در روز جمعه، ۱۹ ژوئیه (۲۹ تیر ۱۴۰۳)، اختلالی در یک به‌روزرسانی از سوی یک شرکت آمریکایی امنیت سایبری به وقوع پیوست که منجر به ایجاد هرج و مرجی چشمگیر در سرتاسر جهان شد؛ از فرودگاه‌ها و خطوط حمل و نقل گرفته تا سیستم‌های بهداشتی.
به نقل از یورونیوز، این رویداد به بزرگترین قطعی تاریخ معاصر شهرت یافته است. هرچند که قطع شدن‌های مهمی در گذشته نیز وجود داشته، اما این مورد به دلیل تأثیر گسترده‌اش بر خدمات و شرکت‌های بین‌المللی، از دیگر موارد متمایز است.
شاید با نام شرکت امنیت سایبری «کراود استرایک CrowdStrike» آشنا نباشید، ولی نرم‌افزار آنتی‌ویروس این شرکت با نام «فالکون» تأثیر عمیقی بر میلیون‌ها رایانه با سیستم عامل ویندوز گذاشت.
این واقعه بیشتر شبیه به داستان فیلم ترسناک «دنیا را به حال خودش رها کن» محصول سال ۲۰۲۳ ایالات متحده به نظر می‌رسید که گویی به حقیقت پیوست، به‌طوری‌که بسیاری از نقاط زمین روز جمعه با خبری از فروپاشی جهانی در حوزه فناوری بیدار شدند.
هزاران پرواز لغو شدند، فرودگاه‌ها درهم‌ریخته بودند، مشتریان برای دسترسی به خدمات بانکی یا پرداخت با کارت‌های خود به مشکل برخورده و حتی برخی بیماران نیز از مراجعه به پزشک یا انجام عمل جراحی بازماندند.
شرکت امنیت سایبری «کراود استرایک» اعلام کرد که این مشکل ناشی از یک «نقص» در به‌روزرسانی نرم‌افزار خودش در سیستم‌های ویندوز است. جورج کورتس، مدیر اجرایی این شرکت، خاطرنشان کرد که مهندسان در حال تلاش برای رفع مشکل مذکور هستند و پیامی بیاب کردند.
کراود استرایک دقیقاً چه فعالیتی انجام می‌دهد؟
این شرکت که در سال ۲۰۱۲ تأسیس شده، خود را به عنوان «پیشرفته‌ترین پلتفرم موجود برای امنیت سکو‌های ابری در جهان» معرفی کرده و هدفش شناسایی و جلوگیری از تهدیدات هک برای مشتریان است.
بر اساس اطلاعات موجود در وب‌سایت کراود استرایک، این شرکت به ۲۹۸ شرکت از ۵۰۰ شرکت پردرآمد آمریکا معروف به «فُرچون ۵۰۰» و نیز شرکت‌های برتر در صنایع فناوری، خودرو و بهداشت خدمات‌رسانی می‌کند.
از جمله این شرکت‌ها می‌توان به مایکروسافت، خطوط هوایی ایالات متحده مانند «یونایتد» و «امریکن ایرلاینز»، و هواپیمایی «کی‌اِل‌اِم» هلند، «ترکیش ایرلاینز»، «رایان‌ایر» ایرلند و غیره اشاره کرد که همگی در روز جمعه با این اختلال مواجه شدند.
علت بروز قطعی چه بود؟
آقای کورتس در روز جمعه بیانیه‌ای صادر کرد و اذعان کرد که این قطعی نتیجه یک وصله «پچ» معیوب برای کامپیوترهای دارای سیستم عامل ویندوز بوده است.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «کراود استرایک به صورت فعال با مشتریانی که از نقص در یک به‌روزرسانی نرم‌افزاری در سیستم عامل ویندوز آسیب دیده‌اند، در حال همکاری است.»
او همچنین اشاره کرد: «سیستم‌های عامل مک و لینوکس تحت تأثیر قرار نگرفته‌اند. این واقعه به عنوان یک حادثه امنیتی یا حمله سایبری محسوب نمی‌شود. مشکل شناسایی و یک راه حل برای رفع آن پیدا شده است. ما مشتریان را به منظور دریافت آخرین به‌روزرسانی‌ها به پورتال پشتیبانی ارجاع می‌دهیم و به اجرای به‌روزرسانی‌های خود ادامه خواهیم داد.»
به نظر می‌رسد این مشکل به به‌روزرسانی نرم‌افزار Falcon Sensor در سیستم عامل ویندوز مرتبط است که منجر به ایجاد «صفحه‌های آبی رنگ مرگ – BSOD» می‌شود. این صفحه آبی یک پیام خطا است که در صورت بروز مشکل در سیستم‌های ویندوز نمایش داده می‌شود.
آقای کورتس در شبکه اجتماعی ایکس به دلیل عدم عذرخواهی از سوی شرکت بابت هرج و مرج ناشی از این اختلال و همچنین به خاطر سوالات متعدد درباره اینکه چرا این وصله قبل از عرضه جهانی به درستی تست نشده بود، مورد انتقاد کاربران قرار گرفت.
اکنون چه روی خواهد داد؟
کراود استرایک با کاهش قابل توجهی در ارزش سهام و درآمد خود روبه‌روست، به طوری که معاملات ابتدایی روز جمعه منجر به کاهش ۲۰ درصدی، تقریباً معادل ۱۶ میلیارد دلار (۱۴.۷ میلیارد یورو) از ارزش شرکت شد.
مهندسان این شرکت اعلام کرده‌اند که اکنون یک راه حل برای این مشکل پیدا کرده‌اند، اما کارشناسان معتقدند که این اختلال ممکن است برای مدتی ادامه یابد، زیرا هزاران مشتری شرکت به زمان نیاز دارند تا سیستم‌ها و دستگاه‌های آسیب‌دیده خود را به حالت اولیه بازگردانند.