آیا فراموشی می‌تواند هم سودمند باشد و هم زیان‌آور؟

 فراموشی معمولاً به‌عنوان یک نقص در سیستم حافظه انسان در نظر گرفته می‌شود و زمانی رخ می‌دهد که مغز قادر به حفظ اطلاعات نیست. با این حال، یافته‌های جدید تحقیقاتی، چشم‌انداز متفاوتی را به نمایش می‌گذارد.

فراموشی تنها به عنوان یک نقص تصادفی یا نشانه‌ای از کاهش توانایی‌های شناختی تلقی نمی‌شود، بلکه می‌تواند به‌عنوان یک عملکرد کارآمد و عمدی مغز محسوب گردد که در واقع به بهبود توانایی ما در تعامل با محیط‌های پیچیده کمک می‌کند.

این درک نوین، تصورات سنتی درباره حافظه را که صرفاً به ‌عنوان یک سیستم ذخیره‌سازی شناخته می‌شود، به چالش می‌کشد و نشان می‌دهد که چگونه مغز ممکن است به‌طور استراتژیک از فراموشی بهره‌برداری کند تا با دنیای همواره متغیر اطراف خود سازگار شود و در نتیجه، قابلیت تصمیم‌گیری و انعطاف‌پذیری شناختی ما را تقویت کند.

فراموشی می‌تواند به‌عنوان یک مکانیسم یادگیری مطرح شود. حافظه نه تنها از طریق ذخیره اطلاعات، بلکه از طریق فراموشی انتخابی، خود را وفق می‌دهد.

به گزارش ارث، در جهانی که پیوسته در حال تحول است، فراموش کردن برخی از خاطرات می‌تواند مفید باشد، زیرا این امر می‌تواند به ایجاد رفتارهای منعطف‌تر و تصمیم‌گیری‌های بهتری منجر گردد.

تصور کنید که خاطراتی که داریم در یک گاوصندوق نگهداری می‌شوند، اما کلید آن را فراموش کرده‌اید. به این معناست که خاطراتی که فراموش کرده‌ایم، نابود نمی‌شوند؛ آن‌ها صرفاً به دلیل عدم فعال‌سازی مجدد، در دسترس ما نیستند.

عواقب این تحقیق فراتر از جنبه‌های رومزه فراموشی است. درک فرآیندهای مرتبط با فراموشی طبیعی می‌تواند به درک بهتر شرایطی همچون بیماری‌های آلزایمر کمک کند.

با درک بهتر نحوه کار فراموشی طبیعی، دانشمندان قادر خواهند بود راهکارهای نوآورانه‌ای برای پیشگیری یا کاهش اثرات بیماری‌هایی که باعث از بین رفتن حافظه می‌شوند، مانند آلزایمر و دیگر اختلالات تخریب‌کننده عصبی، پیدا کنند.

این افکار ممکن است به مبتکرانه‌ترین درمان‌ها منجر شود که به‌طور بالقوه توانایی مغز در مدیریت و بازیابی خاطرات مفقود شده را تقویت کند و به میلیون‌ها نفری که تحت تأثیر اختلالات حافظه قرار دارند، امید دهد.

بر اساس گزارشی از ایسنا، حافظه یک قابلیت است که با تمرین و اتخاذ عادات سالم زندگی، قابلیت بهبود دارد. شگفتی‌های مغز در ایجاد و تغییر ارتباطات عصبی که به آن نوروپلاستیسیته گفته می‌شود، نشان می‌دهد که ظرفیتی که برای حافظه داریم ثابت نیست، بلکه مشابه پلاستیک قابل انعطاف است. برای بهره‌برداری هر چه بهتر از نوروپلاستیسیته، ضروری است که مغز خود را به چالش بکشیم و به سلامت جسم خود توجه کنیم.