اما فراتر از اینکه آیا تولید چنین حجمی از انیمیشن ممکن است یا خیر، مشخص نیست که این مقدار اثر با چه شرایط و در کدام بازار قرار است به نمایش گذاشته شود.
علاوه بر این، بسیاری از متخصصان از کمبود نیروی کار خبره برای ساخت این مقیاس از انیمیشن اشاره میکنند. این مشکل تنها به زمینه انیمیشنسازی محدود نمیشود، بلکه کشور در بسیاری از حوزهها با چالشهای مشابهی مواجه است.
انگیزه اصلی این گزارش، انتشار خبرهایی است که حکایت از مهاجرت خاموش انیماتورهای جوان و برجسته ایرانی دارد.
واقعیت این است که علاوه بر مهاجرت تعداد قابل توجهی از افراد متخصص و جوان ایرانی در زمینههای فنی و مهندسی و فناوری روز، اکنون باید به سفرهای بیبازگشت انیماتورها نیز بپردازیم.
دلایل این مهاجرتها تا حد زیادی آشکار است؛ عواملی نظیر آینده نامشخص، فشارهای اقتصادی، نابرابری، عدم شایستهسالاری و دستمزدهای اندک و سایر مشکلات، موجب شده که متخصصان ایرانی بهویژه در سالهای اخیر بیشتر از هر زمان دیگری به فکر مهاجرت بیفتند و سختی ساختن یک زندگی جدید در سرزمینهای دور را به جان بخرند. وضعیت انیمیشنسازان جوان نیز به همین شکل است.
در ایران، این صنعت چندان رونق ندارد؛ اگرچه در یک دهه گذشته پیشرفتهای بزرگی انجام شده و برخی آثار تولیدی با استقبال عمومی همراه بودهاند. با این حال، اراده قوی برای سرمایهگذاری در این حوزه احساس نمیشود. در چنین شرایطی، فیلمسازان ترجیح میدهند کمدی تولید کنند و از بازگشت سرمایه خود اطمینان حاصل کنند، تا این که ریسک بالای تولید انیمیشن را بپذیرند.
از سویی دیگر، تولید انیمیشن در سطح جهانی با شتاب بسیاری در حال پیشرفت است و به طور طبیعی بازار کار خوبی برای متخصصان ایرانی در خارج از کشور ایجاد میشود.
دستمزد انیماتورهای ایرانی چگونه است؟
سال گذشته گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه دستمزد ماهیانه انیماتورهای ایرانی به طور متوسط بین ۱۰ تا ۲۰ میلیون تومان است.
البته ارقام متفاوتی وجود دارد که بعضی از آنها به شدت کمتر یا بیشتر از این مقدار میباشد. به عنوان مثال، تعداد محدودی از انیماتورها قادرند درآمدهایی چند ده میلیونی در ماه داشته باشند، با این حال، تعداد این افراد به حدی نیست که قادر به تغییر میانگین موجود باشند.
به هر ترتیب، دستمزد انیماتورهای ایرانی در سال جاری افزایش معناداری نداشته و طبق گزارش خبرگزاری ایرنا، میانگین درآمد انیماتورها در سال جاری به ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان رسیده است. رقمی که اگرچه از حیث مقایسهای دو برابر سال گذشته به نظر میآید، هنوز هم انگیزهای برای انیماتورها ایجاد نمیکند.
محمدحسین صادقی، یکی از فعالان حوزه انیمیشن و تهیهکننده «لوپتو»، هزینه تولید انیمیشن در ایران را یکچهارم هزینههای جهانی میداند و تأکید میکند: مسوولان دولتی در سازمان سینمایی باید در نظر داشته باشند که هزینه پایین تولید انیمیشن در ایران به معنای سوبسید معکوس است؛ اگر هزینه تولید یک انیمیشن در اروپا دقیقهای ۴ هزار دلار است، در ایران این هزینه به ۱۰۰۰ دلار یا حتی ۵۰۰ دلار کاهش مییابد. این باعث میشود نیروی کار به استودیوهای خارجی بپیوندد و به تدریج انیمیشن ایران از نیروهای متخصص بیبهره گردد.
او همچنین اشاره میکند: ما با پدیدهای جدی به نام مهاجرت خاموش انیماتورهای ایرانی روبهرو هستیم؛ نیروی انسانی متخصصی که ۱۵ تا ۲۰ سال زمان میبرد تا به سطح بالای تخصصی در تولید انیمیشن برسد. پس از رسیدن به این مرحله، با پیشنهاداتی از خارج از کشور مواجه میشود و یا به فکر مهاجرت میافتد و یا همینجا به صورت دورکار برای کمپانیها کار میکند و تمام وقت و تخصصش را به آنها اختصاص میدهد.
بهداد باقری، یکی دیگر از فعالان صنعت انیمیشن، همچنین بیان کرده است: از واقعیت تلخی که بسیاری از هنرمندان با تجربه کشور به دلیل شرایط و امکانات بهتر کشورهای دیگر از ایران مهاجرت کردهاند، نمیتوان غافل شد. در حال حاضر، بسیاری از انیماتورهای ایرانی با شرکتهای بزرگ خارجی مانند دیزنی، پیکسار، نتفلیکس، بلیزارد و… همکاری دارند و به طرز مؤثری در این حوزه فعالیت میکنند. این نشان میدهد که اگر نتوانیم بازاری جذاب برای آنها فراهم کنیم، هر لحظه ممکن است نیروهای متخصص کنونی نیز رفتاری مشابه اتخاذ کنند.
او بر لزوم گسترش طیف رقابتی مناسب برای انیماتورهای ایرانی تأکید میکند و میافزاید: یکی از مهمترین دلایلی که افراد راغب به حضور در جشنوارههای بینالمللی میشوند، اعتبار و مبلغ جوایزی است که در این رویدادها اعطا میشود. متأسفانه، جوایز و پاداشهایی که در کشور ما به آثار برگزیده اهدا میگردد به قدری ناچیز است که تولیدکننده به کلی دلسرد شده و تمایل ندارد اثر خود را برای جشنوارههای داخلی، مخصوصاً به منظور سود مالی، ارسال کند. بعلاوه، تعداد جشنوارههای مرتبط با انیمیشن در خارج از کشور بیشتر است و افراد فرصتهای زیادی برای شرکت در این رویدادها دارند و از حضور در آنها میتوانند اعتبار بیشتری کسب کنند.