بر اساس یافتههای تحقیق جدید دانشگاه کلمبیا، خواب ناکافی میتواند بهطور قابلتوجهی باعث افزایش مقاومت به انسولین در زنان شود، بهخصوص در آنهایی که به خواب کافی عادت دارند.
نتایج نشان داد که این مسئله به ویژه در میان زنان یائسه مشهود است. کیفیت خواب سالم به اندازه تغذیه مناسب اهمیت دارد.
محققان بیان کردند که زنان در طول زندگی خود تحت تاثیر تغییرات گوناگونی در عادات خواب قرار میگیرند که ناشی از فرزندآوری، تربیت فرزند و یائسگی میباشد و احساس میکنند که بیشتر از مردان به خواب کافی دست نمییابند.
قابل ذکر است که با وجود افزایش مقاومت به انسولین، قند خون متوسط در تمامی شرکتکنندگان در طول پژوهش ثابت باقی ماند. جالب توجه است که محققان متوجه شدند که افزایش مقاومت به انسولین ناشی از افزایش چربی بدن نیست. این امر نشاندهنده تأثیر مستقیم کاهش خواب بر سلولهای تولیدکننده انسولین و فرایند متابولیسم است.
این تحقیق از نظر تمرکز بر آثار درازمدت کمبود خواب خفیف اهمیت بالایی دارد، مسئلهای که در جامعه امروزی بسیار رایج شده است. یافتهها بهویژه با توجه به اینکه تقریباً یکسوم آمریکاییها کمتر از ۷ تا ۹ ساعت خواب توصیهشده در شب میخوابند، حائز اهمیت است.
این مطالعه شامل ۳۸ زن سالم بود که از این تعداد، ۱۱ نفر یائسه بودند و بهطور معمول حداقل ۷ ساعت در شب میخوابیدند. در این پژوهش، شرکتکنندگان در دو مرحله بهطور تصادفی قرار گرفتند. در یک مرحله، از آنها خواسته شد که عادت خواب کافی خود را حفظ کنند و در مرحله دیگر، زمان خوابشان به مدت یک ساعت و نیم به تأخیر افتاد که منجر به کاهش مجموع زمان خواب به حدود ۶ ساعت شد. هر یک از این مراحل به مدت ۶ هفته ادامه داشت.
تمامی شرکتکنندگان در این پژوهش بهطور قابلملاحظهای توانستند مدت خواب شبانه خود را در دوره سخت محدودیت خواب ۶ هفتهای کاهش دهند. هماهنگی با برنامه خواب از طریق دستگاههای پوشیدنی ارزیابی شد. در طول این مطالعه، محققان سطح انسولین، گلوکز و چربی بدن را اندازهگیری کردند.
این تحقیق شامل دو فاز ۶ هفتهای بود که بهصورت تصادفی انجام گرفت. نتایج حاکی از آن است که کاهش ۹۰ دقیقهای خواب به مدت ۶ هفته منجر به افزایش سطح انسولین ناشتا به میزان بیش از ۱۲ درصد بهطور کلی و بیش از ۱۵ درصد بهخصوص در میان زنان یائسه گردید. همچنین مقاومت به انسولین بهطور کلی نزدیک به ۱۵ درصد و در میان زنان یائسه بیش از ۲۰ درصد افزایش یافته است. در عین حال، میانگین قند خون برای تمام شرکتکنندگان در طول تحقیق بهطور ثابت حفظ شد.
چربی شکمی بهعنوان یک عامل مهم در مقاومت به انسولین مطرح است، اما محققان به این نتیجه رسیدند که تأثیر خواب ناکافی بر مقاومت به انسولین به دلیل افزایش چربی بدن نمیباشد.
نتایج این مطالعه برای درک عوامل خطر دیابت نوع ۲، بهویژه در میان زنان، از اهمیت بالایی برخوردار است.
محققان تصریح کردند که بر روی زنان تمرکز کردند زیرا یافتههای تحقیقی گذشته نشان میدهد که خواب نامناسب تأثیر بیشتری بر سلامت متابولیک قلب در زنان نسبت به مردان دارد.
