یک رسانه آمریکایی گزارش داد که با وجود تلاش‌های قرار گرفته از سوی واشنگتن، اقدام‌های زیاده‌خواهانه و نقض تعهدات رژیم صهیونیستی به همراه کشتار مردم فلسطین در غزه، سبب شده است که رهبران سعودی در زمینه سازش با تل‌آویو تردید کنند.
دو سال پس از آغاز ریاست جمهوری «جو بایدن»، مشاوران او مذاکراتی با رهبران عربستان سعودی برای برقرار کردن روابط دیپلماتیک با تل‌آویو آغاز کردند، اما با شروع جنگ غزه، این گفت‌وگوها به تدریج کاهش یافت. مقامات آمریکایی و سعودی، برای احیای چشم‌انداز توافق، با ارائه درخواست‌های بیشتر از سوی تل‌آویو شامل آتش‌بس در غزه و اقدامات جدی به سمت تاسیس کشور فلسطین، تلاش کرده‌اند. اکنون آن‌ها ادعا می‌کنند که به توافق نهایی درباره موارد کلیدی که سعودی‌ها از این توافق انتظار دارند نزدیک شده‌اند شامل: «معاهده دفاعی متقابل واشنگتن-ریاض و همکاری در زمینه برنامه هسته‌ای غیرنظامی عربستان».
وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرده که «آنتونی بلینکن» وزیر امور خارجه ایالات متحده در سفر اخیر خود به ریاض با «محمد بن سلمان» ولی‌عهد عربستان، به طور خصوصی درباره این موضوعات گفتگو کرده و «جیک سالیوان» مشاور امنیت ملی کاخ سفید که به عربستان و سرزمین‌های اشغالی سفر کرده، این مساله را پیگیری می‌کند.
نیویورک‌تایمز در یادداشت خود اشاره می‌کند که «گرچه برقراری روابط با عربستان سعودی از نظر نمادین پر اهمیت می‌باشد، اما هیچ نشانه‌ای دال بر تمایل رهبران اسرائیلی برای این اقدام دیده نمی‌شود».
این رسانه آمریکایی بیان می‌کند که چنین مقاومت‌هایی که با احتمال حمله نظامی رژیم صهیونیستی به شهر رفح همزمان شده، می‌تواند منجر به اختلال در یک معامله سه‌جانبه بزرگ شود، معاهده‌ای که بایدن آن را به عنوان پایه‌ای برای یک راه‌حل بلندمدت برای درگیری‌های چند دهه‌ای در منطقه پیش‌بینی کرده است. اما «بنیامین نتانیاهو» نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی درخواست‌ها برای تأسیس یک کشور فلسطینی را رد کرده و حتی نتوانسته یک نهاد حکومتی برای مدیریت غزه پس از حماس شکل دهد.
پس از سفر بلینکن به عربستان، مقامات آمریکایی و سعودی نتانیاهو را به چالش کشیده و به طور علنی عنوان کردند که او باید یا به قرارداد بزرگ تن دهد و در پی صلحی منطقه‌ای و همکاری امنیتی با عربستان گام بردارد، یا این گزینه را رد کرده و به ادامه چرخه خشونت و انزوای اسرائیل در منطقه کمک کند.
«متیو میلر» سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده اعلام کرد: ما به تلاش‌های خود برای نهایی کردن هر دو بخش دوجانبه این توافق ادامه می‌دهیم و همچنین به دنبال مشخص کردن مسیری برای دستیابی به یک کشور مستقل فلسطینی خواهیم بود.
بخش دوجانبه به مذاکرات میان واشنگتن و ریاض اشاره دارد که شامل توافقی است که علاوه بر معاهده دفاعی، همکاری در زمینه برنامه هسته‌ای غیرنظامی و غنی‌سازی اورانیوم در عربستان و فروش تجهیزات پیشرفته آمریکایی را نیز شامل می‌شود. برخی مقامات آمریکایی تصریح کرده‌اند که تل‌آویو باید با تشکیل کشور فلسطین موافقت کند تا امکان نهایی شدن هر توافقی فراهم شود. سالیوان این پیام را در تاریخ چهارم می در کنفرانس فایننشال تایمز در لندن منتقل کرد. او گفت: «چشم‌انداز یک توافق دوجانبه میان آمریکا و عربستان به همراه عادی‌سازی روابط بین اسرائیل و عربستان و گام‌های معنادار به نمایندگی از مردم فلسطین، باید به صورت همزمان صورت بگیرد».
