استان تهران در شرایطی به سر میبرد که چهارمین سال خشکی را تجربه میکند، اما علیرغم این وضعیت، سرانه مصرف آب در آن به طور منحصر به فردی بالا است. در این خصوص، ۵۵ درصد از خانوادههای تهرانی هر ماه به طور میانگین حدود ۳۰ هزار تومان برای قبض آب خود هزینه میکنند.
، منابع آب تهران از پنج سد امیرکبیر، طالقان در سمت غرب ولار، لتیان و ماملو در شرق تهران و همچنین آبهای زیرزمینی تأمین میشود. در گذشته، تقریباً ۷۵ درصد آب شرب و بهداشتی استان تهران از آبهای سطحی که همان سدها هستند، تأمین میشد. با کاهش بارشها، به صورت طبیعی، جریان روانآبها و آوردهای رودخانهها به حداقل میرسد و در پی آن، حجم ذخایر سدها نیز کاهش مییابد. بر همین اساس، در سه سال اخیر، میزان بارشها در استان تهران به طور مداوم زیر ۲۰۰ میلیمتر قرار داشته است، در حالی که میانگین نرمال آن باید ۲۸۰ میلیمتر باشد.
سال گذشته، میزان بارشها ۱۹۰ میلیمتر ثبت شد و امسال، با گذشت تقریباً چهار ماه از سال آبی، میزان بارندگی در استان تهران به ۴۶ درصد کمتر از میانگین بلندمدت سالیانه رسیده است. همچنین، ذخایر آب سدها در حال کاهش است در حالی که سرانه مصرف آب باید طبق الگوی مصرف، برای هر خانواده ۱۲ هزار لیتر در ماه باشد. این معادل ۱۲۵ لیتر برای هر نفر در روز است.
در شرایط کنونی، سرانه مصرف آب در استان تهران برای هر نفر به ۲۵۰ لیتر رسیده که رقم بالایی محسوب میشود. در بسیاری از کشورهایی که در حاشیه دریای مدیترانه واقع شدهاند و بارشهای آنها بیش از ۷۵۰ میلیمتر است، سرانه مصرف آب ۱۷۰ لیتر در روز است. در حالی که تهران با بارش ۱۹۰ میلیمتر در سال، سرانه مصرف ۲۵۰ لیتر در روز را تجربه میکند.
هزینه تمام شده آب در تهران با وضعیت فعلی حداقل مترمکعبی ۸۵۰۰ تومان تخمین زده میشود، در حالی که به طور میانگین کمتر از ۳۰۰۰ تومان به فروش میرسد، که نشاندهنده اختلاف بیش از ۶۰ درصدی بین قیمت تمام شده و قیمت فروش آب است.
محسن اردکانی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب تهران، ، بیان کرده است که الگوی مصرف آب در تهران برای هر خانواده ماهانه معادل ۱۲ هزار لیتر است. ۳۱ درصد از مشترکان این مقدار مصرف دارند، در مقابل ۶۳ درصد تا ۲۴ هزار لیتر آب مصرف میکنند. گروه اول به عنوان مصرف کنندگان بهینه و گروه دوم به عنوان مصرف کنندگان پرمصرف و گروه سوم که بیش از ۲۴ هزار مترمکعب مصرف دارند به عنوان بدمصرف شناخته میشوند که ۶ درصد از مشترکان را شامل میشود.
وی همچنین خاطر نشان کرد که برای گروه اول با ۱۲ هزار لیتر مصرف، قبوض آب ۲۹ هزار تومان صادر میشود. در حالی که یک بطری آب معدنی ۱.۵ لیتری هزینهاش ۷۰۰۰ تومان است، مجموع ۱۵ لیتر آن ۷۰ هزار تومان میشود، اما ما ۱۲ هزار لیتر را با قیمت ۲۹ هزار تومان عرضه میکنیم. برای مشترکانی که تا ۲۴ هزار لیتر آب مصرف دارند، قبوض آنها ۲۰۰ هزار تومان محاسبه میشود و در صورت مصرف ۵۰ هزار مترمکعب آب، رقم قبوض به ۱.۵ میلیون تومان خواهد رسید.
طبق گفتههای مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران، سالانه ۱.۲ میلیارد مترمکعب آب در شهر تهران توزیع میشود و در صورتی که ۲۰ درصد میزان مصرف کاهش یابد، میتوان به اندازه گنجایش سد امیرکبیر صرفهجویی کرده و مشکل کمآبی را مرتفع سازیم.
وی تصریح کرد: میانگین هزینه آب پرداختی ماهانه ۵۵ درصد از خانوارهای تهرانی ۳۰۰ هزار ریال است. هرچند که افزایش قیمت آب به صورت کوتاهمدت تأثیرگذار بر مصرف خواهد بود، اما نمیتواند عدم توازن منابع و مصارف را جبران کند. بنابراین، ضروری است که فرهنگ مصرف آب در جامعه تغییر کند.
علاوه بر این، تهرانیها هر روز به طور متوسط ۸۰ لیتر بیشتر از کشورهای پیشرفته آب مصرف میکنند. مصرف بالای آب در تهران نیاز به اصلاح دارد و با توجه به رشد جمعیت و کاهش منابع آبی، در صورت عدم اصلاح الگوی مصرف، ممکن است با چالشهای جدیتری در آینده مواجه شویم.
