بر اساس آمار ارائه شده، تسهیلات اعطایی ۱۱ بانک کشور به کارکنان خود در سال گذشته به مبلغ حیرتآور ۱۲۴ هزار و هفت میلیارد تومان رسیده است. این در حالی است که وظیفه اصلی بانکها هدایت منابع مالی به سوی بخشهای تولیدی و مولد اقتصادی است.
بانکها این تسهیلات را به کارکنان خود اعطا کردهاند، در حالی که همیشه به کمبود منابع مالی هنگام پرداخت وامهای خرد به مردم یا وامهای مربوط به خرید و ودیعه مسکن، وام فرزندآوری و وام ازدواج اشاره میکنند. اما به نظر میرسد منابع مالی مردم به شکل دیگری مصرف شده و سر از تسهیلات کارکنان بانکها درآورده است. در قانون جهش تولید مسکن بهصراحت بیان شده که ۲۰ درصد از تسهیلات اعطایی بانکها باید به بخش مسکن تخصیص یابد. با این حال، با گذشت سه سال از تصویب این قانون، هنوز هم درصد تسهیلات ارائه شده به بخش مسکن توسط این بانکها کمتر از انگشتان یک دست است؛ بهطوری که از میان ۲۶ بانک فعال، عملکرد ۱۸ بانک (شامل اقتصاد نوین، ایرانزمین، گردشگری، مؤسسه ملل، کارآفرین، شهر، سینا، سامان، پست بانک، پاسارگاد، پارسیان، آینده، رفاه کارگران، توسعه تعاون، دی، کشاورزی، خاورمیانه و سرمایه) در زمینه ارائه تسهیلات به نهضت ملی مسکن کاملاً صفر بوده است. همچنین در مورد وام ازدواج نیز باید اشاره کرد که بسیاری از بانکها، به ویژه بانکهای دولتی، به بهانههایی مانند خطر افتادن سپردههای مردم، از اعطای وام ازدواج امتناع میکنند. از طرف دیگر، دولت در طی سه سال گذشته به موجب قانون جوانی جمعیت، به منظور تشویق خانوادهها به فرزندآوری و بهبود شاخص جوانی جمعیت، پرداخت تسهیلات فرزندآوری را به عنوان اولویت قرار داده، اما گزارشها نشان میدهد که تعداد بسیاری از خانوادهها در صف انتظار برای دریافت این وامها هستند.
تسهیلات بانکها به جیب کارکنان خودشان میرود
جزئیات مربوط به تسهیلات اعطایی بانکها به کارکنانشان نشان میدهد که بانک صادرات با ۴۹ هزار و ۶۵۷ میلیارد تومان، بانک ملت با ۳۴ هزار و ۱۴۴ میلیارد تومان و بانک تجارت با ۱۹ هزار و ۱۴۳ میلیارد تومان به کارکنان خود وامهایی با نرخ بهره بسیار پایین پرداخت کردهاند. در ادامه، بانک پارسیان با ۴۰۰۸ میلیارد تومان، پستبانک با ۳۷۷۷ میلیارد تومان، بانک آینده با ۳۷۶۲ میلیارد تومان، بانک پاسارگاد با ۳۵۹۶ میلیارد تومان، بانک سامان با ۲۳۶۷ میلیارد تومان، بانک رسالت با ۱۵۶۹ میلیارد تومان، بانک کارآفرین با ۱۴۹۳ میلیارد تومان و بانک سرمایه با ۴۹۱ میلیارد تومان در رتبههای بعدی در اعطای تسهیلات به کارکنان قرار دارند. در این اثر قابل تامل، باید خاطرنشان کرد که تعداد زیادی از متقاضیان وام ازدواج به دلیل محدودیت منابع در صف هستند.
سرانه تسهیلات اعطایی بانکها
بهطور متوسط، هر یک از کارکنان بانک صادرات حدود دو میلیارد و ۶۶ میلیون تومان، کارکنان بانک رسالت یک میلیارد و ۶۶۹ میلیون تومان، کارکنان پستبانک یک میلیارد و ۳۵۲ میلیون تومان و کارکنان بانک ملت یک میلیارد و ۹۰ میلیون تومان تسهیلات دریافت کردهاند. سرانه تسهیلات اعطایی به کارکنان بانک کارآفرین ۸۰۷ میلیون تومان، بانک تجارت ۷۶۵ میلیون تومان، بانک آینده ۴۷۸ میلیون تومان، بانک پارسیان ۴۱۸ میلیون تومان، بانک سامان ۳۷۲ میلیون تومان، بانک سرمایه ۳۱۶ میلیون تومان و بانک پاسارگاد ۲۵۷ میلیون تومان است. نکته جالب آن است که تسهیلات اعطایی بانکهای ملت، تجارت، صادرات، پستبانک، کارآفرین و رسالت به کارکنانشان بیشتر از تسهیلات بدهی تأسیسات و شرکتهای وابسته آنها بوده که عمدتاً در حوزههای زیرساختی، عمرانی یا توسعهای فعالیت دارند. اگر تنها بخشی از وامهای کمبهره یا گاهاً بلاعوض این بانکها که به کارمندانشان اعطا شده، به خرید یا اجاره مسکن، وام ازدواج یا فرزندآوری اختصاص مییافت، میتوانست مشکل چند نفر، خانواده یا زوج را حل کند.
وام خرید مسکن به ۱۸۸هزار نفر و وام اجاره به ۸۲۷ هزار نفر
در حال حاضر، بدون در نظر گرفتن میزان وام جعاله که ۱۶۰ میلیون تومان است، تسهیلات خرید مسکن به میزان ۸۰۰ میلیون تومان در تهران و ۶۶۰ میلیون تومان در شهرستانها ارائه میشود. با این ۱۲۴ هزار و هفت میلیارد تومان، بانکها قادر بودند بیش از ۱۵۵ هزار نفر در تهران و حدود ۱۸۸ هزار نفر در سایر شهرهای کشور را صاحبخانه کنند، و یا اینکه بانکها میتوانستند به بیش از ۶۲۰ هزار خانوار در تهران و حدود ۸۲۷ هزار خانوار در دیگر شهرها تسهیلات ۲۰۰ یا ۱۵۰ میلیون تومانی برای ودیعه مسکن پرداخت نمایند.
