در مطالعه تازهای که توسط محققان دپارتمان بهداشت زنان و باروری نافیلد در دانشگاه آکسفورد بریتانیا صورت گرفت، نشان داده شد که تأثیر آلودگی هوا ناشی از اجاقهای خانگی بر رشد نوزادان مادران باردار از نظر آماری قابل توجه نیست و این مسأله، باور عمومی درباره اثرات آلودگی هوای خانگی بر رشد جنین را به چالش میکشد.
به نقل از مدیکال اکسپرس، این تحقیق در بین ۳۲۰۰ خانواده مستقر در مناطق کمدرآمد در کشورهایی چون گواتمالا، هند، رواندا و پرو انجام شد و بر ارزیابی نتایج کاهش مواجهه با آلودگی هوای خانگی در یک آزمایش کنترل شده و تصادفی متمرکز گردید.
احتراق ناقص مواد سوختی زیستتوده نظیر چوب، ضایعات محصولات کشاورزی و فضولات حیوانی که در ۳۶ درصد از خانوادهها در سطح جهانی بهمنظور پختوپز مصرف میشود، باعث ایجاد آلودگی در هوای خانهها میگردد.
برآوردها نمایانگر این است که آلودگی هوا در خانوادهها، سالیانه موجب ۲.۳ میلیون مورد مرگ زودرس و ۹۱.۵ میلیون سال زندگی از دست رفته به دلیل ناتوانی میباشد. زنان، که معمولاً وظیفه اصلی آشپزی را بر عهده دارند، بالاترین سطح مواجهه با آلودگی هوای خانگی را تجربه میکنند.
در راستای بررسی اثرات کاهش آلودگی هوا بر رشد جنین، نیمی از زنان باردار از اجاقهای گاز مایع بهره بردند که این امر باعث کاهش چشمگیر ۶۶ درصدی در تماس با ذرات ریز شد، در حالی که نیمه دیگر به استفاده از سوختهای زیستتوده معمولی برای آشپزی ادامه دادند. برخلاف تحقیقات پیشین که تنها بر وزن هنگام تولد تأکید داشتند، این پژوهش از سونوگرافی برای پیگیری رشد جنین بهره جست و درک بهتری از اثر آلودگی هوا بر رشد در دوران بارداری به دست داد.
با این حال، علیرغم کاهش قابل توجه در مواجهه، محققان هیچ تفاوت بالینی معناداری در رشد جنین میان گروه مداخله و گروه مصرفکنندگان سوختهای زیستتوده نیافتند. این نتایج با یافتههای گذشته همان گروه در خصوص تأثیر آلودگی هوا بر وزن هنگام تولد همخوانی دارد.
پروفسور ویلیام چکلی، محقق ارشد این مطالعه از دانشگاه جانز هاپکینز، بیان کرد: با اینکه تحقیق ما بر ضرورت کاهش آلودگی هوای خانگی تأکید دارد، اما یافتههای ما این تصور عمومی مبنی بر تأثیر چشمگیر چنین آلودگی بر رشد جنین را به چالش میکشد.
چکلی خاطرنشان کرد: نتایج ما نشاندهنده این است که ارتباط میان آلودگی هوای خانگی و رشد ضعیف جنین ممکن است کمتر از آنچه که پیشتر فرض میشد، بارز باشد.
او افزود: نتایج این تحقیق از استفاده اجاقهای گاز مایع بدون تهویه بهعنوان یک استراتژی برای مقابله با مشکل رشد نامطلوب جنین در محیطهای با منابع محدود حمایت نمیکند.
پروفسور آریس پاپاژورگیو، محقق این مطالعه در دانشگاه آکسفورد نیز اضافه کرد: ما در این تحقیق ارزیابی جامعی از رشد جنین طی بارداری در ۳۲۰۰ زن باردار در پرو، رواندا، گواتمالا و هند انجام دادیم. این مداخله بهطور قابل توجهی در کاهش مواجهه با آلودگی هوا موفق بود، اما هیچ مزیتی در زمینه رشد جنین، از جمله وزن تخمینی جنین تا زمان تولد مشاهده نشد.
این موضوع نشان میدهد که نیاز به بازاندیشی در راهکارهای مداخلهای وجود دارد که هم آلودگی هوای خانگی را کاهش دهد و هم نتایج مثبت برای جنین به دنبال داشته باشد، اما روشهای مبتنی بر اجاقهای گاز مایع و سوخت رایگان به وضوح ناکافی است.
محققان با شناخت محدودیتهای این مطالعه، بر این نکته تأکید دارند که مداخلات برای کاهش قرارگیری در معرض آلودگی هوای خانگی باید در مراحل اولیه بارداری یا حتی پیش از لقاح صورت گیرد. افزون بر این، با وجود کاهش قابل توجهی که توسط گروه مداخله حاصل شد، میانگین مواجهه قبل از تولد هنوز سه برابر بیشتر از دستورالعملهای توصیهشده برای کیفیت هوای مطلوب است.
یافتههای این تحقیق در مجله The Lancet Global Health به چاپ رسیده است.