علت افزایش اشتهای خود را شناسایی کنید

غزاله اسلامیان، کارشناس تغذیه در مورد مضرات نوشیدنی‌های گازدار رژیمی اظهار داشت: این نوشابه‌ها از اسید فسفریک مشابه نوشابه‌های عادی تشکیل شده و برای افرادی که به بیماری‌های کلیوی و پوکی استخوان مبتلا هستند، زیان‌آور است.

این کارشناس ادامه داد: نوشابه‌های رژیمی به مانند نوشابه‌های معمولی دارای گاز کربنیک‌اند که می‌تواند به بروز مشکلات گوارشی و ریفلاکس منجر شود. احساس تندى و خنکی‌ای که گاز کربنیک در دهان ایجاد می‌کند، می‌تواند باعث افزایش اشتها و در نتیجه مصرف بیشتر غذا در هر وعده گردد.

این کارشناس تغذیه همچنین به تاثیر نوشابه‌های حاوی قندهای مصنوعی بر هم‌ریختگی تعادل باکتری‌های مفید و مضر دستگاه گوارش اشاره کرد و افزود که این امر در نهایت تمایل فرد به مصرف شیرینی‌ها را افزایش می‌دهد.

این補充， در اشتهای شما تاثیر می‌گذارد

دکتر منصور رضایی، متخصص تغذیه نیز در مورد تاثیر نوشابه‌های گازدار بر افزایش اشتها و سایر عوامل مؤثر در این زمینه توضیح داد: گاز کربنیکی که به نوشابه‌های گازدار اضافه می‌شود، می‌تواند به‌طور موقتی محرک اشتها باشد، ولی این اثر، کوتاه‌مدت است. عوامل تأثیرگذار بر اشتها شامل کوتاه‌مدت، متوسط و بلندمدت هستند.

او ادامه داد: به عنوان نمونه، زمانی که افراد مکمل‌های «روی» مصرف می‌کنند، این‌ها بر هیپوتالاموس که مرکز کنترل اشتها است، تأثیر می‌گذارند. نوشابه‌های گازدار نیز بر روی بزاق و زبان تأثیر موقتی دارند و در آن لحظه اشتها را افزایش می‌دهند. مراکز تنظیم اشتها در هیپوتالاموس تحت تأثیر عوامل متعددی مانند نوروترانسمیترها قرار دارند و می‌توانند به تحریک اشتها منجر شوند.

رضایی به دیگر عوامل مؤثر بر اشتها اشاره کرد و گفت: عوامل محیطی و دما نیز در افزایش و کاهش اشتها نقش دارند. اتاق‌های سرد و خنک می‌توانند به افزایش اشتها کمک کنند، در حالی که دماهای بالا، مانند نشستن در کنار یک تنور یا زیر آفتاب در محیطی گرم، می‌تواند به کاهش اشتها منجر شود.

این کارشناس تغذیه به عوارض چاقی اشاره کرد و گفت: هر نوع اضافه وزنی نمی‌تواند به عنوان یک مشکل تلقی شود، اما کالری‌های اضافی ناشی از افزایش اشتها می‌تواند باعث ترشح برخی از هورمون‌ها نظیر انسولین و بروز چاقی و بیماری کبد چرب شود. اضافه وزن همچنین بر مفاصل تأثیر گذاشته و می‌تواند سبب افزایش درد در ناحیه کمر و ستون فقرات گردد.

افزایش اشتها به طور کلی منجر به چاقی و اضافه وزن می‌شود و این حالت نیز می‌تواند زمینه‌ساز بروز بیماری‌هایی نظیر سرطان گردد، البته نه هر نوع چاقی. به طور مثال، افزایش یک یا دو کیلوگرم نمی‌تواند به عنوان چاقی شناخته شود. اگر به طور مداوم به مصرف نوشابه‌های گازدار و غذاهای چرب و شور عادت کنیم، ممکن است با توجه به عوارض و بیماری‌های زیادی مواجه شویم. فردی با یک بار سیگار کشیدن یا یک بار خوردن پیتزا به سرطان مبتلا نخواهد شد.

