رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی بیان کرد: نابه‌هنجاری شدید در دما، کمبود بارش و وقوع خشکسالی موجب افزایش تنش‌های آبی می‌شود و این مسئله به چالش‌های جدیدی در تأمین آب برای صنایع منجر خواهد شد.
احد وظیفه در مصاحبه‌ای با ایسنا اظهار داشت: از آغاز فصل زمستان تا کنون، دمای میانگین کشور به ۹.۸ درجه سلسیوس رسیده است، در حالی که ثبت میانگین دما در درازمدت ۶.۶ درجه سلسیوس بوده است. این بدین معناست که دمای میانگین زمستان کنونی تا پایان بهمن‌ماه ۳.۲ درجه سلسیوس نسبت به حد نرمال بیشتر است.
وی بیان کرد که امسال، بی‌سابقه‌ترین آب و هوای گرم را در ماه‌های آبان و آذر تجربه کرده‌ایم و نخستین زمستانی است که در آن به شدت دما تغییراتی عجیب را رقم زده است. به نظر می‌رسد که رکورد بالاترین دما در دی‌ماه ثبت شود، هرچند که فعلاً نیاز به محاسبات دقیق‌تری دارد. بهمن‌ماه هم به طور عجیبی گرم بود و باید بررسی‌هایی دقیق در مقایسه با ماه‌های بهمن سال‌های گذشته انجام گیرد.
وظیفه با اشاره به این نکته که در هفته گذشته با وجود کاهش دما در کشور، به ویژه در نیمه جنوبی همچنان بی‌هنجاری مثبت دما ادامه دارد، گفت: اگر خطی از خوزستان به سمت جنوب خراسان رضوی ترسیم شود، بخش جنوبی آن با نابه‌هنجاری دمایی شدیدی مواجه بوده است. در نواحی شمال این خط، شامل استان‌های مرکزی تا سواحل شمالی و شمال شرق، دما به طور نسبی در شرایط نرمال قرار داشته است. تنها دما در شمال شرق کمی کمتر از نرمال بوده است. پیش‌بینی می‌شود در ماه‌های آینده نیز به صورت نسبی، با جوی گرم‌تر از نرمال روبه‌رو شویم.
وی همچنین به اظهارات دبیر کل سازمان جهانی هواشناسی اشاره کرد که احتمالاً در سال ۲۰۲۴ دوباره رکوردهای دمایی جدیدی به ثبت خواهد رسید یا یکی از گرم‌ترین سال‌ها در سطح جهان خواهد بود. او ادامه داد: هشت سال اخیر جزو ۱۰ سال گرم تاریخ زمین به شمار می‌روند. گرم‌ترین سال قبل از ۲۰۲۳، سال ۲۰۱۶ بود که تحت تأثیر پدیده ال‌نینو قرار داشت و به عنوان سوپر ال‌نینو شناخته می‌شود، به همین خاطر رکورد بالاترین دما را به خود اختصاص داد. در سال ۲۰۲۳ نیز دما بالاتر از سال ۲۰۱۶ بود. به نظر می‌رسد در سال ۲۰۲۴ نیز نوسانات دمایی مثبت مستمر وجود داشته باشد و در زمستان، دمایی بالاتر از میانگین ۳۰ سال اخیر در اکثر نقاط دنیا ثبت شود. این احتمال وجود دارد که سال ۲۰۲۴ نیز جزء سال‌های بسیار گرم باشد، اما پیش‌بینی می‌شود که ال‌نینو طی بهار و تابستان تغییر فاز دهد و بهلانینا تبدیل شود، بنابراین ممکن است رکورد دمایی سال ۲۰۲۳ شکسته نشود، با این حال این سال نیز بسیار گرم خواهد بود.
بارش‌های نزدیک به شرایط نرمال در کشور
وی در خصوص وضعیت بارندگی توضیح داد: در بهمن‌ماه، به طور میانگین ۳۶ میلی‌متر بارندگی در کشور ثبت شد که تنها ۲ درصد کمتر از میانگین بلندمدت است؛ بنابراین بارش به صورت تقریبی در حالت نرمال گزارش شده است. از آغاز سال آبی جاری و تا پایان بهمن‌ماه، بارندگی به ۷۹.۵ میلی‌متر رسیده، در صورتی که میانگین نرمال آن ۱۲۷ میلی‌متر است، بنابراین نسبت به وضعیت نرمال ۳۸ درصد کمبود بارش داریم.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی با اشاره به این که کم‌ترین میزان بارش در استان‌های مرکز، جنوب و شرق کشور مشاهده شده، بیان کرد: استان‌های هرمزگان با ۷۵ درصد، سیستان و بلوچستان ۶۷ درصد، فارس ۶۳ درصد، یزد ۵۳ درصد، قزوین ۳۸ درصد، خراسان رضوی ۳۶ درصد، تهران و البرز ۳۳ درصد، لرستان ۳۲ درصد و مرکزی ۲۷ درصد نسبت به نرمال بارش، کمتر بارش داشته‌اند. اما در استان‌های گلستان، کرمانشاه، خراسان شمالی و آذربایجان غربی و شرقی بارش در حد نرمال بوده که نشان می‌دهد شمال غرب و غرب کشور بارش‌های قابل توجهی دریافت کرده و در سایر مناطق، بارش‌ها زیر نرمال است.
وی تصریح کرد: انتظار نداریم که سال آبی مناسبی از لحاظ بارندگی داشته باشیم. در حالت خوش‌بینانه، بارش‌ها در حد نرمال پیش‌بینی می‌شود و احتمالاً در واقعیت کمتر از نرمال خواهد بود. فصل بارش در مناطق جنوبی کشور و استان‌هایی مانند خوزستان، بوشهر و فارس تا پیش از پایان فروردین خاتمه خواهد یافت.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی همچنین به کاهش بارش برف در کشور اشاره کرد و گفت: نابه‌هنجاری شدید دما موجب ذوب سریع‌تر برف می‌شود و همچنین خط برف در ارتفاعات بالاتر قرار می‌گیرد. مساحت پوشش برف محدودتر می‌شود و در کنار کمبود بارش و پوشش برفی، ذخیره آبی در ارتفاعات نیز کاهش می‌یابد. در نتیجه، رودخانه‌ها در فصل گرم زودتر با کمبود آب روبرو خواهند شد و جریان آب در رودخانه‌ها به شدت افت می‌کند و آب پشت سدها نیز کمتر از حد معمول خواهد بود، که این موضوع می‌تواند به افزایش تنش آبی منجر شود.
وظیفه در پایان یادآور شد: گرما، کم‌بارشی و خشکسالی برفی بر سطح تنش آبی و تأمین نیاز آب شرب، کشاورزی و صنعتی تأثیر معناداری خواهد داشت. امسال وضعیت آبی برای مناطق مرکزی، جنوب شرقی تا شمال شرقی (خراسان رضوی تا سیستان و کرمان) و جنوب غربی نیازمند مدیریت ویژه است، زیرا در ماه‌های پیش رو، احتمال بارندگی‌های فراتر از نرمال کم است؛ بنابراین ضروری است تا تدابیر لازم از سوی وزارت نیرو و سایر نهادهای مرتبط با تأمین آب و انرژی اتخاذ شود.