میبایست متوجه بود که این نوع روغن برای مصارف خوراکی نیست، در حالی که روغن خوراکی با پردازش کنجد به ارده و سپس استخراج روغن از آن بهدست میآید.
عامل اصلی تفکیک روغن کنجد از روغن ارده کنجد، روش استخراج روغن از دانههای گیاهی کنجد است. اساساً دو روش برای تولید این روغن وجود دارد که به شکل سنتی و صنعتی اجرا میشوند. در فرآیند اول که به نام روش گرم شناخته میشود، برای افزایش بازدهی تولید، دانههای کنجد در دمای بالای صد درجه سانتیگراد حرارت داده میشوند. این فرآیند موجب افزایش حجم تولید روغن میگردد، اما حرارت بالا باعث کاهش کیفیت و خواص مفید روغن میگردد. استفاده از این نوع روغنها ممکن است برخی بیماریها نظیر سرطان و مشکلات گوارشی و عروقی را به دنبال داشته باشد. در روش صنعتی برای قابل استفاده شدن این روغنها از فرآیندهای تصفیه خاص بهرهبرداری میشود.
روش دوم که به روش سرد معروف است، دما به ۴۰ درجه نمیرسد و در برخی موارد حتی از دماهای پایینتری نیز بهره میبرند. روغن بدست آمده از این روش به لحاظ خواص آنتیاکسیدانی، طعم و ویتامینها، بسیار با کیفیتتر است. این فرآیند در واقع یک روش مکانیکی برای استخراج روغن از دانههای کنجد محسوب میشود که در آن روغن با فشار به دست میآید. استخراج روغن به این شکل در بسیاری از کارخانههای تولیدی امروزی انجام میشود، هرچند نمیتوان آن را بهعنوان روغن خوراکی شناخت.
تفاوت روغن ارده کنجد با روغن کنجد
تولید شده از روش پرس سرد، همان روغن کنجد است؛ اما اگر این روش روی دانههای کنجد بو داده یا تفت داده شده انجام گیرد، روغن بهدست آمده از این فرآیند، روغن ارده کنجد نامیده میشود. ارده در واقع از بو دادن، تفت دادن و سپس آسیاب کردن دانههای کنجد تولید میگردد.
مزایا و معایب روغن ارده کنجد و روغن کنجد
روغن ارده کنجد معمولاً در تهیه غذاها و بهویژه در ساخت سالاد استفاده میشود. در دماهای متعادل میتوان از آن برای سرخکردن مواد غذایی نیز بهره برد. در روش استخراج سرد، بوی تند روغن کنجد کاهش یافته و عطری دلپذیر در حین مصرف حس میشود. بالعکس، روغن کنجد به دلیل اسیدیته بالا، بوی نامطبوعی دارد و بههیچوجه مناسب برای سرخکردن نیست.
از آنجا که روغن کنجد دارای نقطه دود پایینی است، برای فعالیتهای سرخکردنی مناسب نمیباشد. این ویژگی از معایب روغن کنجد به حساب میآید و امکان بروز بیماریهایی نظیر سرطان را افزایش میدهد. نگهداری نامناسب دانهها و روغن استخراج شده نیز میتواند عوارض روغن کنجد را تشدید کند؛ زیرا امکان دارد مواد کپکی و اسپورهای خطرناک از طریق این دانهها و روغن، سلامت افراد را به خطر بیندازد.
