امسال این نگرانی با چالشی بزرگ‌تر مواجه شده است؛ افزایش قابل توجه قیمت لوازم التحریر که ناشی از مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی و صنعتی است، از جمله تورم عمومی، نوسانات ارزی و قطع مکرر برق. این افزیش قیمت‌ها، به همراه سایر کالاهای اساسی، بار مضاعفی بر دوش خانواده‌ها، به ویژه اقشار متوسط و کم‌درآمد گذاشته است. افزایشی که در ماه‌های اخیر در تورم مشاهده شده، یکی از اصلی‌ترین دلائل گرانی لوازم‌التحریر به شمار می‌آید. بنا به اظهارات کارشناسان، آمار نشان می‌دهد که بسیاری از اقلام اساسی لوازم‌التحریر همچون دفتر، مداد، خودکار، پاک‌کن و کیف‌های مدرسه با افزایش قیمتی بین ۳۰ تا ۷۰ درصد در مقایسه با سال گذشته مواجه بوده‌اند که این امر به معنای چند برابر شدن هزینه‌های خانواده‌ها برای تهیه این وسایل است.
قطع برق و چالش‌های تولید لوازم التحریر
محمودرضا صنعتکار، رئیس هیات مدیره انجمن تولیدکنندگان نوشت‌افزار، اظهار داشت که امسال به علت قطع برق، بسیاری از تولیدکنندگان لوازم التحریر با مشکل مواجه شده‌اند، بدین ترتیب که ساعت‌های قطع برق از دو روز در سال‌های پیش به ۳ روز در هفته افزایش یافته است. این وضعیت به طور حتم تاثیر زیادی بر روی روند تولید محصولات گذاشته است. از سوی دیگر، در سال جاری نیز مانند سال‌های گذشته، عدم تخصیص ارز دولتی برای واردات مواد اولیه، چالش‌های گوناگونی را برای تولیدکنندگان به وجود آورده است. با این حال، چون این مسئله جدید نیست، سعی کردیم طی سال جاری با تولید تدریجی و ذخیره محصولات، نیاز دانش‌آموزان برای سال تحصیلی جاری را پیش‌بینی کنیم و به همین دلیل به نظر می‌رسد که مشکلی در تأمین اقلام ضروری نخواهیم داشت.
نبود تخصیص ارز؛ چالش دائمی تولیدکنندگان ایرانی
او افزوده است: با توجه به اینکه شرکت‌های خصوصی تولیدکننده لوازم التحریر با مشکلات متعددی در کشور مواجه هستند، نظیر عدم همکاری بانک مرکزی برای تخصیص ارز، تحریم‌ها و مسایل دائمی در واردات مواد اولیه، و قطع برق، سعی کردیم که برنامه‌ریزی‌های لازم را برای این مسائل به عمل آوریم و حتی برای سال‌های آتی نیز برنامه‌هایی تدوین کرده‌ایم. در حقیقت، ما تولید را در ماه‌های پیش از آغاز سال تحصیلی و همچنین در ایام غیر از فصل اوج تقاضا، ادامه می‌دهیم تا در آغاز سال تحصیلی با مشکلی مواجه نشویم.