با این حال، برخی تحلیلگران به دلیل دشواری‌های دستیابی به توافق اسرائیلی-فلسطینی، از پیش‌نهاد یک طرح ثانویه صحبت کرده‌اند. مقامات سعودی به صراحت چنین پیشنهادی را اعلام نکرده‌اند و همچنان بر توافق بزرگتر و اصرار بر تعهد تل‌آویو نسبت به ملت فلسطین تاکید دارند. آنان اشاره کرده‌اند که مذاکرات میان آمریکا و عربستان تا چه حد پیشرفت داشته است.
«فیصل بن فرحان» وزیر خارجه عربستان سعودی در مجمع جهانی اقتصاد در ریاض در ماه گذشته گفت: «ما به شدت به یک توافق نزدیک هستیم و بسیاری از اقدامات قبلاً انجام شده‌اند». او همچنین درباره مسیر دستیابی به یک کشور فلسطینی اظهار داشت: «ما خطوط اصلی آنچه را که باید اتفاق بیفتد، داریم». او همچنین اشاره کرد که جامعه بین‌المللی امکاناتی در اختیار دارد که می‌تواند بر هر طرفی که در این مذاکرات مقاومت کند، غلبه کند و افزود: «می‌توان اسرائیل را متقاعد کرد».
نیویورک‌تایمز همچنین گزارش می‌دهد که حتی مقدماتی‌ترین درخواست‌های سعودی‌ها از تل‌آویو – یعنی آتش‌بس پایدار در غزه – در حال حاضر دور از دسترس به نظر می‌رسد. تل‌آویو از تعهد به یک آتش‌بس دائمی خودداری کرده و تلاش‌های میانجی‌گران عرب برای جلب موافقت اسرائیل نسبت به آتش‌بس موقت برای آزادی تعدادی از اسیران تاکنون به نتیجه نرسیده است. در عین حال، ارتش اسرائیل حملات خود را در رفح تشدید کرده است، جایی که بیش از یک میلیون فلسطینی در جستجوی پناهگاه هستند. عربستان سعودی، آمریکا و کشورهای دیگر به تل‌آویو هشدار داده‌اند که از حمله به رفح پرهیز کند.
مقامات سعودی همچنان نسبت به هزینه سیاسی داخلی ناشی از عادی‌سازی روابط با تل‌آویو محتاط هستند. «علی شهابی» تحلیلگر نزدیک به دولت عربستان خاطرنشان کرده است: «در این مرحله، به نظر می‌رسد که این اقدام شبیه تیراندازی در تاریکی باشد».
به گفته برخی مقام‌های منطقه، امارات عربی متحده و بحرین به دلیل توافق ابراهیم که دولت ترامپ در سال ۲۰۲۰ آن را ترتیب داده بود، به دستاورد قابل توجهی از عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی دست نیافته‌اند و تل‌آویو به وعده‌های خود درباره احترام به سرزمین فلسطین در کرانه باختری عمل نکرده است.
«غیث العمری» کارشناس ارشد موسسه واشنگتن برای سیاست خاورنزدیک اذعان دارد: «ما همیشه از سعودی‌ها می‌شنویم که به اماراتی‌ها و بحرینی‌ها اشاره می‌کنند و می‌پرسند چه بر سر آن‌ها آمد».
