شیر مادر به عنوان یکی از بهترین و کامل‌ترین منابع غذایی برای نوزادان، در شش ماه اول زندگی تنها منبع تغذیه‌ای مؤثر برای رشد و سلامت آنها محسوب می‌شود. این نوع شیر به خاطر ویژگی‌های منحصر به فردش به عنوان بهترین نوع شیر برای نوزادان زیر شش ماه شناخته می‌شود و به طور طبیعی الگوی بهینه‌ای برای رشد و شکوفایی آنها فراهم می‌آورد.
ویژگی‌های بارز شیر مادر
تینا جعفری، متخصص در حوزه تغذیه و رژیم درمانی، با اشاره به اهمیت بی‌نظیر شیر مادر، گفت: یکی از بارزترین ویژگی‌های شیر مادر این است که ترکیبات آن به شکلی پویا و براساس نیازهای در حال تغییر نوزاد تنظیم می‌شود.
وی بیان کرد: شیر مادر حاوی پروتئین‌های با کیفیت بالایی است که به جذب بهتر کلسیم کمک شایانی می‌کند. به واقعه، نوزادانی که از شیرخشک استفاده می‌کنند به علت تفاوت قابل توجه در ترکیب پروتئینی، جذب کلسیم کمتری نسبت به نوزادان شیرمادر دارند و این موضوع در تأمین نیازهای آنها ناکافی است.
این متخصص در چهارمحال و بختیاری تأکید کرد: همچنین مقدار قند موجود در شیرمادر (لاکتوز) به مراتب بیشتر از شیرخشک است و این قندها به بهبود جذب کلسیم در شیر کمک می‌کنند؛ به خصوص که پایه شیرخشک معمولاً از شیر گاو تولید می‌شود.
جعفری تصریح کرد که ترکیبات پروتئینی موجود در شیر مادر به شکلی منحصر به فرد و متناسب با نیازهای نوزاد طراحی شده‌اند و افزود: تا شش ماه اول زندگی، تغذیه نوزاد فقط باید از شیر مادر باشد. با اینکه این شیر تمامی مواد مغذی لازم را در اختیار نوزاد قرار می‌دهد، از شش ماهگی به بعد باید نوزاد به تدریج از غذاهای کمکی نیز بهره‌مند شود تا نیازهای غذایی او به طور جامع تأمین گردد و این امر نشان‌دهنده اهمیت فوق‌العاده شیر مادر در مراحل نخست زندگی است.
وی در خصوص مزایای شیر مادر گفت: علاوه بر ایجاد احساس آرامش و کاهش وزن مادر، فرآیند شیردهی موجب شکل‌گیری پیوند عاطفی میان مادر و نوزاد می‌شود که برای سلامت روان و توسعه مسیرهای عصبی در مغز نوزاد ضروری است. همچنین شیردهی به مادر کمک می‌کند تا از افزایش وزن غیرضروری خود جلوگیری کند و به کاهش وزن سالم دست یابد.
این متخصص تغذیه و رژیم درمانی در چهارمحال و بختیاری افزود: هنگامی که نوزاد متولد می‌شود، تا حدود هفت ماهگی سیستم ایمنی ضعیفی دارد و شیر مادر با سرشار بودن از پروتئین‌ها و دیگر ترکیبات مفید، به تقویت و بهبود سیستم ایمنی بدن نوزاد یاری می‌رساند.
جعفری به این نکته اشاره کرد که نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند در اوایل کودکی کمتر در معرض بیماری‌های متابولیکی مانند دیابت قرار می‌گیرند و این به دلیل آن است که در دوران نوزادی به میزان کمتری در معرض عوامل خارجی و آنتی‌ژن‌ها وجود دارند.
وی همچنین افزود که تغذیه مناسب مادر دارای اهمیت بسیاری است، چراکه این امر به نوزاد کمک می‌کند تا از عوارض بیماری‌های گوارشی دور بماند؛ زیرا به طور معمول، ترکیبات نفخ‌زا تاثیر منفی بر شیر مادر گذاشته و سبب دل‌درد نوزاد می‌شوند.
جعفری به مادران توصیه کرد که برای بهبود کیفیت شیر، آب کافی بنوشند و با افزایش مصرف ویتامین‌های گروه B که در منابعی چون سبوس غلات، شیر، میوه‌ها و سبزیجات وجود دارند، به تقویت شیر مادر بپردازند. درواقع، شیر مادر در ۹۰ درصد نوزادان هیچ مشکلی ایجاد نمی‌کند.
این متخصص تاکید کرد: بهتر است مادران از مصرف غذاهای دارای رنگ‌های غیرطبیعی و اسیدهای چرب اشباع شده پرهیز کنند و به جای آن، از مواد غذایی تازه و سالم بهره ببرند. همچنین، باید از نگهداری غذاهای مانده در یخچال یا دمای غیرمناسب خودداری کنند، زیرا این مراحل می‌توانند بر کیفیت شیر تاثیر بگذارند.
جعفری به مطالعات انجام‌شده اشاره کرد و خاطرنشان ساخت که نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌شوند در دوران جوانی و نوجوانی کمتر به بیماری‌ها مبتلا می‌شوند.