حسین آخانی در رسانههای کشور به عنوان یک شخصیت شناختهشده، هم به عنوان استاد دانشگاه تهران و هم به عنوان یک مدافع پرشور محیطزیست شناخته میشود. بیشک وجود این دو عنوان به اندازهای قوت دارد که باعث شده است وی، دارای دکترای گیاهشناسی از دانشگاه مونیخ آلمان، بهراحتی اعتراض خود را به رییس دانشگاه تهران ابراز کند و به صراحت بیان نماید: «جناب آقای مقیمی، شما که در دانشگاه به تذکر به دانشجویان در مورد حجاب ناقص مشغولید و آمار قابل توجهی حجاببان به کار گرفتهاید، آیا رعایت قوانین و عمل به دستورهای محکم رهبری در خصوص حفاظت از فضای سبز و حفظ دانشگاهی که حتی رییسجمهور را برای مراسم نودمین سال تاسیس آن دعوت کردهاید، برایتان مهم نبود؟ اگر در بزرگترین مرکز آموزشی و پرورش نخبگان کشور، بیقانونی رواج پیدا کند، دیگر کدام نظمی باقی خواهد ماند؟
ماجرا از این قرار است که در روزهای اخیر، شایعاتی درباره برکناری رییس دانشگاه تهران درحال رد و تکذیب است، در حالی که دو ساختمان در ضلع جنوب غربی دانشگاه تهران، در انبوهترین بخش فضای سبز این دانشگاه، احداث شده است. این ساختمانها حدود ۴۰۰ متر مربع فضای زیربنا دارند و با احتساب تخریبهای اطراف، حداقل ۶۰۰ متر مربع از این منطقه کاملاً تخریب شده و به پوشش گیاهی آسیب جدی وارد شده است.
*در ویدئوی زیر میتوانید سخنرانی و توضیحات دکتر آخانی را مشاهده کنید:
آخانی با تأیید این وضعیت تصریح میکند: در این منطقه، من از سال ۹۰ باغچهای از گونههای بومی گز ایران را کشت کرده بودم. متأسفانه اینکه تمام این گزها ریشهکن شده است، آزاردهنده است. علاوه بر این، دو درخت قدیمی توسکا که بیش از ۵۰ سال عمر دارند به خاطر نزدیکی به ساختمانها دچار آسیب شده و به احتمال زیاد در آینده خشک خواهند شد.
او بیان میکند که فاجعه این است که این منطقه یکی از آخرین بقایای جنگلی دانشگاه به شمار میرود و میافزاید: همه میدانند که بخش عمدهای از زمینها و فضای سبز دانشگاه از زمان انقلاب، به محوطه نماز جمعه تعلق داشته و حفظ این لکههای باقیمانده در مرکز شهر بسیار حیاتی است.
این استاد دانشگاه معتقد است که فاجعه بزرگتر در این است که کل دانشگاه و محوطه آن تحت قوانین ثبت میراث فرهنگی قرار دارند و هرگونه تغییر کاربری و دخل و تصرف در آن به صرف داشتن مجوز ممنوع است.
او ادامه میدهد: متأسفانه مدیریت دانشگاه به بهانه تعطیلات و ناکامی در مواجهه با نماز جمعه، وظیفه قانونی خود را انجام نداده است. در جمهوری اسلامی هیچ نهادی مجاز به نقض قانون نمیباشد، بهویژه نهادهایی که خود را منتسب به یکی از بزرگترین فرایض دینی معرفی میکنند. گویی این دوستان که به ظاهر خود را زیر پرچم رهبری میدانند نمیدانند که رهبری بارها بر تخریب فضای سبز حتی برای ساخت مساجد و امامزادگان تأکید و منع کردهاند.
این مطلب به سخنان رهبر اشاره دارد: “از همهی مسئولان و همهی آحاد مردم عزیزمان میخواهیم که به مسئلهی فضای سبز توجه ویژهای داشته باشند و از محروم شدن کشور و ملت و زندگی مردم از این نعمت بزرگ پروردگار جلوگیری کنند. ۱۳۹۲/۱۲/۱۴”.
آخانی و همراهانش تلاشهای زیادی انجام دادهاند تا اینکه سرانجام روز پنجشنبه، ۲۲ شهریور، میراث فرهنگی از محل بازدید کرده و دستور توقف عملیات را صادر میکند، اما گویا این دستور تأثیری نداشته است، چرا که آخانی میگوید: «در بازدید من در چهارشنبه شب، با نورافکنها در حال کار بودند.»
این نه اولین مورد است و نه آخرین!
صرفنظر از این بیقانونی بزرگ در دانشگاه تهران، مسأله این است که چنین تخلفات، نه تنها اولینبار نیست، بلکه ممکن است با این روند، آخرین بار هم نخواهد بود.
آخانی در این راستا میگوید: این نخستین باری نیست که مسئولان دانشگاه تهران بدون توجه به مجوزهای لازم اقدام به تخریب فضای سبز میکنند. در اقدام مشابهی که در تعطیلات عید ۱۴۰۱ انجام شد، درختان زیادی در زمینهای ژئوفیزیک قطع شدند که این امر باعث شکایت شهرداری از دانشگاه گردید. این اقدام غیرقانونی تأثیر منفی بر تفاهمنامه دانشگاه تهران و شهرداری به منظور ایجاد باغ گیاهشناسی گذاشت و این پروژه حائز اهمیت نیز قربانی این اقدام خودسرانه شد.
او افزود: متأسفانه میان دانشگاه تهران و دانشگاه علوم پزشکی تهران رقابتی بر سر تصاحب و تغییر کاربری فضاهای سبز دانشگاه تهران در جریان است. در دو یا سه هفته اخیر نیز در جنوب دانشکده دندانپزشکی، به منظور احداث یک فروشگاه زنجیرهای، به بخش قابل توجهی از فضای سبز آسیب وارد شد. با پیگیریها، این ساختوساز متوقف گردید، اما حجم زیادی از بتن و میلگرد به منطقه ریشههای چنارها تحمیل گردید. به طرز تأسفبار، چند روز پیش، با استقرار تعداد زیادی کانکس، فضای سبز آسیبدیده بهبود نیافته است.
این استاد دانشگاه توضیح میدهد: در یک اقدام غیرکارشناسی دیگر در سازمان مرکزی دانشگاه، باغچه قدیمی که حاوی درختچههای مقاوم به کم آبی «لاوندر» بود، ریشهکن و به جای آن رز و نارنج کاشته شده است. همین وضعیت در امتداد خیابان ۱۶ آذر نیز مشاهده میشود، زیرا درختچههای برگنوی چند ساله با آسیب به ریشههای چنار، به کاشت رز و نارنج پرداخته شده است که علیرغم آبیاری زیاد، دچار خشکی شدهاند.
او تأکید میکند: نکته حائز اهمیت در رابطه با تجاوز غیرقانونی به بافت تاریخی و فضای سبز دانشگاه این است که اگر این کار متوقف نشود، این مسئله به گشایش دروازه تخلفات جدید منجر میشود و هر ارگانی به بهانهای به تخریب فضای سبز هر دانشگاه، سازمان دولتی یا پارکها خواهد پرداخت و با اعمال زور، لکههای باقیمانده فضای سبز را نابود خواهد کرد.
من امیدوارم که نه تنها این بخش از فضای سبز احیا گردد، بلکه افرادی که بدون رعایت قانون به این تخریب مبادرت ورزیدهاند، طبق قانون با آنها برخورد شود.