شهید رئیسی از شروع فعالیت خود در دولت به دنبال هر راهی برای بهبود معیشت محرومان بود و اجرای معافیت مددجویان از پرداخت قبوض آب، برق و گاز نیز یکی از دغدغه‌های او بود؛ اقدامی که در نهایت منجر به معافیت حدود ۱.۵ میلیون خانوار مددجو از پرداخت هزینه قبوض آب و برق و گاز با ارزش بیش از یکهزار میلیارد تومان شد.
موضوع معافیت مددجویان بهزیستی و کمیته امداد از پرداخت هزینه بهای قبوض آب، برق و گاز در قانون بودجه سال ۱۴۰۰ مطرح و در قوانین بودجه سال‌های بعد نیز لحاظ شد؛ این بند قانونی به منظور کاهش هزینه‌های اقتصادی خانواده‌های مددجو و بهبود معیشت آنان در دستور کار دولت شهید رئیسی قرار گرفت.
براساس آیین‌نامه اجرایی بند «ی» تبصره ۸ ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۰، بهای برق مشترکان کم‌مصرف تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی (در سقف مصرف ۵۰ درصد الگوی مصرف) برابر صفر و در بخش آب نیز، صورتحساب مشترکان کم‌مصرف (مشترکین خانگی با مصرف تا یک سوم الگوی مصرف تعیین شده موضوع تبصره ۴ ماده ۱ قانون توسعه و بهینه‌سازی مصرف آب شرب شهری و روستایی در کشور مصوب ۱۳۹۴) تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی با تخفیف ۱۰۰ درصد اعلام شد. همچنین برای بهای گاز، شرکت ملی گاز ایران مکلف شد ضمن دریافت اطلاعات خانوارهای محروم تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی کشور، تعرفه مشترکان در دامنه مصرف تعیین شده برای کم مصرف‌ها را از ابتدای سال به نرخ “صفر” محاسبه کند.
باتوجه به اینکه سازمان بهزیستی و کمیته امداد باید اطلاعات مددجویان را در اختیار شرکت‌های مربوطه قرار می‌دادند، به نظر این دو نهاد حمایتی در اجرای قانون با چالش‌هایی روبرو شدند؛ به مرور اما این قانون در سال ۱۴۰۱ اجرا و این چالش‌ها رفع شد. رئیس‌جمهور در سال اول ریاست خود در دولت (۱۴ آذر ۱۴۰۰) درباره واقعی کردن پرداخت یارانه‌ها و مشترکان پرمصرف گفت: دولت درباره پرمصرف‌ها موظف بود از اول فروردین این کار را انجام دهد که این کار انجام نشد. به این معنا که آیین نامه هایی در رابطه با گاز و برق و آب باید تهیه می‌شد و به تصویب دولت می‌رسید و اجرای عدالت را در این رابطه بر اساس قانون عملیاتی می‌کرد. کار دولت را که شروع کردیم با این مساله مواجه شدیم که تبصره‌ها عملیاتی نشده است. بنابراین هم وزارت نیرو و هم وزارت نفت را مامور کردیم که آیین‌نامه‌ها را فورا تهیه و کاری کنند که اجرای عدالت انجام شود. از پرمصرف‌ها در این رابطه باید وجهی که مدنظر است از آنها دریافت شود. کم مصرف‌ها هم که مصرف خود را انجام می‌دهند و نسبت به بعضی دهک‌ها هم که باید مساعدتی انجام شود.
در دومین سال ریاست شهید رئیسی، یعنی سال ۱۴۰۱ بود که شرکت‌های مربوطه از جمله گاز، آب و برق و نهادهای مربوطه برای این موضوع گام برداشتند. به طور مثال شرکت گاز در ارسال اطلاعات مکاتبه‌ای با کمیته امداد داشت تا آمار و اطلاعات لازم در اختیار این شرکت قرار گیرد. درنهایت پس از توافقات صورت گرفته و به دنبال، برگزاری جلسات ستادی در مرکز و جلسات استانی در ۳۱ استان بین کمیته امداد و شرکت گاز، طی ۲ مرحله اطلاعات تمام خانوارهای تحت حمایت (۲ میلیون و ۲۰۰ هزار خانوار) و همچنین اطلاعات مربوط به اشتراک گاز حدود ۵۸۴ هزار خانوار هم از سوی ستاد مرکزی کمیته امداد به شرکت ملی گاز ایران و هم به صورت استانی به ادارت گاز استان‌ها ارسال شد.