رضایی بر تأثیر عادت‌ها در افزایش اشتها تأکید کرد و گفت: عادت به قراردادن نوشابه در کنار سفره غذا و بالا بردن مصرف نوشیدنی‌های گازدار، می‌تواند ما را در معرض اضافه وزن و عوارض مختلف قرار دهد. نوشابه به نحوی بافت دهان را تحریک می‌کند که تمایل به خوردن بیشتر در فرد نمایان می‌شود.

عوامل دیگر نیز مانند بوی غذا، طعم دلپذیر، دمای محیط و حتی مناظر قابل مشاهده بر افزایش اشتها تأثیر دارند. به عنوان مثال، رنگ قرمز در کنار سبز به شدت می‌تواند اشتها را تحریک کند. ترکیب گوجه فرنگی با سبزیجات معطر نیز به‌طور خاص موجب تحریک اشتها خواهد شد. باید گفت که عوامل بسیاری در افزایش اشتها مؤثر هستند که نوشابه یکی از آن‌هاست.

او همچنین به عوامل تأثیرگذار بر اشتهای کودکان اشاره کرد و گفت: اگر کودکی یا فردی بی‌اشتها است، کافی است عطر لیموترش، نارنج و سبزی خوراکی به او برسد تا میل به غذا در او افزایش یابد. کودکانی که بی‌تحرک هستند و بیشتر در منزل یا بیمارستان می‌گذرانند، طبیعتاً بی‌اشتها خواهند بود، اما با افزایش فعالیت بدنی، مطمئناً تمایل به غذا در آن‌ها بیشتر می‌شود. به طور مثال، یک کارگر ساختمانی و یک کارمند اداری هر کدام به شکل متفاوتی از اشتها غذا می‌خورند.

به طور کلی، این تخصص تغذیه تأکید کرد که عوامل مؤثر بر اشتها بسیار متنوع و شامل تأثیرات کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت می‌باشند. اگر در ناحیه سردسیر زندگی می‌کنید، مثلاً در استان‌های اردبیل و آذربایجان، به تدریج به خاطر سرما، میزان غذای دریافتی شما افزایش می‌یابد و در نتیجه اشتها بیشتر می‌شود. اما اگر در ناحیه بندرعباس یا سیستان و بلوچستان زندگی می‌کنید، دما ممکن است به قدری گرم و مرطوب باشد که میل به غذا خوردن در شما کاهش یابد.

رضایی درباره چرایی این موضوع بیان کرد: در مناطق سرد باید غذا مصرف کنید تا بتوانید به خوبی با سرما مبارزه کنید. غذای مصرفی شما باید به سوخت و ساز تبدیل شود تا بتوانید در برابر سرما مقاومت کنید. اما در مناطق گرم‌تر که نیاز کمتری به کالری وجود دارد، اشتها به طور طبیعی کاهش می‌یابد.

این متخصص تغذیه همچنین به این نکته اشاره کرد که نگرانی در مورد سوءتغذیه کودکان در شرایط عادی ناچیز است و اشاره کرد: دلایل بی‌اشتهایی در کودکان به این صورت است که پس از گذراندن سال اول پس از تولد، سرعت افزایش وزن آن‌ها کاهش می‌یابد و در نتیجه اشتهایشان به شدت کمتر می‌شود. اما چرا اشتهای کودک پایین می‌آید؟ به این دلیل که نیاز به غذا خوردن کاهش می‌یابد؛ وزن کودک از بدو تولد تا یک سالگی سه برابر می‌شود.

از سه کیلوگرم به ۹ کیلوگرم افزایش می‌یابد. اما در سال‌های دوم، سوم و چهارم پس از تولد، چه مقدار وزن اضافه می‌کند؟ هر سال فقط ۲ تا ۳ کیلوگرم. بنابراین به دلیل نیاز کمتر به کالری، اشتها نیز کاهش می‌یابد. در این زمان، بسیاری از مادران نگران بی‌اشتهایی فرزند خود می‌شوند و تصور می‌کنند که او دچار سوءتغذیه شده، در حالیکه کودک نه تنها دچار سوءتغذیه نشده بلکه با کاهش سرعت رشد طبیعی، اشتهای او نیز کاهش یافته است.