افزایش قیمت غیرمعمولی وجود ندارد
صنعتکار در مورد افزایش ۳۰ تا ۷۰ درصدی قیمت لوازم التحریر و محصولات ضروری دانش‌آموزان در سال تحصیلی جدید بیان کرد: نوشت‌افزارهای تولید شده در کشور که تقریباً ۹۰ درصد از نیازهای دانش‌آموزان را تأمین می‌کند، شامل دفتر، مداد، پاک‌کن، مدادرنگی و خمیر بازی، بیشتر از سقف نرخ تورم امسال، که بیش از ۴۰ درصد اعلام شده، نیستند. همچنین، بنا بر ارزیابی‌ها، افزایش قیمت اقلام ضروری دانش‌آموزان در سال جاری حدود ۱۵ درصد اعلام شده، و افزایش قیمت برخی کالاها که بالاتر از این نرخ هستند معمولاً مربوط به اقلام غیرضروری و فانتزی می‌باشد که به بازار قاچاق عرضه می‌شوند. او محصولات تولید شده و وارداتی دانش‌آموزی را مطابق با نیاز جامعه دانش‌آموزی ذکر کرده و تأکید کرد: آنچه به شکل قاچاق وارد کشور می‌شود یا برخی از واردکنندگان تأکید بر ضرورت واردات محصولات به کشور دارند به خاطر نداشتن آن در داخل، ناشی از منفعت‌طلبی و ایجاد بازار سیاه توسط آن‌ها است و در غیر این صورت، بازار لوازم التحریر در آستانه مهرماه با مشکلی جدی مواجه نیست.
هزینه یک بسته آموزشی برای یک دانش‌آموز ۴ میلیون تومان نیست
رئیس انجمن تولیدکنندگان نوشت‌افزار درباره نگرانی برخی والدین نسبت به هزینه حدود ۴ میلیون تومانی برای مجموعه لوازم ضروری یک دانش‌آموز اظهار داشت: تهیه یک بسته کامل لوازم التحریر ضروری شامل؛ جامدادی، کوله‌پشتی، دفتر و مداد و خودکار و… برای یک دانش‌آموز در سال ۱۴۰۳، حدود یک میلیون تومان هزینه دارد و این قیمت قطعا متناسب با سلایق مختلف متغیر خواهد بود. او طرح توزیع لوازم التحریر در سال جدید برای مناطق محروم را مورد اشاره قرار داد و گفت: امسال نیز همانند سال‌های پیش بسته‌های آموزشی کامل برای دانش‌آموزان در نظر گرفته شده است که از ابتدای شهریورماه شروع به توزیع کرده‌اند و بر اساس پیش‌بینی‌ها، این بسته‌ها از حدود یک هفته پیش از آغاز سال تحصیلی جاری به نیازمندان ارائه می‌شود و ارزش مالی آن حدود ۵۰۰ هزار تومان است.
تلاش بر کاهش فشار بر خانواده‌ها داشتیم
به نقل از این گزارش؛ محسن گلستانی، رئیس اتحادیه صنف نوشت‌افزار تهران در توضیح وضعیت بازار لوازم‌التحریر در آستانه سال تحصیلی جدید گفت: در بخش کالاهای وارداتی به دلیل تغییرات نرخ ارز، قیمت لوازم‌التحریر با افزایش روبرو شده که این افزیش قیمت بر روی نوشت‌افزارهای داخلی نیز تأثیرگذار بوده است، چرا که مواد اولیه بخشی از این اقلام نیز وارداتی هستند. رئیس اتحادیه صنف نوشت‌افزار تهران افزود: افزایش قیمت محصولات پتروشیمی که مواد اولیه اصلی بسیاری از تولیدات داخلی نوشت‌افزار به شمار می‌آید، نیز عامل دیگری در افزایش قیمت تولیدات داخلی لوازم التحریر است. وی با اشاره به چالش‌های تولید نوشت‌افزار، خاطرنشان کرد: اکثر نوشت‌افزارها معمولاً در فصل تابستان تولید می‌شوند، اما متاسفانه قطع‌های اخیر برق در کارخانجات به روند تولید آسیب زده و دلیل افزایش قیمت و کاهش عرضه شده است. او با ذکر اینکه مشکل تولید دفتر و تأمین کاغذ در سال گذشته حل شده، تصریح کرد: خوشبختانه امسال در تولید دفتر مشق منگنه‌ای و کاغذ مورد استفاده عمومی و دانش‌آموزی مشکلی وجود ندارد و با رفع این مسائل، شاهد ثبات یا حتی کاهش قیمت‌ها هستیم. رئیس اتحادیه صنف نوشت‌افزار تهران تأکید کرد: با تلاش‌های انجام شده در زمینه کالاهای اساسی حوزه نوشت‌افزار، کمترین فشار بر خانواده‌ها وارد شده و بیشتر افزایش قیمت‌ها مربوط به کالاهای فانتزی در این بخش است.
