چاقی به‌عنوان یک افزایش غیرطبیعی در توده چربی بدن شناخته می‌شود. با این حال، مهم‌ترین جنبه در چاقی به چربی شکمی مربوط می‌شود که از منظر پزشکی بسیار قابل توجه است. توزیع چربی در بدن تحت تأثیر هورمون‌ها قرار دارد و تفاوت‌های موجود بین مردان و زنان در زمینه توده چربی غالبا در دوران بلوغ نمایان می‌شود. به‌علاوه، تحقیقات اخیر که در مورد کودکان پیش از بلوغ انجام شده، نشان‌دهنده سطوح بالاتر چربی و شواهدی از توزیع چربی به شکل ژنوئیدی یا همان انحنای گلابی در دختران در سنین پایین‌تر است.
بر اساس گزارشات محققان، نرخ چاقی در کودکان در سرتاسر دنیا به‌طور قابل توجهی در یک دهه اخیر افزایش یافته است. با وجود اینکه نقش ژنتیک شناخته‌شده است، اما افزایش چاقی در کودکان عمدتاً به رژیم غذایی نامناسب و شیوه زندگی کم‌تحرک نسبت داده می‌شود. چاقی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل خطر قابل اصلاح برای جلوگیری از بسیاری از بیماری‌های مزمن به شمار می‌آید. در حال حاضر، بار اجتماعی-اقتصادی و سلامت عمومی ناشی از عواقب چاقی، مانند افزایش شیوع بیماری‌های فشار خون، دیابت، بیماری‌های عروقی و حتی اختلالات روانی، به‌شدت در حال افزایش است. به همین دلیل، لازم است که ارتباطات این مشکل بهداشتی مهم، یعنی چاقی، با عوامل مختلف جسمانی به‌دقت تحلیل گردد.
محققان داخلی در یک تحقیق جالب که به همین موضوع اختصاص یافته‌است، ارتباط میان چاقی و سطوح ویتامین دی در کودکان را به شیوه‌ای علمی بررسی و مورد ارزیابی قرار داده‌اند.
این مطالعه توصیفی بر روی ۲۰۲ کودک مبتلا به چاقی با شاخص توده بدنی بالای ۳۰ و در رنج سنی ۵ تا ۱۵ سال اجرا شده‌است و برای بررسی ارتباط بین شاخص توده بدنی و سطوح ویتامین دی از روش‌های آماری استفاده شده است.
نتایج این تحقیق نشان‌دهنده این واقعیت است که با افزایش شاخص توده بدنی در کودکان، سطوح ویتامین دی در آن‌ها به‌طرز قابل توجهی کاهش می‌یابد. به بیان دیگر، ارتباط معناداری بین چاقی و کاهش سطوح ویتامین دی مشاهده می‌شود.
در این خصوص، لیدا سبکتکین، دانشیار و پژوهشگر غدد درون ریز و متابولیسم گروه بیماری‌های کودکان دانشگاه علوم پزشکی تبریز و مجری این طرح پژوهشی اعلام می‌کند: «مهم‌ترین یافته مطالعه ما، ارتباط منفی و معنادار شاخص توده بدنی با سطوح ویتامین دی بود؛ به‌گونه‌ای که هر چه شاخص توده بدنی بالاتر برود، سطح سرمی ویتامین دی به‌طور قابل ملاحظه‌ای کاهش پیدا می‌کند».
این محقق ادامه می‌دهد: «از آنجایی که چاقی در دوران کودکی می‌تواند به چاقی و بیماری‌های متابولیک در بزرگسالی منجر شود و همچنین با توجه به ارتباط مستقیمی که بین کمبود ویتامین دی و بیماری‌های شایع در بزرگسالی وجود دارد، می‌توان نتیجه‌گیری کرد که کمبود سطوح ویتامین دی در کنار شاخص توده بدن بالا در کودکان، می‌تواند زمینه‌ساز ابتلای زودهنگام به انواع بیماری‌ها باشد. لذا آگاهی از سطوح ویتامین دی می‌تواند در اقدامات پیشگیرانه مؤثر واقع شود».
این مطالعه همچنین به رابطه‌ای که بین وضعیت ویتامین دی پایین و دیابت نوع دو وجود دارد اشاره نموده است. ویتامین دی نقشی اساسی در ترشح انسولین و حفظ تعادل گلوکز بدن از طریق مکانیسم‌های غدد درون‌ریز ایفا می‌کند.
لازم به ذکر است که این نتایج علمی پژوهشی در نشریه «پرستاری کودکان» وابسته به انجمن علمی پرستاری ایران منتشر شده است.