مقامات آمریکایی اعلام کردند که پیش از آغاز جنگ، دو طرف آمریکایی و سعودی به دنبال امتیازاتی متناسب از اسرائیلی‌ها برای فلسطینی‌ها بودند، اما اکنون خطرات بیشتر است. بایدن توافقی که شامل تأسیس یک کشور فلسطینی باشد را به عنوان یکی از نکات کلیدی برای خاتمه جنگ می‌داند و تمایل تل‌آویو برای ایجاد چنین کشوری می‌تواند تنها راه «محمد بن‌سلمان» برای جلب حمایت‌های گسترده از شهروندانی باشد که از کشتار حدود ۳۵,۰۰۰ فلسطینی در غزه به شدت خشمگین هستند.
این رسانه در ادامه اشاره می‌کند که تمایل بایدن برای اعطای یک معاهده دفاعی متقابل و سایر منافع به بن‌سلمان، نقض جدی وعده‌های او در طول کمپین انتخاباتی ریاست جمهوری ۲۰۲۰ است که به موجب آن اطمینان حاصل کرده بود که این کشور به خاطر نقض حقوق بشر، تحت فشار قرار خواهد گرفت. این موارد شامل قتل‌های غیرنظامی در جنگ یمن و قتل «جمال خاشقجی» ستون‌نویس واشنگتن پست و ساکن ویرجینیا در سال ۲۰۱۸ توسط مأموران سعودی در استانبول است.
نیویورک‌تایمز می‌نویسد که مقام‌های آمریکایی و عربستان در حال الگوبرداری از قراردادهای دفاعی هستند که آمریکا با کشورهای آسیایی مانند ژاپن امضا کرده است. دو طرف در حال تلاش برای ایجاد شرایطی هستند که شامل بند دفاع متقابل باشد. بن‌سلمان در پی یک معاهده‌ای است که توسط اکثریت سنای ایالات متحده تصویب شود. اما مقامات دولت اعلام کرده‌اند بدون یک مولفه قوی اسرائیلی-فلسطینی دستیابی به این توافق دشوار خواهد بود، چرا که در بین بسیاری از قانون‌گذاران دموکرات و برخی جمهوری‌خواهان نسبت به عربستان نگرانی‌هایی وجود دارد.
«حسین ایبیش» پژوهشگر ارشد موسسه کشورهای عربی خلیج فارس در واشنگتن می‌گوید: «مفهوم اصلی که آن‌ها تلاش دارند تا برقرار کنند این است: چه عاملی آمریکا را به اقدام دفاع از عربستان تشویق می‌کند؟ عربستان و سایر دولت‌ها از جمله امارات نمی‌دانند که آمریکا در چه زمانی به عمل ورود خواهد کرد. مقامات آمریکایی همچنین می‌گویند که آن‌ها قصد دارند از عربستان تضمین‌هایی برای محدود کردن همکاری با چین در زمینه مسائل نظامی و فناوری پیشرفته بگیرند و این پادشاهی به خرید نفت به دلار به جای یوان ادامه خواهد داد».
تحلیلگران بر این باورند که احتمال چندانی وجود ندارد که عربستان بتواند دلار را به عنوان واحد پول خود کنار بگذارد، به ویژه با وابستگی‌اش به این واحد.
دولت بایدن همچنین در تلاش است که عربستان را متعهد به جلوگیری از افزایش قیمت نفت، به ویژه با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا کند.
نیویورک‌تایمز با اشاره به اهمیت همکاری در برنامه هسته‌ای غیرنظامی برای بن‌سلمان می‌گوید: مقامات تصریح کرده‌اند که مذاکره‌کنندگان آمریکایی و سعودی در حال بررسی مشخصات چگونگی نظارت سختگیرانه آمریکا بر غنی‌سازی اورانیوم در این کشور هستند.
تعدادی از قانون‌گذاران آمریکایی و بسیاری از مقام‌های اسرائیلی با وجود هر گونه برنامه هسته‌ای در عربستان موافق نیستند. «کارن یانگ» پژوهشگر ارشد در مرکز سیاست جهانی انرژی دانشگاه کلمبیا می‌گوید: «برنامه هسته‌ای برای بن‌سلمان همواره اولویت اول بوده است. برای ریاض این موضوع همیشه یک توافق دوجانبه بوده و نه سه‌جانبه، و اسرائیل برای آن‌ها مسأله‌ای حاشیه‌ای است.»