در طولانیمدت، استرس مداوم بر سلولهای تولیدکننده انسولین میتواند سبب از کار افتادن آنها شود و در نهایت به دیابت نوع ۲ منجر گردد. این گروه تحقیقاتی قصد دارد بررسی نماید که آیا تثبیت الگوهای خواب در افرادی که برنامه خواب نامنظم دارند، میتواند کنترل قند خون را بهبود بخشد یا خیر. همچنین، آنها میخواهند بدانند که آیا بهبود خواب در افرادی که عمدتاً خواب کافی ندارند، توانایی متابولیسم گلوکز را افزایش میدهد یا خیر.
این مطالعه بهوضوح نقش کلیدی خواب کافی در حفظ سلامت متابولیک، بهویژه در زنان را نشان میدهد و بهعنوان یادآوری از پیامدهای بالقوه درازمدت کمبود خواب، حتی بهصورت خفیف، بر روی توانایی بدن در مدیریت انسولین عمل میکند.
نکته حائز اهمیت این است که خواب کافی در هر شب بهاحتمال زیاد به کنترل بهتر قند خون و کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲، بهویژه در زنان یائسه، منجر میشود.
کمبود خواب، یک مشکل رایج در جامعه مدرن است و بر سلامت فرد تأثیرات فراوانی فراتر از احساس خستگی دارد. خواب ناکافی مزمن میتواند عواقب جدی بر سلامت جسمانی و روانی داشته باشد.
مطالعه اثرات کمخوابی مزمن بر سلامتی فرد چالشبرانگیز است و نتایج تحقیقات قبلی صورتگرفته در آزمایشگاه نشان داده است که دورههای کوتاه محرومیت خواب میتواند متابولیسم گلوکز را مختل کند، اما کارشناسان معتقدند این مطالعات واقعیتهای زندگی روزمره کمبود خواب را به خوبی نشان نمیدهند.
از مهمترین تأثیرات خواب ناکافی بر سلامت متابولیک میتوان به امکان بروز چاقی، دیابت نوع ۲ و بیماریهای قلبی عروقی اشاره کرد؛ زیرا کمبود خواب میتواند توانایی بدن در تنظیم گلوکز را بهخوبی تحت تأثیر قرار دهد و در نتیجه مقاومت به انسولین را افزایش دهد. همچنین، این کمبود به اختلال هورمونی که سیگنالهای اشتها را کنترل میکند، منجر شده و احساس گرسنگی و کالری دریافتی را افزایش میدهد.
زمانی که خواب کافی نداشته باشید، سیستم ایمنی بدن نیز تحت تأثیر قرار میگیرد. خواب به تقویت پاسخ ایمنی یاری میکند و در صورت عدم وجود خواب کافی، بدن بیشتر در معرض عفونتها و بیماریها قرار میگیرد. علاوه بر این، خواب ناکافی میتواند بر هورمونهای رشد و استرس، باروری و حتی خطر ابتلا به برخی از سرطانها تأثیر بگذارد. به عنوان مثال، ملاتونین، هورمونی که خواب را تنظیم میکند، دارای خواص ضد سرطانی است و تولید آن میتواند با کمبود خواب مختل شود.
این یافتهها بهعنوان اولین شواهدی مطرح میشود که نشاندهنده تأثیر کمبود خواب به مدت ۶ هفته بر ایجاد تغییراتی در بدن است که میتواند خطر ابتلا به دیابت را در زنان افزایش دهد. کارآزماییهای پیشین که اثرات منفی بر حساسیت به انسولین را نشان میدادند، عمدتاً شامل مردان بوده و بر اثرات محدودیت خواب در مدت زمان کوتاه تأکید داشتند.
کارشناسان توصیه میکنند برای داشتن بهترین خواب ممکن، زمان خواب را ثابت نگهدارید و اتاق خواب را ساکت، تاریک و با دمای مناسب حفظ کنید. همچنین باید از مصرف کافئین و الکل، استفاده از وسایل الکترونیکی و غذاهای سنگین قبل از خواب پرهیز نمایید.