عیسی بزرگزاده به تحلیل وضعیت سفرههای آب زیرزمینی و تاثیر منفی برداشتهای بیرویه بر آن پرداخت و اظهار داشت: از کل مصارف آب، بیش از ۵۰ درصد به منابع زیرزمینی وابسته است.
او افزود: سالهاست که در بخش وسیعی از کشور بزرگ ایران به چاهها و قناتها متوسل شدهایم تا آب مورد نیاز کشاورزی را تأمین کنیم، که این کار در واقع به تخلیه منابع آب زیرزمینی منجر شده است.
سخنگوی طرحهای ملی آب، با اشاره به برداشتهای بیمحابا از این منابع در دهههای گذشته، خاطرنشان کرد که تراز آبهای زیرزمینی در حال کاهش است و در برخی از آبخوانها، حدود ۳۶۰ آبخوان آثار فرونشست مشاهده میشود.
آبخوانها به دشتهای ممنوعه و بحرانی تبدیل خواهند شد
بزرگزاده یادآور شد: از میان ۶۰۹ دشت، بیش از ۴۲۰ دشت به عنوان ممنوعه و بحرانی شناخته شده و تقریباً ۳۶۰ دشت نیز دچار فرونشست هستند.
این مقام مسئول افزود: تعدادی از کارشناسان آب کشور نگرانند که این شیوه برداشت از منابع آبی میتواند به تداوم کاهش آبخوانهای آزاد منجر شود و این آبخوانها را به دشتهای ممنوعه و بحرانی تبدیل کند که آثار فرونشست را به همراه خواهد داشت.
سخنگوی صنعت آب با بیان اینکه نمیدانیم این روند تا چه زمانی ادامه خواهد داشت، بیان کرد: در استان فارس، برخی از چاهها به عمق ۴۵۰ متر رسیدهاند. سوال این است که این روند تا کی ادامه خواهد داشت و در عوض استخراج آب با صرف هزینه و انرژی بسیار، به کشت محصولاتی مانند پیاز، خربزه، هندوانه، لیموترش و صیفیجات خواهد انجامید.
بزرگزاده به این نکته اشاره کرد: تا چه حد قرار است تراز آب زیرزمینی در دشت رفسنجان به کاهش خود ادامه دهد و آب استخراجشده برای کشت پسته تخصیص یابد؟
او تاکید کرد: تا چه زمانی روند پایین آمدن آب، جمعشدن زمین و ترکهایی که در خیابانها و ساختمانها ناشی از فرونشست بوجود میآید، ادامه خواهد داشت و این چه تهدیدی برای ساکنان است و چقدر میتواند امنیت شغلهای کشاورزی را تهدید کند؟
با ادامه این روند، آبی برای کشاورز باقی نمیماند
سخنگوی صنعت آب هشدار داد: اگر مصرف آب به این شکل کاهش یابد، در دشتهای زیادی همچون اصفهان و خراسان و مکانهای دیگر، کشاورزان در سالهای آتی آب مورد نیاز خود را نخواهند داشت و اولین آسیبدیده از اضافه برداشتهای کشاورزی خود کشاورز خواهد بود.
بزرگزاده افزود: این اسراف در مصرف آب کشاورزی، به پایداری شغل و فعالیت کشاورزی در آینده نزدیک آسیب خواهد زد. اگر سفرههای آب خشک شوند، دیگر آبی برای کشاورز وجود نخواهد داشت و در هالهای از عدم امنیت غذایی خواهیم بود.
او ادامه داد: در شرایطی که امنیت غذایی در خطر است، امنیت آبی نیز دچار چالش خواهد شد و از این رو امنیت زیستبوم نیز به خطر میافتد.
سخنگوی طرحهای ملی آب بیان کرد: تمام این مسائل موجب شده تا تعدادی از کارشناسان به این نتیجه برسند که نباید بگذاریم تا طبیعت و آبخوانها و دشتها با تجمع و کاهش آبدهی و ایجاد شکاف در ساختمانها و خیابانها ما را مجازات کنند.
تولید ۱.۳۹ کیلوگرم محصولات با مصرف هر مترمکعب آب
بزرگزاده بیان کرد: بر این اساس، کارشناسان تصمیم به ارائه سناریویی برای بهبود بهرهوری گرفتند که هدف آن دستیابی به کشاورزی پایدار، حفظ امنیت غذایی و آب، و همچنین امنیت زیستبوم است.
او توضیح داد: این کارشناسان پس از بررسیهای دقیق دریافتهاند که بهرهوری فیزیکی و اقتصادی از هر مترمکعب آب در بخش کشاورزی کشور ما به مراتب پایینتر از استانداردهای جهانی است.
سخنگوی صنعت آب اظهار کرد: ما برای هر مترمکعب آب، تنها ۱.۳۹ کیلوگرم محصول خشک تولید میکنیم، که در اسناد امنیت غذایی نیز ذکر شده و کارشناسان متذکر شدهاند که به آسانی میتوان این میزان را به ۲.۶ کیلوگرم به ازای هر مترمکعب آب ارتقاء داد.