راه‌اندازی وب‌سرویسی برای ارسال اطلاعات مددجویان
باتوجه به اینکه این مصوبه از ابتدای سال ۱۴۰۱ قابلیت اجرایی داشت، اعلام شد که مبالغ پرداختی از سوی مددجویان به صورت بستانکار برای آنان منظور می‌شود و مطابق توافقات به عمل آمده، مددجویانی که در منازل شخصی و ملکی خود ساکن هستند و اشتراک گاز مشخص و به نام دارند، به طور مستمر از مزایای این قانون بهره‌مند می‌شوند و مددجویان ساکن منازل استیجاری، به دلیل شرایط جابجایی در طول سال به منظور برخورداری از مزایای این قانون، لازم است در مقاطع مختلف و در هر مرحله جابجایی، شماره اشتراک گاز منزل محل سکونت را به اطلاع عوامل اجرایی برسانند. در این میان سازمان بهزیستی هم برای اجرای این قانون اقدام و وب سرویس سازمان را برای ارسال اطلاعات مددجویان به شرکت‌ها آماده کرد و وزارت ارتباطات نیز اعلام آمادگی کرد تا هر سه شرکت‌های گاز، آب و برق از طریق وب سرویس، اطلاعات مددجویان تحت پوشش را دریافت کنند.
شرط شرکت برق برای رایگان کردن تعرفه برق
برای اجرای این قانون در بخش «برق» نیز، در اسفندماه سال ۱۴۰۰، سخنگوی صنعت برق درباره آخرین وضعیت دریافت اطلاعات خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی، اینطور توضیح داد که «اطلاعات مشترکان کمیته امداد و بهزیستی شامل کد ملی و شماره تلفن مشترکان دریافت شده است؛ اگر مشترکان کمتر از ۵۰ درصد الگوی منطقه برق مصرف کنند، مشمول برق رایگان خواهند شد. البته افرادی که اطلاعات آنها پس از صدور قبوض به دست توانیر می‌رسد از این شرکت طلبکار خواهند بود.»
در نهایت اسفندماه سال ۱۴۰۰ بود که سازمان بهزیستی اعلام کرد اطلاعات بیش از یک میلیون و ۸۰۰ هزار خانوار آماده شده است که از طریق وب سرویس در اختیار شرکت‌ها قرار می‌گیرد.
اما از آنجایی که شهید رئیسی در مسئله آب، برق و گاز و مسائل مختلف قشر محروم جامعه دغدغه داشت، در نشست خبری خود طی سال گذشته گفت: رایگان شدن آب و برق و گاز برای خانواده‌های کم درآمد نیز در برنامه دولت است. همچنین بیمه سلامت ۶ میلیون نفر در کشور به صورت رایگان انجام شده است.
اما دولت شهید رئیسی در سومین سال فعالیت خود به گونه‌ای عمل کرد که مقرر شد برای سال ۱۴۰۲ با اصلاح مصوبه بودجه ۱۴۰۱ در این زمینه، مددجویان کمیته امداد در سال ۱۴۰۲ در بخش پرداخت قبوض، اعم از مصرف برق، آب و گاز معافیت‌های بهتری دریافت کنند. نحوه اجرای این قانون در سال ۱۴۰۲ به نحوی بود که در نهایت مددجویان به میزان بیش از هزار میلیارد تومان از پرداخت هزینه قبوض آب و برق و گاز معاف شدند.
به عبارتی در سال ۱۴۰۲، ۴۰۰ هزار خانوار از معافیت پرداخت قبض آب، حدود ۴۳۵ هزار خانوار از معافیت قبض برق و ۶۳۰ هزار خانوار از معافیت پرداخت هزینه گاز برخوردار شدند که این رقم نشان می‌دهد که در مجموع سال گذشته حدود ۱.۵ میلیون خانوار مددجو از پرداخت هزینه قبوض آب و برق و گاز معاف شدند.