منطقه کفره که در لیبی واقع شده، بهعنوان یکی از پروژههای پیشرفته آبیاری در سطح جهانی شناخته میشود. این ناحیه دورافتاده، در جنوب لیبی و در دل صحراهای وسیع آفریقا قرار دارد. نواحی وسیع آن پر از تپههای شنی و فلاتهای ناهموار است و در مقایسه با گذشته خشکی آن بهمراتب بیشتر به چشم میآید.
در تاریخ ۲۶ می ۲۰۲۲، ماهواره Terra ناسا با استفاده از MODIS (دستگاه تصویربرداری چندطیفی با وضوح متوسط) تصویری از این ناحیه را ثبت کرده است. کفره بهعنوان بزرگترین و کمجمعیتترین ناحیه در کشور لیبی شناخته میشود.
در قسمت چپ بالای تصویر، دریای شنی Ribiana بهصورت بستر متلاطم شن و ماسه و با فلاتهایی در ضلع شمالی کوهستانهای تیبستی (Tibesti) به نمایش درآمده است.
زیر تپههای متحرک شنی، یک سفره آب زیرزمینی با وسعت زیاد و باقیماندههایی از رودخانههایی که دیگر وجود ندارند، پنهان شده است.
این ناحیه خشک عمدتاً با فقدان پوشش گیاهی مواجه است، به جز یک ناحیه سبز در قسمت راست بالای تصویر که مشاهده میشود. بیشتر این پوشش گیاهی بهعنوان اراضی کشاورزی در مدينة الجوف شناخته میشود و الگوهای زراعی نشاندهنده روشهای آبیاری آنها هستند.
علاوه بر این، عکس زیر که در تاریخ ۲۲ اکتبر ۲۰۱۶ توسط یک فضانورد در ایستگاه فضایی بینالمللی گرفته شده، مزارع با الگوهای متفاوت آبیاری در الجوف را به تصویر میکشد. در سمت چپ بالای تصویر، مزارع با طراحی شبکهای احتمالاً به شیوه آبیاری شیاری که آب را از طریق ترانشههای مشخص به ردیفهای کشت شده میرسانند، تأسیس شدهاند.
تصویر الجوف که در تاریخ ۲۲ اکتبر ۲۰۱۶ توسط فضانوردی در ایستگاه فضایی بینالمللی ثبت شده، مزارع را با الگوهای آبیاری گوناگون به نمایش میگذارد.
مزارع دایرهای احتمالاً با بهکارگیری روش آبیاری محوری مرکزی تجهیز شدهاند: آب از چاهی واقع در مرکز دایره استخراج میشود و از طریق لولهای به طول صدها یارد توزیع میگردد که بر اساس یک نقطه کانونی میچرخد.
در اینجا، آب کاربردی برای آبیاری از یک سفره آب زیرزمینی وسیع به نام آبخوان ماسه سنگی نوبی (Nubian Sandstone Aquifer) برداشت میشود. این مخزن بزرگ آب در زیر بخش اعظم ناحیه کفره استقرار دارد و شامل آب فسیلی است.
این آب فسیلی از ۱۰ هزار تا یک میلیون سال پیش، در دورهای که بارندگی بیشتر و آب و هوای معتدلتری در این ناحیه حکمفرما بود، به ماسه سنگهای منطقه نفوذ کرده است.
این اطلاعات از دادههایی که بهوسیله لندست و مأموریت توپوگرافی رادار شاتل ناسا (SRTM) جمعآوری شده به دست آمده و علمای زمینشناسی از این دادهها برای ترسیم شبکهای از رودخانههای قدیمی که روزگاری از این ناحیه عبور میکردند، بهره بردهاند. امروزه هیچ رودخانه و دریاچه دائمی در این ناحیه وجود ندارد و بهطور میانگین سالانه تنها حدود یک میلیمتر باران در آن باریده میشود.
در واقع، لولههای مدفون، آب فسیلی را از سفرههای ماسه سنگی به مناطق پرجمعیت و شهری در نوار سواحل مدیترانهای لیبی منتقل میکنند. این شبکه لولهکشی که با نام «رودخانه بزرگ مصنوعی» شناخته میشود، یکی از بزرگترین پروژههای آبیاری در سطح جهانی به شمار میآید و در دهههای ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ به منظور انتقال آب از آبخوان به شهرهای بزرگ همچون طرابلس و بنغازی ایجاد گردید. بر اساس برخی برآوردها، رودخانه بزرگ مصنوعی ۷۰ درصد از کل آب مورد نیاز لیبی را تأمین میکند.
