درست همان‌طور که دانه‌های انگور در فرایند تبدیل به کشمش به حالت چروک درمی‌آیند، ماه نیز در حال کاهش سایز، چروک می‌شود؛ اما در مقایسه با پوست انعطاف‌پذیر انگور، سطح ماه به شدت شکننده است و نتیجه فشار متقابل نقاط مختلف، منجر به ایجاد ترک‌هایی خواهد شد.
یک گروه از پژوهشگران شواهدی را پیدا کرده‌اند که نشان‌دهنده انقباض مداوم ماه و تأثیر آن در ایجاد انحرافات قابل توجه در ناحیه قطب جنوبی است. مکان‌هایی که ناسا برای فرود خدمه در ماموریت آرتمیس ۳ پیشنهاد کرده، شامل این نواحی می‌شود.
با توجه به اینکه شکاف‌ها ناشی از انقباض ماه معمولاً همراه با فعالیت‌های لرزه‌ای هستند، نواحی نزدیک یا داخل این شکاف‌ها ممکن است خطراتی را برای برنامه‌های اکتشافی انسانی در آینده فراهم کنند.
در یک مقاله تخصصی که در مجله علوم سیاره‌ای منتشر شده، این گروه تحقیقاتی به ارتباط میان تعدادی از گسل‌ها در ناحیه قطبی جنوبی ماه و یکی از قوی‌ترین زلزله‌های ماه، که از طریق لرزه‌نگارهای آپولو در طی بیش از نیم قرن ثبت شده است، اشاره کردند.
این تیم به کمک مدل‌های شبیه‌سازی پایداری شیب‌های سطحی در آن منطقه، دریافتند که برخی از قسمت‌ها نسبت به لغزش‌های ناشی از لرزش‌های زلزله، بسیار آسیب‌پذیر هستند.
توماس واترز، نویسنده اصلی این پژوهش و دانشمند معتبر و بازنشسته در مرکز زمین و سیاره موزه ملی هوا و فضا، بیان کرد: مدل‌های ما به وضوح نشان می‌دهند که زمین‌لرزه‌های کم‌عمق در ماه قادرند زلزله‌های قوی‌تری را در قطب جنوبی ایجاد کنند که به احتمال زیاد به خاطر فعالیت لغزشی بر روی گسل‌های موجود یا به وجود آمدن گسل‌های جدید باشد.
وی ادامه داد: مسأله توزیع جرم گسل‌های نوظهور، توانایی فعال بودن آن‌ها و همچنین پتانسیل ایجاد گسل‌های جدید ناشی از انقباض ماده مداوم باید در طراحی و برنامه‌ریزی مکان و ایمنی پایگاه‌های دائمی روی ماه به‌طور جدی مد نظر قرار گیرد.
زلزله‌های کم‌عمق ماه که به طور نزدیک به سطح آن رخ می‌دهند، معمولاً در عمق صد مایل (۱۶۰ کیلومتر) یا بیشتر از پوسته آن اتفاق می‌افتند.
مانند زلزله‌های زمین، لرزه‌های کم‌عمق ماه نیز ناشی از فعالیت گسل‌های داخلی آن هستند و می‌توانند به اندازه‌ای شدید باشند که سازه‌های انسان‌ساخته نظیر ساختمان‌ها و تجهیزات را تخریب کنند.
اما بر خلاف زلزله‌های زمینی که به‌طور معمول تنها چند ثانیه یا چند دقیقه به طول می‌انجامند، لرزه‌های کم‌عمق ماه می‌توانند ساعت‌ها ادامه یابند؛ به عنوان مثال، زلزله ۵ ریشتری قمری که توسط شبکه لرزه‌نگاری غیرفعال آپولو در دهه ۱۹۷۰ ثبت شد، این تیم تحقیقاتی را به تعدادی از گسل‌های شناسایی شده توسط مدارگرد شناسایی ماه در ماه‌های اخیر مرتبط کرد.
نیکلاس اشمر، یکی از نویسندگان این مقاله و استادیار زمین‌شناسی در دانشگاه مریلند، توضیح داد که این امر نشان‌دهنده این است که لرزه‌های کم‌عمق ماه می‌توانند هر نوع سکونتگاه انسانی فرضی را در سطح ماه ویران کنند.
پژوهشگران همچنان به نقشه‌برداری از سطح ماه و فعالیت‌های لرزه‌ای آن ادامه می‌دهند و در تلاشند تا مکان‌های بیشتری را که ممکن است برای اکتشافات انسانی خطرناک باشند شناسایی کنند. ماموریت‌های آرتمیس ناسا که انتظار می‌رود اولین پرواز خدمه خود را در پایان سال ۲۰۲۴ انجام دهند، به دنبال اهدافی هستند که بتوانند حضور پایدار در ماه را به همراه داشته و از طریق تاسیساتی نظیر رصدخانه‌ها و پایگاه‌های اقامتی، نحوه زندگی و کار در این دنیای دیگر را بررسی کنند.
منبع: phys.org