سن عمل‌های زیبایی به دوران نوجوانی وارد شد

فارس: در حالی که سن انجام عمل‌های زیبایی در میان نوجوانان به طور مداوم کاهش می‌یابد، شمار افرادی که به زیبایی‌های ساختگی علاقه‌مند شده‌اند نیز در حال افزایش است.

مریم، دختری ۱۳ ساله، هر روز به آینه نگاه می‌کند و با نارضایتی به مادرش می‌گوید: «دماغم هر روز بزرگ‌تر می‌شود! من به عمل نیاز دارم!» مادرش تلاش می‌کند او را قانع کند که این تغییرات در سن بلوغ طبیعی است، اما مریم به این حرف‌ها اعتنایی نمی‌کند و در نهایت مادرش را مجاب به عمل جراحی بینی‌اش می‌سازد.

داستان مریم‌ها تنها محدود به یک یا دو مورد نیست، بلکه بر اساس اعلام جامعه جراحان، به تاریخ ۲۷ دی ماه، تمایل به «عمل جراحی زیبایی در میان نوجوانان ۱۴ تا ۱۸ سال» به طور چشمگیری در حال افزایش است. از سوی دیگر، گروهی از جراحان زیبایی در این وضعیت به نفع خود بهره‌برداری کرده و با تبلیغات جذاب، هر روز بر شمار مراجعین خود می‌افزایند و نوجوانان را در اوج نیاز به تجربه و آسیب‌پذیری به سمت کلینیک‌های زیبایی می‌کشند.

آمارها نشان می‌دهد که به طور متوسط هر ساله بیش از ۲۵ هزار مورد جراحی زیبایی در کشور انجام می‌شود، در حالی که آمارهای غیررسمی از انجام حدود ۸۰ هزار عمل زیبایی به صورت سالانه حکایت دارند.

در دهه اخیر، تمایل به جراحی‌های مختلف به ویژه در ناحیه بینی به یکی از موضوعات رایج اجتماعی تبدیل شده است، ولی در دو سال گذشته به گفته کارشناسان، میل به این نوع زیبایی در کنار سایر روش‌های مدرن در میان نوجوانان و جوانان افزایش یافته است.

در حالی که بر اساس آمارها، دبیر انجمن علمی جراحان پلاستیک و زیبایی ایران علیرضا صابری می‌گوید، «از هر ۱۰۰ مراجعه‌کننده، تنها ۳۰ نفر نیاز به عمل دارند و ۳۰ نفر دیگر هیچ نیازی به جراحی ندارند» و ۴۰ نفر باقی‌مانده نیز بنا به انتخاب خود ممکن است عملی انجام دهند یا نه.

تحقیقات اخیر نشان داده است که تعاملات بیشتر با شبکه‌های اجتماعی به ویژه برای جوانان، آنها را بیشتر به سمت جراحی‌های زیبایی سوق می‌دهد، به خصوص استفاده از اپلیکیشن‌هایی نظیر اسنپ‌چت که در مقایسه با سایر برنامه‌ها بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرند. طبق اظهارات آسیب‌شناسان، تغییرات خاص دوران بلوغ و اختلالات مربوط به این سن موجب می‌شود تا نوجوانان به سمت زیبایی‌های ساختگی گرایش پیدا کنند. همچنین، پدیده‌هایی همچون بدریخت‌انگاری، رقابت ظاهری، و تغییر دیدگاه‌ها در فضای‌مجازی به‌ویژه اینستاگرام باعث می‌شود که آنها دست به اقداماتی خطرناک بزنند تا به آرامش روانی برسند.

فرزانه سیستانی، کارشناس ارشد روانشناسی بالینی می‌گوید که «پیشرفت‌های علمی و پزشکی و ظهور تکنیک‌های نوین» در زمینه جراحی‌های زیبایی تصمیم‌گیری برای انجام این نوع عمل‌ها را آسان‌تر کرده است. همین امر موجب افزایش تمایل نوجوانان به بیان زیبایی شده است. اما افسانه برومند، روانشناس بالینی، اعتقاد دارد که با وجود پیشرفت علم، دیدن جوانانی که چهره‌های تغییر کرده و در برخی مواقع غیرطبیعی دارند، زنگ خطری است که نیاز به تقویت هویت و اعتماد به نفس و ارتباط مؤثر والدین با فرزندان‌شان احساس می‌شود.

از منظر روانشناسی بهداشت و روان، کمبود اعتماد به نفس نوجوان به مقوله خودپنداره در علم روانشناسی رشد و شخصیت بازمی‌گردد؛ به عبارتی، تصویری که فرد از خود و ویژگی‌های ظاهری و شخصی‌اش دارد که به واسطه بازخوردهای دیگران از زمان کودکی، از طریق سبک‌های فرزندپروری و تعاملات والدین با فرزندان شکل گرفته است. لذا این بازخوردها و تعاملات والدین و مراقبان کودک می‌تواند منجر به ایجاد حس کارآمدی در کودک شود. به طوری که هرچه این حس خودکارآمدی بیشتر باشد، تنش‌های زندگی او کمتر و اعتماد به نفس و عزت نفس او بیشتر خواهد بود.

دکتر حامد باطنی، رئیس انجمن جراحان پلاستیک و زیبایی ایران، اظهار می‌دارد که برخی از جراحی‌های زیبایی برای سنین نوجوانی مناسب نیست، و به همین دلیل «من و همکارانم که از آسیب‌های این جراحی‌ها آگاهی داریم، از انجام چنین عمل‌هایی پرهیز می‌کنیم.» بنابراین سایر جراحان نیز باید از این اقدام اجتناب نمایند.