علی بختیار در مورد همکاری گازی ایران و روسیه بیان کرد: ایران و روسیه بهعنوان دو کشور بزرگ تولیدکننده گاز در جهان، دارای ظرفیتهای فراوانی برای همکاری و تجارت متقابل هستند. همچنین موضوع تشکیل اوپک گازی نیز در حال بررسی است. با این حال، واقعیت این است که علیرغم برخورداری ایران از منابع بزرگ گاز، هنوز از مزایای آن، بهویژه در بخش تجارت بهرهبرداری مطلوبی نداشتهایم.
او افزود: در ناحیه خزر ما میادین گازی عظیمی داریم که به دلیل مشکلات زیست محیطی و عدم اولویت در تولید، تاکنون بهرهبرداری لازم از آنها صورت نگرفته است. همکاری دوجانبه با روسیه میتواند بهعنوان یک فرصت برای هر دو کشور مطرح شود؛ اوّل، میتواند سطح مبادلات اقتصادی را افزایش دهد و دوم، این امکان را فراهم میآورد که در زمینه تولید گاز در خزر فعالیت کنیم. با توجه به نیاز به فناوری پیشرفته و عمق بالای آب، همکاری با روسیه میتواند در پیشبرد پروژههای دریایی تاثیرگذار باشد.
این کارشناس انرژی با اشاره به برنامه ایران برای تبدیل شدن به هاب گازی تاکید کرد: این برنامه به لحاظ مسائل جغرافیایی و استراتژیک برای کشور بسیار مهم است، اما یکی از عواملی که مانع از موفقیت ما در این راستا شده، مواجهه با تحریم در زمینههای مختلف است. این موضوع باعث شده که نتوانیم سهم خود را در تجارت بینالمللی و منطقهای افزایش دهیم. نکته دیگری که باید در نظر داشت روند بالای مصرف گاز در داخل کشور است که عدم توسعه میادین غیر از پارس جنوبی نیز مزید بر علت بوده و اجازه نداده تا ما تولید کافی برای صادرات داشته باشیم.
او تصریح کرد: بهرغم اینکه اکنون یکی از بزرگترین تولیدکنندگان گاز در سطح جهانی هستیم، سهم ما در تجارت گاز بسیار ناچیز است. اگر هدف ما تبدیل شدن به یک هاب گازی است، ضروری است که سهم خود را در انواع تجارتها از جمله ترانزیت، سواپ، مبادله و صادرات گاز افزایش دهیم.
بختیار ادامه داد: ما قبلاً مطالعاتی درباره صادرات گاز به اروپا از طریق هند و پاکستان و همچنین ترکیه داشتهایم، اما هر دو پروژه به خاطر شرایط تحریم متوقف شدند. در این شرایط، صرفنظر از اینکه کدام بازار برای اولویتبندی مناسبتر است، تحریمها ما را از هدف اصلی دور ساخت و به این ترتیب یک فرصت بزرگ را از دست دادیم.
او افزود: در زمینه واردات، ترانزیت و خرید گاز از ترکمنستان و فروش به ترکیه میتوانست فرصت مناسبی فراهم آورد، اما به دلیل مشکلات مربوط به روشهای پرداخت به ترکمنها و تأخیر در پرداخت، همکاری دو کشور دچار مشکل شد و از این فرصت نیز به درستی بهرهبرداری نشد. در واقع، برخی از این فرصتها تبدیل به تهدید شدند.
این عضو پیشین کمیسیون انرژی مجلس با بیان اینکه باید نگاهی نو به حکمرانی انرژی کشور داشته باشیم، اظهار کرد: یکی از مسائل بسیار مهم و اولویتدار که باید به آن پرداخته شود، این است که برای رفع تحریمها اقدامات لازم را انجام دهیم و مسائل مربوط به ایجاد روابط سیاسی و اقتصادی پایدار را حل و فصل کنیم؛ باید به سمت افزایش تجارت گاز حرکت کنیم.
او یادآوری کرد: یکی از مسائلی که در سالهای اخیر نادیده گرفته شده، فناوری الانجی است. دنیا اکنون در حال حرکت از پروژههای پرهزینه خط لوله به سمت توسعه الانجی است، چراکه این روش امکان ارتباط با دورترین نقاط جهان را فراهم میکند و ما در این زمینه از برخی کشورهای همسایه عقب ماندهایم. بهطوری که قطر در این قسمت رهبری جهانی را به عهده دارد. بنابراین، بهمنظور ورود جدی به توسعه ترمینالهای الانجی باید برنامهریزی کنیم و سپس وارد تجارت گاز از این طریق شویم. همچنین نباید خط لوله صادرات به کشورهای همسایه را فراموش کنیم و باید بهسرعت وارد فاز اجرایی شویم تا کمبودهای قبلی را جبران نماییم؛ در این راستا، همکاری با کشورهای توانمند در این زمینه ضروری است.
