دکتر هادی پورجعفر در صحبت‌های خود اشاره کرد که پروبیوتیک‌ها موجوداتی زنده و فعال هستند که در مقادیر مشخص، یک یا چند اثر سودمند بر روی مصرف‌کننده دارند و این میکروارگانیسم‌ها از نوع باکتری‌های مفید یا مخمرهایی تشکیل شده‌اند که به طور طبیعی در بدن انسان زندگی می‌کنند. این موجودات نقش اساسی در حفظ سلامت بدن را ایفا می‌کنند و به ویژه وجود آن‌ها در دستگاه گوارش و روده‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است.
او همچنین اظهار داشت: تولید مکمل‌های پروبیوتیک راهی برای افزایش تعداد باکتری‌های مفید در بدن به شمار می‌رود تا با این روش، تعداد باکتری‌های خوب را در بدن افزایش دهیم. این باکتری‌ها به نوعی محافظان سلامت بدن محسوب می‌شوند و در تقویت سیستم ایمنی بدن و درمان برخی از مشکلات گوارشی مانند یبوست و سندرم روده تحریک پذیر مؤثر هستند. پروبیوتیک‌ها به طور طبیعی در برخی غذاها و نوشیدنی‌ها موجودند و معمولاً نیازی به مصرف مکمل‌های پروبیوتیکی نیست.
باکتری‌هایی که سیستم ایمنی بدن را تقویت می‌کنند
دکتر پورجعفر افزود: از فواید برخی از پروبیوتیک‌ها می‌توان به درمان اسهال، مشکلات گوارشی و تقویت سیستم ایمنی اشاره کرد. همچنین آن‌ها در بهبود مشکلات روحی و روانی، درمان کلسترول بالا و فشار خون، پیشگیری و درمان بیماری‌های قلبی و عروقی، و کاهش علائم آرتروز و عفونت‌های قارچی تأثیرگذار هستند.
این دانشیار در بهداشت مواد غذایی خاطرنشان کرد: در سال‌های اخیر تحقیقات زیادی در خصوص تأثیر پروبیوتیک‌ها بر سیستم عصبی مرکزی انجام شده و نتایج خوبی در زمینه بهبود برخی بیماری‌ها و اختلالات در این سیستم مانند آلزایمر به دست آمده است. انواع رایج پروبیوتیک‌ها در ماست، محصولات لبنی و برخی غذاهای تخمیر شده وجود دارند که می‌توان از آن‌ها برای درمان مشکلات گوارشی و کمک به افرادی که نمی‌توانند لاکتوز شیر را هضم کنند، استفاده کرد.
او ادامه داد: مواد غذایی تخمیر شده مانند ماست، ترشی‌ها و نوشیدنی‌های تخمیری مانند دوغ‌های تخمیری، کفیر و نان‌های پخته شده با خمیر ترش، پروبیوتیک‌های اضافی را بدون نیاز به مکمل‌ها وارد رژیم غذایی می‌کنند و به تامین نیاز بدن کمک کرده و در تنظیم باکتری‌های معده و روده نقش مؤثری دارند.
مصرف روزانه 100 گرم غذاهای پروبیوتیک‌دار برای سلامتی مفید است
این محقق تصریح کرد: به طور کلی دو نوع غذای پروبیوتیکی موجود است؛ غذاهایی که به طور طبیعی پروبیوتیک دارند و غذاهایی که از طریق فرآیندهایی پروبیوتیک‌ها به آن‌ها افزوده می‌شود. هر فرد باید روزانه حدود ۱۰۰ گرم یا ۱۰۰ میلی‌لیتر از این نوع غذاها را مصرف کند تا از مزایای سلامت‌بخش پروبیوتیک‌ها بهره‌مند شود. افرادی که از باکتری‌های سالم روده محروم هستند، ممکن است با نارسایی‌هایی چون آسم، اختلالات پوستی و سندرم روده تحریک پذیر مواجه شوند که ناشی از عدم تعادل در این میکروبات‌هاست.
دکتر پورجعفر تصریح کرد: در بازار مکمل‌های پروبیوتیکی وجود دارد که می‌توان در کنار غذاها و نوشیدنی‌ها از آن‌ها استفاده کرد و این مکمل‌ها بستری برای افزودن باکتری‌های مفید به بدن فراهم می‌سازند. این پروبیوتیک‌ها مراحل معناداری را برای اطمینان از سلامت خود طی کرده و فاقد بیماری هستند. به‌ویژه این نکته حائز اهمیت است که بعد از مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها، استفاده از مکمل‌های پروبیوتیک ضروری است تا تعادل بدن که تحت تأثیر این داروها به هم خورده، به حالت طبیعی خود باز گردد.
او گفت: نمی‌توان مکمل‌های پروبیوتیک را به عنوان دارو تلقی کرد و لازم است افراد قبل از مصرف این محصولات، با یک متخصص مشورت کنند تا در صورت وجود منع مصرف، مشخص شود. در افراد با سیستم ایمنی ضعیف، پروبیوتیک‌ها باید با احتیاط و تحت نظارت پزشک مورد استفاده قرار گیرند.
پروبیوتیک‌ها برای افراد سالمند عموماً ایمن هستند
رئیس مرکز تحقیقات پروبیوتیک و مکمل‌های غذایی دانشگاه علوم پزشکی البرز افزود: مصرف پروبیوتیک‌ها در برخی افراد حساس می‌تواند منجر به عوارض کوتاه‌مدت نظیر سردرد، نفخ و مشکلات گوارشی شود و در شرایط خاص ممکن است حساسیت ایجاد کند؛ بنابراین پروبیوتیک‌ها ممکن است برای کلیه افراد مفید نباشند. اما سازمان غذا و دارو بر این باور است که پروبیوتیک‌ها عموماً برای افرادی که در سلامت کامل هستند، خطرناک نمی‌باشند.
این محقق در زمینه غذاهای فراسودمند و پروبیوتیک‌ها بیان کرد: برای افرادی که برای اولین بار به مصرف این مکمل‌ها پرداخته‌اند، توصیه می‌شود مصرف را با مقدار کم آغاز کرده و به تدریج به دز مورد نظر افزایش دهند. همچنین برخی پروبیوتیک‌ها حاوی باکتری‌های بسیار حساس هستند و برای حفظ آن‌ها ضروری است که در دما و شرایط مناسب، دور از نور و رطوبت نگهداری شوند.
او همچنین در مورد چالش‌های مربوط به مصرف و تولید مکمل‌های پروبیوتیکی توضیح داد: مصرف پروبیوتیک‌ها با مشکلات زیادی همراه است. این محصولات برای افراد سالم هیچ مشکلی ایجاد نمی‌کنند و هرچه افراد بتوانند به‌طور مرتب و طبیعی از این محصولات استفاده کنند، به نفع سلامتشان خواهد بود.
وی ادامه داد: این روش به طور مداوم میکروارگانیسم‌های مفید را در دستگاه گوارش تقویت کرده و تعداد آن‌ها را افزایش می‌دهد. بنابراین آثار مثبت سلامتی ناشی از تعادل و بهبود وضعیت فلور روده و گوارش به دیگر ارگان‌ها نیز منتقل می‌شود و فرد از نظر سلامتی در وضعیت بهتری قرار می‌گیرد.
دکتر پورجعفر افزود: نکته مهم این است که مصرف پروبیوتیک‌ها در برخی افراد باید با احتیاط انجام گیرد. معمولاً افرادی که با زخم‌های دستگاه گوارش یا ضعف سیستم ایمنی یا بیماری خاصی مواجه هستند، باید با مشورت متخصصان از این مکمل‌ها استفاده کنند.