عصر ایران؛ دکتر مجتبی لشکربلوکی – این روایت را در یکی از سخنرانی‌ها شنیدم و به تفکر فرو رفتم. آیا واقعا علی(ع) تنها به همین هنجارشکنی بسنده کرد؟ پاسخ این بود: هنجارشکنی‌های او فراتر از این‌هاست! به هفت نمونه اشاره می‌کنم.
۱. طبق گزارش محققان تاریخ، در زمان حکومت ایشان هیچ زندانی سیاسی ثبت نشده است. قابل توجه است که در آن زمان، امیر در کنترل جان، مال و ناموس مردم بود و زندانی سیاسی موضوعی رایج محسوب می‌شد.
۲. این روزها می‌شنویم که مقام‌های ارشد کشورهای مختلف، مانند نخست‌وزیران و روسای جمهور، به خاطر تخلفات مالی در دوره مسئولیتشان یا بعدها محاکمه می‌شوند و این را نشانه‌ای از آزادی و عدالت می‌دانیم. علی به دادگاه احضار شد. آیا به دلیل نقض قانون از طرف یک مقام عالی‌رتبه؟ نه! او به شکایت یک فرد عادی فراخوانده شد. یک رئیس قبیله؟ خیر، یک شهروند معمولی! آیا او مسلمان بود؟ نه، یک اقلیت! جالب این است که او محکوم شد و حتی پذیرفت! برایم شگفت‌انگیز است که یک شهروند عادی از یک اقلیت غیرباشد، ایشان را به محاکمه بکشد و او در دادگاه حاضر شود، چه برسد به اینکه محکوم نیز گردد!
۳. او خود را مدیون مردم می‌دانست نه طلبکار. حتماً شنیده‌اید که به یکی از خانه‌های زنانی که همسرشان را در جنگی از دست داده بودند، به‌طور ناشناس رفته و برایشان نان می‌پخت و با فرزندانشان بازی می‌کرد. این زن به صورت مداوم علی را نفرین می‌کرد. زمانی که متوجه شد او همان علی، حاکم سرزمین‌های وسیع است، علی با افتادگی کلامی گفت: مرا ببخشید که تا کنون نتوانستم به مشکلات شما رسیدگی کنم و از خدا بخواهید که علی را عفو کند.
۴. تاریخ گواهی می‌دهد که مخالفان او در مسجد به‌طور مستقیم علیه او سخن می‌گفتند و تنها چند ساعت بعد برای دریافت حق خود از بیت‌المال مراجعه می‌کردند. تصور آن هم دشوار است.
۵. در زمان جنگ‌های عرب، وقتی بریدن گوش، بینی و اعضای بدن زنده‌جات امری رایج بود، او دستور عمل نظامی سختی صادر می‌کرد (نه فقط توصیه‌های اخلاقی) که نباید جنازه‌ها را مثله کرد، فراریان را تعقیب کرد و مجروحان را کشت و…
۶. کافی است امروز در گوگل به‌دنبال تصویر حضرت علی باشید. تصویری که به ما می‌رسد، فردی جدی و مقتدر است که در کنار شیر و شمشیر (ذوالفقار) قرار دارد. این تصویر سال‌هاست در ذهن ما نقش بسته است، چه بخواهیم چه نخواهیم. اما به ما نگفتند که در یکی از جنگ‌ها، ۱۲ هزار نفر از متعصب‌ترین افراد علیه او صف‌آرایی کردند. او با صبر و شکیبایی با آن‌ها به گفتگو نشست و به اندازه‌ای مدارا و نرمش نشان داد که تعدادشان به ۴ هزار و سپس به ۱۵۰۰ نفر کاهش یافت. هنر استراتژیست‌های جنگی این است که با کمترین خونریزی پیروز شوند و علی این‌گونه عمل کرد. با این حال، برای ما تصویر ذوالفقار علی بیش از گفتگوهای او تبلیغ شده است. در واقع، زمانی که او به گفتگو، تعامل، مکاتبه، محاجه، توافق و مذاکره پرداخته است، بسیار بیشتر از زمان جنگ بوده است، اما…
۷. او با زندانیان (که هیچ زندانی سیاسی نداشتند) به‌عنوان انسانی عادل رفتار کرد. گفته می‌شود که پیش از او، زندانیان به شیوه‌ای غیرانسانی در چاه‌های عمیق نگهداری می‌شدند. او نخستین کسی بود که برای زندانیان فضایی مناسب برای گذراندن دوران محکومیتشان مهیا کرد و به حقوق آن‌ها همچون انسان‌های شایسته احترام گذاشت.
هاجارشکنی‌های او به مراتب بیشتر از این‌هاست.
تجویز راهبردی:
شاید خوب باشد که امسال تنها برای شکاف خورده علی گریه نکنیم. بلکه باید برای خودمان اشک بریزیم. چراکه شکاف در حقیقت بین دانسته‌های من و تو ایجاد می‌شود. که تفاوت ذهنیت‌ها، تعصبات و جاهلیت‌های من و تو را بشکند. عجیبه که ما برای کسی گریه می‌کنیم که هیچ گونه شباهتی به او نداریم. به جای شمشیر علی، بر منطق علی (توافق از طریق گفتگو) و بیش از عدالت اقتصادی او به عدالت سیاسی (برابری حاکم و شهروندان بدون توجه به جنسیت، نژاد و مذهب) و بیشتر از جنگ علی به صلح‌طلبی او تمرکز کنیم. باشد که به برکت آن حضرت بخشیده شویم.
منبع: کانال نویسنده