خانواده‌ها گرانی را با خرید خارج از فصل مدیریت کردند
گلستانی با توجه به کیفیت محصولات داخلی در مقایسه با نمونه‌های خارجی، بیان کرد: کیفیت نوشت‌افزار ایرانی، به شکل تخصصی، در بعضی موارد فراتر از انتظارات ماست و این روند پیشرفت، امکان رقابت با نمونه‌های خارجی را فراهم کرده است. وی ادامه داد: اگر مصرف‌کنندگان از برندهای معتبر داخلی برای تهیه نوشت‌افزار مورد نیاز خود استفاده کنند، قطعاً از کیفیت مناسب برخوردار خواهند شد. چرا که محصولات غیر اصیل و بی‌کیفیت نیز در بازار موجود است که خرید آن‌ها توصیه نمی‌شود. رئیس اتحادیه صنف نوشت‌افزار تهران درباره تقاضا برای سال تحصیلی جدید گفت: اوج تقاضا در هر سال از ۱۵ شهریور تا ۱۵ مهر است، اما با توجه به شرایط اقتصادی مردم و مدیریت تقاضا، زمان خرید لوازم‌التحریر از سوی خانواده‌ها در این بازه کاهش یافته و به طول سال منتقل شده است.
افزایش قیمت فقط محدود به لوازم التحریر نیست
این گزارش همچنین نشان می‌دهد که گرانی لوازم‌التحریر تنها قسمتی از مشکلات اقتصادی خانواده‌ها در آستانه سال تحصیلی است. این افزایش قیمت‌ها همزمان با بالا رفتن هزینه‌های سایر کالاهای ضروری نظیر مواد غذایی، پوشاک، مسکن و هزینه‌های انرژی رخ داده است. بسیاری از خانواده‌ها ناچار به حذف یا کاهش هزینه‌های مربوط به تفریحات، آموزش‌های جانبی یا حتی برخی لوازم التحریر غیرضروری شده‌اند تا بتوانند از عهده هزینه‌های اصلی برآیند. برای کاهش فشار اقتصادی بر خانواده‌ها و بهبود وضعیت بازار لوازم‌التحریر، می‌توان با ارائه تسهیلات و یارانه‌های ویژه به تولیدکنندگان داخلی برای کاهش هزینه‌های تولید و افزایش قابلیت رقابت آن‌ها با محصولات خارجی، کمک کرد. همچنین با تقویت نظارت‌های دولتی به منظور جلوگیری از احتکار و گرانفروشی لوازم‌التحریر و کنترل دقیق‌تر قیمت‌ها، تسهیل فرآیندهای وارداتی و کاهش تعرفه‌های گمرکی برای مواد اولیه مورد نظر تولیدکنندگان لوازم‌التحریر و… می‌توان به تسریع و تسهیل تولید و توزیع لوازم التحریر در جامعه کمک کرد. افزایش قیمت لوازم‌التحریر در آستانه سال تحصیلی جدید به یک چالش بزرگ برای خانواده‌های ایرانی تبدیل شده است. این افزایش قیمت‌ها تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله تورم، نوسانات ارزی، قطع برق و چالش‌های تولید قرار دارد. در چنین وضعیت، لازم است که دولت و نهادهای مسئول با اتخاذ تدابیر مناسب و حمایت از اقشار آسیب‌پذیر، فشارهای اقتصادی بر خانواده‌ها را کاهش دهند تا تمامی دانش‌آموزان بتوانند با آمادگی کامل سال تحصیلی جدید را آغاز نمایند.