قرعهکشی که برای ایرانخودرو در نظر گرفته شده، پس از گذشت تقریباً ۱.۵ سال از آخرین پیشفروش بزرگ خودروسازان اجرا میشود و این فرآیند مستلزم افتتاح حساب وکالتی است. متقاضیان برای شرکت در طرح پیشفروش مرداد ماه این خودروساز باید مبلغی را در یک حساب وکالتی قرار دهند که به مدت حدود سه هفته در حسابهای بانکهای مختلف کشور باقی میماند.
افتتاح حساب وکالتی جهت شرکت در طرح پیشفروش خودروسازان، راهحلی است که از زمان راهاندازی سامانه یکپارچه در سال ۱۴۰۱ به کار گرفته میشود. هدف این روش، شناسایی متقاضیان واقعی از متقاضیان غیرواقعی و به اصطلاح کاذب است تا از تکرار مشکلاتی همچون فروش حواله در سالهای پایانی دهه ۹۰ جلوگیری شود.
متقاضیان برای شرکت در پیشفروش مرداد ایرانخودرو باید ۲۳۰ میلیون تومان را واریز کنند. این مورد از نظر منتقدان بهعنوان گزینهای برای بانکها تلقی شده است. در این راستا، دو یا سه بانک مختلف، با ارائه تسهیلات، جذب متقاضیان را هدف قرار دادهاند و بخشی از موجودی لازم برای ثبتنام در پیشفروش ایرانخودرو را بهعنوان وام قرضالحسنه تامین کردهاند.
بهعنوان مثال، بانک مهر اعلام کرده که تسهیلاتی به مبلغ ۸۰ میلیون تومان را فراهم کرده و بانک ملت نیز رقم اعتبار را به ۱۰۰ میلیون تومان افزایش داده است. بنابراین، متقاضیانی که از طریق بانک مهر برای این پیشفروش اقدام میکنند، با واریز ۱۵۰ میلیون تومان، میتوانند روی تسهیلات ۸۰ میلیون تومانی حساب کنند و همچنین متقاضیانی که از طریق بانک ملت اقدام میکنند، به واریز ۱۳۰ میلیون تومان نیاز دارند.
بانک مهر در پیامی به مشتریان خود اعلام کرده که افرادی که تمایل به وکالی کردن حساب خود برای ثبتنام در طرح پیشفروش ایرانخودرو دارند، میتوانند با واریز ۱۵۰ میلیون تومان بدون نیاز به داشتن معدل، وام قرضالحسنه ۸۰ میلیونی را بدون ضامن و با کارمزد صفر درصد دریافت کنند.
این بانک در توضیحات خود بیان کرده که پس از اعلام نتایج از سوی خودروساز، مبلغ وام یعنی ۸۰ میلیون تومان بلافاصله آزاد میشود و در آن زمان نیز مبلغ واریزی در اختیار مشتری قرار میگیرد.
برخی انتقادات به شیوهنامه بانکی و اعطای تسهیلات برای ثبتنام در طرح پیشفروش ایرانخودرو، به مخالفت سازمان بازرسی کشور نیز منجر شده است.
واکنشها به این تسهیلات معرفی شده از سوی بانکها، با مخالفتهای گستردهای روبهرو شده است. خبرگزاری فارس در گزارشی به موضوع بانکهای زیانده اشاره کرده و بهطور غیرمستقیم از وضعیت مالی این بانکها در کنار ارائه تسهیلات برای پرداخت در طرح پیشفروش ایرانخودرو انتقاد کرده است.
تسهیلات بانکی این موضوع همچنین با اعتراض سازمان بازرسی کشور روبهرو شده است، بهطوری که معاون نظارت و بازرسی امور اقتصادی سازمان بازرسی کل کشور اعطای تسهیلات برای ثبتنام پیشفروش خودرو را غیرقانونی اعلام کرده و به بانکها تأکید کرده است که اگر منابع مالی دارند، بهتر است برای پرداخت وامهای ضروری استفاده کنند.
طبق آمارهای غیررسمی، طرح پیشفروش مرداد ایرانخودرو تاکنون با استقبال بیش از دو میلیون ایرانی مواجه شده است. اگر فرض کنیم که – تاکید میشود اگر فرض کنیم – یکچهارم افراد حاضر در این طرح از تسهیلات ارائه شده توسط بانکها استفاده کردند، بنابراین رقمی حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان بهعنوان تسهیلات مطرح میشود. در این رابطه، با ورود ۶۵ هزار میلیارد تومان به بانکهای مذکور در قبال این تسهیلات، معادلهای شکل میگیرد که حداقل بهمدت سه هفته در حساب بانکهای زیانده باقی میماند و بهعنوان یک آورده جدید در نظر گرفته میشود.
باید توجه داشت، از میان بیش از دو میلیون متقاضی شرکت در طرح پیشفروش ایرانخودرو، تنها حدود ۱۲۰ هزار نفر از طریق قرعهکشی صاحب خودروی دولتی خواهند شد و بقیه متقاضیان که تسهیلات دریافت کردهاند، عملاً در گود قرار نخواهند داشت. در این میان بانکهایی که بهطور عمومی به عنوان بانکهای زیانده شناخته میشوند، از تفاوت بین آورده ۱۳۰ تا ۱۵۰ میلیون تومان متقاضیان و تسهیلاتی که به آنها داده شده، بهرهمند خواهند شد.
