کارشناسان بر این نکته تاکید میکنند که از طریق فعالیتهای منظم ورزشی و خواب کافی، میتوان به بهبود سلامت مغز و قدرت حافظه کمک کرد.
در ادامه، براساس اطلاعات منتشرشده در «وب ام دی»، به چندین توصیه برای حفظ و تقویت وضعیت مغز خواهیم پرداخت.
* به ارتباطات اجتماعی اهمیت دهید
آشنایی با افراد جدید میتواند به تقویت مغز شما منجر شود. این امر شامل مهارتهای ذهنی از قبیل حافظه کوتاهمدت، کنترل حواسپرتی و توانایی تمرکز بر روی موضوعات خاص است. شنیدن نظرات دیگران و تلاش برای درک دیدگاههای آنها، مغز شما را به تفکر در مورد متفکران جدید ترغیب میکند.
* به طبیعت بروید
طبیعت خاصیت آرامشبخشی دارد و میتواند به کاهش استرس کمک کند – حتی اگر تنها به منظره خارج از پنجره خیره شوید. گذراندن وقت در فضای باز به مغز شما فرصتی برای استراحت از انبوه دادهها و محرکهایی که در طول روز با آنها مواجه است، میدهد. این موضوع به مغزتان کمک خواهد کرد تا توانایی تمرکزش را بازیابی کند و به شما احساس خلاقیت بیشتری بدهد و توانمندی حل مسئلهتان را افزایش دهد.
* تغییر در روال روزمره
اینکه هر روز صبح یک صبحانه تکراری مصرف کنید یا با یک مسیر ثابت به محل کار بروید، مشکل خاصی ندارد زیرا انسانها به عادتها وابستهاند. اما برای تقویت مغز، مفید است که سعی کنید روالهای روزانهتان را تغییر دهید. ایجاد تغییرات کوچک در عادتهای روزانه میتواند به مغز شما در یادگیری اطلاعات جدید و حفظ آنها کمک کند. مثلا میتوانید یک دستور غذای جدید را امتحان کنید یا به کشف بخشهای ناشناخته شهر بپردازید.
* کسب مهارتهای تازه
یادگیری یک مهارت یا موضوع جدید، فرصتی برای خلق مسیرهای عصبی تازه در مغز شما فراهم میآورد. سعی کنید به یادگیری یک سرگرمی یا مهارت جدید بپردازید. اگر در ابتدا این کار دشوار به نظر میرسد، ناامید نشوید. هر چه این فعالیت جدید چالشبرانگیزتر باشد، تاثیر بهتری بر روی مغز شما خواهد داشت.
* تمرکز بر یک فعالیت در هر زمان
اینکه میتوانید همزمان به ارسال پیام، تماشای تلویزیون و بررسی شبکههای اجتماعی بپردازید، به این معنا نیست که این کار موثر است. هنگامیکه مغز شما با چندین جریان اطلاعات به صورت همزمان مواجه میشود، باید آنها را غربال کند. این موضوع موجب سختتر شدن تمرکز، مدیریت حافظه و تغییر از یک فعالیت به دیگری میشود؛ بنابراین بهتر است در هر لحظه تنها بر یک کار متمرکز شوید.
* مدیتیشن را تمرین کنید
مدیتیشن میتواند به بهبود فشار خون بالا یا کاهش کلسترول کمک کند (هر دو این شرایط میتوانند ریسک ابتلا به آلزایمر را افزایش دهند). تحقیقات نشان داده است که مدیتیشن میتواند توانایی تمرکز، حافظه و توانایی انتخاب واژهها و جابجایی بین افکار را تقویت کند.
* به موسیقی گوش دهید
گوش دادن به موزیک نه تنها میزان هوشیاری شما را افزایش میدهد، بلکه میتواند به بهبود حافظه و حال و هوای شما نیز کمک کند. یکی از دلایل این موضوع این است که موسیقی یک الگوی ریاضی دارد و ارتباط بین نُتها را شامل میشود. مغز شما برای درک این ساختار به فعالیت میافتد، به خصوص زمانی که برای نخستین بار قطعهای را میشنوید.
