حرکات روده را بهبود ببخشد.
اسموتی: این نوشیدنی‌ها به خاطر داشتن آب و فیبر زیاد، می‌توانند در تسهیل عبور مواد زائد از سیستم گوارش مؤثر باشند.
کامبوجا: به عنوان منبعی غنی از پروبیوتیک‌ها شناخته شده و تحقیقات نشان می‌دهند که این نوشیدنی به جذب مواد مغذی نیز یاری‌رسان است.
کفیر: این نوع نوشیدنی تخمیر شده به دلیل دارا بودن پروبیوتیک‌ها و طیف گسترده‌ای از ترکیبات مغذی شناخته می‌شود.
کدام نوشیدنی‌ها را پس از غذا باید پرهیز کنیم؟
در حالی که برخی از نوشیدنی‌ها می‌توانند به بهبود هضم کمک کنند، برخی دیگر ممکن است مضر باشند و باعث تأخیر در هضم غذا گردند. به عنوان مثال، گاز موجود در نوشیدنی‌های گازدار می‌تواند سطح اسید معده را افزایش داده و نفخ ایجاد کند.
تحقیقات نشان می‌دهد که مصرف فراوان نوشابه‌های گازدار ممکن است به التهاب در روده منجر شود و به دستگاه گوارش آسیب برساند.
نکته‌ای که باید مد نظر قرار دهید این است که اگر به لاکتوز حساس هستید، نوشیدن محصولاتی مانند شیر گاو ممکن است عوارضی ایجاد کند و به التهاب دستگاه گوارش بینجامد.
چه اقداماتی دیگر برای به بهبود هضم غذا می‌توان انجام داد؟
زمانی که مشکلات هضم بهبود نیابد، می‌توانید موارد زیر را پس از صرف غذا مد نظر قرار دهید:
-پیاده‌روی – فعالیت‌های بدنی سبک می‌تواند به تحرک غذا در دستگاه گوارش کمک نماید.
-مصرف پروبیوتیک جهت بهبود سلامت روده.
-شرکت در فعالیت‌هایی که می‌توانند سطح استرس را کاهش دهند؛ نظیر تکنیک‌های تنفس عمیق، یوگا، و طب سوزنی.
-ترک سیگار.
-مشاوره با یک متخصص تغذیه درباره راهکارهای جلوگیری از محرک‌ها و آلرژن‌های غذایی.
همچنین تشخیص نحوه غذا خوردن شما از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ چراکه در کنار مصرف نوشیدنی‌ها و تغییرات دیگر سبک زندگی، بر عملکرد هضم تأثیر می‌گذارد.
جویدن مناسب غذا برای هضم ضروری است
جویدن، مقدماتی برای هضم محسوب می‌شود. با جویدن، ذرات بزرگ‌تر غذا به قطعات کوچکتر تقسیم می‌شوند که این موجب متابولیسم (فرآوری) بهتر غذا در معده خواهد شد. همچنین جویدن منجر به افزایش تولید بزاق می‌گردد تا غذا را بتوان بدون هیچ مشکلی بلع کرد. اگر غذا به‌درستی جویده نشود، ذرات بزرگ‌تر به سمت دستگاه گوارش راه می‌یابند و می‌توانند سبب بروز مشکلاتی همچون گاز، نفخ، یبوست، واکنش‌های غذایی ناخوشایند، سردرد و کاهش سطح انرژی شوند.
با جویدن غذا، آنزیم‌های گوارشی بیشتری تولید می‌شود که به تجزیه بیشتر غذا و تسهیل در هضم یاری می‌رسانند. همچنین این فرایند تولید اسید هیدروکلریک را در معده تحریک می‌کند که با تنظیم pH به افزایش سطح اسیدیته و در نهایت به بهبود فرایند هضم کمک خواهد کرد.
چند بار باید غذا را برای هضم بهتر بجوید؟
براساس مطالعات علمی، غذا باید حدود ۳۲ بار جویده شود؛ غذاهایی که جویدن آنها دشوارتر است، نظیر استیک و آجیل ممکن است به ۴۰ بار جویدن نیاز داشته باشند. از سوی دیگر، غذاهای نرم‌تر مانند پوره سیب‌زمینی و هندوانه را می‌توان تنها ۵ تا ۱۰ بار جوید.
“`