حضور ۷۵۰۰ آزمایشگاه پزشکی در کشور / تاثیر کرونا بر استهلاک تجهیزات آزمایشگاهی

دکتر کاظم وطن‌خواه در آستانه روز علوم آزمایشگاهی در گفتگو با ایسنا، به بررسی وضعیت شبکه آزمایشگاهی کشور پرداخت و گفت: در حال حاضر، بیش از ۷۵۰۰ آزمایشگاه فعال در زمینه بهداشت و درمان در بخش‌های دولتی، خصوصی، سازمان‌ها و نهادهای مختلف به ارائه خدمات مشغول هستند. آزمایشگاه مرجع سلامت به عنوان متولی شبکه ملی آزمایشگاهی کشور در راس این سیستم قرار دارد و آزمایشگاه‌های دولتی و خصوصی و همچنین آزمایشگاه‌های بهداشتی به طور متنوع در این ساختار جای دارند.

برنامه‌ریزی برای گسترش شبکه آزمایشگاهی کشور

وی با بیان اینکه آزمایشگاه مرجع سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، برنامه‌ای برای توسعه شبکه آزمایشگاهی کشور بر پایه اسناد بالادستی آغاز کرده، افزود: در حال حاضر، راه‌اندازی و تاسیس شبکه‌های آزمایشگاه‌های پزشکی در بخش دولتی در دستور کار آزمایشگاه مرجع سلامت قرار دارد.

وی ادامه داد: در راستای ارتقاء بهره‌وری وزارت بهداشت، برنامه‌ریزی برای ایجاد شبکه‌های آزمایشگاهی در سازمان ملی بهره‌وری ایران و همچنین اجرای برنامه «ایجاد شبکه آزمایشگاهی بهداشت طبق شیوه‌نامه آزمایشگاه مرجع» در برنامه عملیاتی و ابلاغ آن به دانشگاه‌های علوم پزشکی منتخب، از جمله اقدامات انجام شده برای گسترش شبکه آزمایشگاهی کشور است.

رئیس آزمایشگاه مرجع سلامت وزارت بهداشت با بیان اینکه استقرار شبکه آزمایشگاهی در سیستم دولتی در سال ۱۴۰۲ در دانشگاه‌های منتخب به شکلی مناسب انجام شده، اظهار داشت: طبق اسناد بالادستی، تا پایان سال ۱۴۰۲ باید استقرار شبکه آزمایشگاهی در سایر دانشگاه‌های علوم‌پزشکی به مقدار حداقل ۸۵ درصد انجام شود.

وطن‌خواه با اشاره به اینکه آزمایشگاه‌های مرجع و همکار کشوری عمدتاً در دانشکده بهداشت و انستیتو پاستور ایران مستقر هستند و به نیازهای آزمایشگاهی کشور پاسخ می‌دهند، افزود: به دلیل نیاز به تخصص علمی ویژه برای تشخیص بسیاری از بیماری‌های تحت مراقبت و هزینه‌های بالا برای راه‌اندازی آزمایش‌های فوق‌تخصصی، ایجاد آزمایشگاه تخصصی در تمامی دانشگاه‌های علوم پزشکی به صرفه نیست. بنابراین، آزمایشگاه‌های مرجع کشوری و همکار آزمایشگاه مرجع سلامت برای این گونه بیماری‌ها انتخاب و معتبرسازی شده‌اند.

رئیس آزمایشگاه مرجع سلامت وزارت بهداشت افزود: آزمایشگاه‌های مرجع کشوری و همکار علاوه بر وظایف مشترک، مسئولیت‌های خاصی را نیز در ارتباط با بیماری‌های مختلف بر عهده دارند. تعداد این آزمایشگاه‌های تخصصی که عمدتاً در دانشکده بهداشت و انستیتو پاستور ایران مستقر هستند، ۲۱ مورد می‌باشد.

افزایش توانایی تشخیص برای بیماری‌های نوظهور

وطن‌خواه ضمن اشاره به تقویت توان تشخیص در شبکه آزمایشگاهی کشور برای بیماری‌های نوپدید، توضیح داد: بهبود ظرفیت تشخیص آزمایشگاه‌ها در زمینه تشخیص مولکولی و گسترش دامنه آزمایش‌های تشخیصی حوزه معاونت بهداشت از کووید-۱۹ به دیگر عوامل بیماری‌زا، شامل CCHF، «تب دانگ»، «چیکن‌گونیا»، «سیاه زخم» و «لپتوسپیروز» در دانشگاه‌های منتخب در حال توسعه بوده و ظرفیتی را برای تشخیص این دسته از بیماری‌ها ایجاد کرده است.

رئیس آزمایشگاه مرجع سلامت وزارت بهداشت درباره هزینه‌های مربوط به آزمایش بیماری‌های نوظهور گفت: هزینه آزمایش کووید-۱۹ طبق تعرفه مصوب دریافت می‌شود و در سایر موارد نیز با توجه به محاسبات دقیق و کارشناسی مشخص شده و پس از طی مراحل قانونی به تصویب می‌رسد. همچنین، در صورت نیاز می‌توان به بازنگری در این موارد پرداخت.

فشار پاندمی کرونا بر تجهیزات آزمایشگاهی

اقداماتی به منظور نوسازی تجهیزات آزمایشگاهی

وطن‌خواه در ادامه با تاکید بر اهمیت به‌روزرسانی تجهیزات آزمایشگاه‌ها، عنوان کرد: پاندمی کووید-۱۹ باعث افزایش بی‌سابقه‌ای در حجم آزمایش‌ها در شبکه آزمایشگاهی، به ویژه در بخش دولتی شد و این امر موجب فرسودگی تجهیزات آزمایشگاهی گردید. تاکنون در دو مرحله و با استفاده از وام بانک جهانی، بخشی از تجهیزات اصلی آزمایشگاهی از جمله سل کانتر، اتوآنالایزر، ایمونواسی آنالایزر، میکروسکوپ، کشت خون خودکار، تعیین هویت و آنتی بیوگرام خودکار و دستگاه RT PCR تأمین شده که حدود ۳۰ درصد از نیاز بخش دولتی را تأمین کرده است.

ضرورت نوسازی تجهیزات آزمایشگاهی در بخش خصوصی

وی افزود: همچنین، در بخش خصوصی نیاز به نوسازی تجهیزات آزمایشگاهی، به ویژه سیستم‌های بسته وجود دارد و امیدواریم با همکاری اداره کل تجهیزات و ملزومات پزشکی، نسبت به بهبود وضعیت تجهیزات آزمایشگاهی اقدامات مؤثری انجام دهیم.