آخرین رویدادها درباره یادداشت‌های نیما یوشیج چیست؟

، مجموعه‌ای از آثار نیما یوشیج در فرهنگستان زبان و ادب فارسی نگهداری می‌شود. این اسناد شامل ۴۰۳۴ برگ هستند و شراگیم یوشیج، پسر نیما، به نمایندگی از خانواده‌اش، در تاریخ بیست و سوم آبان ۱۳۷۳ آن‌ها را به فرهنگستان تحویل داده است. وی در گفتگوئی با ایسنا، روایت خود را از این وضعیت با عنوان «چالش بر سر میراث نیما یوشیج» به اشتراک گذاشته است.

او همچنین در این مطلب بیان کرده بود: «من هیچ‌گونه مبلغی از فرهنگستان زبان و ادب فارسی دریافت نکرده‌ام و هرگز آثار پدرم را نفروختم. آیا دیوانه‌ام که کارهای پدرم را به آنان بدهم و بعد بگویند که هیچ‌گونه حق و حقوقی نسبت به آن‌ها ندارم؟!»

فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز ادعای فرزند نیما یوشیج مبنی بر «عدم سپردن اسناد مربوط به پدر شعر نو فارسی و دست‌نوشته‌های او به فرهنگستان و عدم دریافت هیچ مبلغی از این نهاد» را رد کرده است.

چند سال پیش، جمعی از شاعران و فعالان ادبی در نامه‌ای سرگشاده خواهان تعیین تکلیف وضعیت دست‌نوشته‌های نیما یوشیج شدند که به گفته آن‌ها، بیش از ۲۰ سال است که در اختیار این مرکز قرار دارد.

همچنین لازم به ذکر است که با توجه به بازخوانی و تصحیح برخی از این دست‌نوشته‌ها، دو کتاب شعر با عنوان‌های «صد سال دگر» (۱۳۹۶) و «نوای کاروان» (۱۳۹۷) از مجموعه شعرهای منتشرنشده نیما، با همت انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شده است.

سعید رضوانی، که کتاب «نوای کاروان، دفتر دوم از شعرهای منتشرنشده نیما یوشیج» را تصحیح کرده است، درباره این فرآیند توضیح می‌دهد: دست‌نوشته‌های نیما از سال ۱۳۷۳ تحت مالکیت فرهنگستان قرار دارند، اما آغاز این پروژه به خاطر کیفیت نامناسب، بی‌نظمی و عدم دسته‌بندی اسناد تا سال ۱۳۹۳ به تعویق افتاد. در نهایت، فرهنگستان از تمامی این اسناد آرشیو دیجیتال تهیه کرد. سپس طرحی مهیا شد که بر اساس آن این اسناد را به هفت دسته بر حسب موضوع و ژانر تقسیم نمودیم. علاوه بر اشعار، یادداشت‌های کاملاً خصوصی، متون نظری در حوزه‌های مختلف ادبی، از جمله داستان، نمایشنامه، فلسفه و تاریخ، و نیز پژوهش‌های فرهنگی و موسیقی در این مجموعه وجود داشت. استخراج اشعار همزمان با این فرایند آغاز شد. در نتیجه، دفتر نخست این مجموعه، با عنوان «صد سال دگر»، در سال ۱۳۹۶ منتشر شده است. دفتر دوم با تلاش شخصی من پیشرفت کرد و زمان آن نسبت به دفتر اول کوتاه‌تر است. همچنین، در این دفتر، هفت شعر وجود دارد که امکان ندارد در دسته‌بندی شعرهای نیما (کلاسیک، نوقدمایی، نیمایی) جای بگیرند.

محمد دبیر مقدم، زبان‌شناس و استاد دانشگاه، در مراسم بزرگداشت زبان فارسی و همچنین یادبود حکیم ابوالقاسم فردوسی، درباره سرنوشت این دست‌نوشته‌ها چنین بیان کرده است: با مطالعه و بررسی دست‌نوشته‌های نیما یوشیج که در فرهنگستان موجود است، تاکنون دو جلد کتاب در سلسله‌انتشارات فرهنگستان منتشر شده است. به اطلاع می‌رسانم که تا زادروز نیما در ۲۱ آبان‌ماه، در قالب رویدادی از مجموعه سخنرانی‌های ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، جلد سوم حاوی حدود ۲۰۱ شعر منتشرنشده نیما رونمایی خواهد شد و به‌زودی، پس از آن، ادامه نسخۀ الکترونیکی دست‌نوشته‌های نیما در وبگاه فرهنگستان در دسترس پژوهشگران علاقمند قرار خواهد گرفت.

در این زمینه بیشتر بخوانید:

ماجرای شعرهای منتشرنشده نیما چیست؟