زوال‌عقل زودرس، که به عنوان «زوال عقل جوانی» نیز شناخته می‌شود، به حالتی اشاره دارد که فردی زیر ۶۵ سال به این نوع بیماری مبتلا می‌شود و توانایی‌های طبیعی حافظه‌اش را از دست می‌دهد.
به‌طور کلی، زوال‌عقل عنوانی است برای مجموعه‌ای از اختلالات که منجر به افت حافظه می‌گردد و شدت آن می‌تواند به‌اندازه‌ای باشد که بر قابلیت‌های فرد در انجام فعالیت‌های روزمره تاثیر بگذارد. بر اساس نظرات متخصصان، آلزایمر به‌عنوان شایع‌ترین نوع زوال‌عقل شناخته می‌شود.
طبق اطلاعات مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها آمریکا، حدود پنج میلیون و ۸۰۰ هزار نفر در ایالات متحده به بیماری زوال‌عقل و آلزایمر مرتبط با آن مبتلا هستند، که شامل پنج میلیون و ۶۰۰ هزار نفر در سنین ۶۵ سال و بالاتر و حدود ۲۰۰ هزار نفر زیر ۶۵ سال می‌شود که به آلزایمر در سنین جوان‌تر دچار هستند.
این مرکز همچنین پیش‌بینی کرده است که تا سال ۲۰۶۰ این آمار به حدود ۱۴ میلیون نفر افزایش پیدا کند.
نتایج یک مطالعه که در JAMA Neurology منتشر شده، نشان می‌دهد که محققان به‌منظور درک عوامل خطر مرتبط با زوال‌عقل، داده‌های بیش از ۳۵۰ هزار نفر زیر ۶۵ سال را بر اساس اطلاعات موجود در پایگاه داده بزرگ زیست‌پزشکی بیوبانک انگلستان مورد بررسی قرار داده‌اند.
طبق گزارش «پیریونشن»، عوامل متعددی که با افزایش خطر ابتلا به زوال عقل زودهنگام (زوال عقل جوانی) ارتباط دارند، در این پژوهش شناسایی شده‌اند و شامل تنوع ژنتیکی، کاهش قدرت در گرفتن اجسام، سطح آموزش رسمی پایین‌تر، شرایط اجتماعی-اقتصادی نامطلوب، انزوای اجتماعی، کمبود ویتامین D، افسردگی، سکته، اختلال شنوایی و بیماری‌های قلبی هستند.
پزشکان بر این نکته تاکید دارند که برای پیشگیری از زوال عقل، مهم است که فعالیت‌های فیزیکی، اجتماعی و فکری انجام دهید.
انجام ورزش، مطالعه کتاب، برقراری ارتباط با دوستان و اعضای خانواده و معاینه سلامت گوش‌ها و شنوایی از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند خطر ابتلا به زوال عقل را کاهش دهند. همچنین، رعایت بهداشت خواب از اهمیت بالایی برخوردار است، حال آنکه بسیاری از افراد به دلایل مختلف که با افزایش سن همراه است، از خواب کیفیت مطلوب برخوردار نیستند.