* به ورزش بپردازید
ورزش نه تنها برای سلامت جسمی شما مفید است، بلکه به مغز شما نیز کمک میکند. این فعالیت تفکر و استدلال را تقویت کرده و خون بیشتری را به مغز میرساند. تلاش کنید که حداقل ۳۰ دقیقه در هر روز در هفته ورزش کنید.
* بخندید
استرس میتواند مغز شما را وادار به ترشح هورمونی به نام کورتیزول کند که وضوح تفکر را سخت میکند. در درازمدت، سطوح بالای استرس میتواند به مشکلاتی در یادگیری و حافظه منجر شود. یکی از روشهای جالب برای محافظت از مغز، این است که با صدای بلند بخندید. خندیدن میتواند سطح کورتیزول را کاهش داده و به بهبود سلامت مغز شما کمک کند.
* خواب کافی داشته باشید
کمبود خواب میتواند به تنهایی فعالیتهای ساده نیز نیاز به تلاش ذهنی بیشتری داشته باشد. همچنین، تمرکز بر روی هر موضوعی برای شما دشوارتر خواهد بود و ممکن است متوجه نقصانهایی در حافظه کوتاهمدت خود شوید. برای شاداب ماندن، سعی کنید هر شب بین هفت تا نه ساعت خواب کافی داشته باشید.
* به رژیم غذایی خود توجه کنید
هر چه میزان کالری دریافتی شما بیشتر باشد، ریسک از دست دادن حافظه نیز افزایش مییابد. هرچند دلیل آن دقیقا مشخص نیست، اما مشخص شده است که BMI (شاخص توده بدنی) نامناسب در میانسالی با وضعیت مغزی ضعیف در مراحل بعدی زندگی مرتبط است. تغییرات کوچک، مانند تغییر نوع شیر از معمولی به بدون چربی، میتواند به کاهش کالری کمک کند. پزشک یا متخصص تغذیه میتواند به شما در طراحی یک برنامه غذایی مناسب یاری رساند.
* مغز خود را با مواد مغذی تامین کنید
برخی از غذاها میتوانند به حفاظت از مغز شما کمک کنند. این غذاها شامل میوهها، سبزیجات، حبوبات، ماهی و چربیهای «سودمند» مانند چربیهای موجود در روغن زیتون هستند. یک فنجان چای یا قهوه روزانه نیز میتواند به بیداری مغز کمک کند، اما از مصرف غذاهای فرآوریشده پرهیز کنید.
* از سیگار کشیدن بپرهیزید
بسیاری از مواد شیمیایی موجود در سیگار برای مغز مضر هستند و به همین علت تعجبی ندارد که سیگار با زوال عقل و مشکلات مربوط به حافظه مرتبط است. این وضعیت برای دود دست دوم نیز صدق میکند (قرار گرفتن در معرض دود سیگار دیگران). سعی کنید با دیگر اعضای خانواده درباره ترک سیگار گفتگو کنید. محیطی عاری از دود در خانه و خودرو به سلامت شما و خانوادهتان کمک میکند.
* به سلامت قلب خود اهمیت دهید
اگر سلامت قلبتان در معرض خطر باشد، به احتمال زیاد با مشکلات یادگیری و حافظه نیز مواجه خواهید شد. چاقی و عدم فعالیت کافی میتواند به باریک شدن رگهای خونی منجر شود. این وضعیت جریان خون به مغز را کاهش میدهد و موجب سخت شدن شریانها خواهد شد. فشار خون بالا بزرگترین علامت خطر سلامت مغز شمرده میشود. اگر فشار خون شما بالا است، با پزشک خود در خصوص روشهای کنترل آن مشورت کنید.
* در مورد سلامت روان خود اقدام کنید
اگر دچار افسردگی هستید، احتمال افت ذهنی شما نیز افزایش مییابد. علاوه بر احساس درماندگی و عدم علاقه به کارهای پسندیده، افسردگی میتواند شما را در وضعیت «مه ذهنی» قرار دهد. تفکر، تمرکز و اتخاذ تصمیمات ممکن است بسیار سخت باشد. در صورت وجود این علائم، با پزشک خود درباره اقداماتی که میتوانید برای بهبود وضعیت خود انجام دهید، صحبت کنید.
