با توجه به معضل کمبود منابع برای پروژه نهضت ملی مسکن و عدم همکاری کافی از سوی بانک‌ها، دولت چهاردهم قصد دارد از قابلیت‌های بازار سرمایه به‌منظور تکمیل این پروژه‌ها بهره‌برداری کند.
طرح نهضت ملی مسکن که از نیمه سال ۱۴۰۰ شروع شد، به دلیل کسری منابع، ناتوانی متقاضیان واقعی در تأمین آورده‌های لازم و عدم مشارکت نظام بانکی با چالش‌هایی روبرو گردید.
دولت پیشین اعلام کرده بود که زمین‌های لازم برای ساخت ۲.۶ میلیون واحد نهضت ملی مسکن را تأمین کرده است. تا به حال بیش از ۶۰۰ هزار واحد به متقاضیان تحویل داده شده است که ۱۳۰ هزار واحد آن مربوط به مسکن مهر می‌باشد. متوسط پیشرفت طرح نهضت ملی مسکن در حدود ۳۰ درصد است، اما همچنان پروژه‌های جدیدی تعریف می‌شود. بررسی‌های صورت‌گرفته نشان می‌دهد برای اینکه این طرح‌ها به مرحله صدور پروانه برسند، باید تقریباً ۴۰ مرحله مختلف طی شود.
عملکرد سیستم بانکی تنها ۱۳ درصد از تعهدات
با این حال، کمبود منابع و اعتبارات برای ساخت واحدها روند اجرای طرح را با مشکلاتی مواجه کرده است. در حالتی که نظام بانکی از زمان آغاز طرح نهضت ملی مسکن تا کنون باید حدود ۱۵۰۰ هزار میلیارد تومان به حوزه مسکن اختصاص می‌داد، آمار و ارقام تا پایان فروردین امسال نشان می‌دهد که فقط به ۱۳ درصد از تعهدات خود عمل کرده است.
نظام بانکی در سال اول اجرای طرح نهضت ملی مسکن، یعنی از شهریور ۱۴۰۰ تا شهریور ۱۴۰۱، موظف بود ۳۶۰ هزار میلیارد تومان تسهیلات به بخش مسکن ارائه دهد. همچنین در سال دوم، از شهریور ۱۴۰۱ تا شهریور ۱۴۰۲، باید ۴۸۵ هزار میلیارد تومان و در سال سوم، از شهریور ۱۴۰۲ تا شهریور ۱۴۰۳، باید مبلغی نزدیک به ۶۵۰ هزار میلیارد تومان به این پروژه اختصاص می‌یافت که مجموع آن حدود ۱۴۹۵ همت می‌شود. اما آنچه در واقعیت تا پایان فروردین امسال پرداخت شده به ۱۹۷ هزار میلیارد تومان رسیده است.
به نظر می‌رسد که مقام‌های وزارت راه و شهرسازی دولت چهاردهم، برنامه‌های جدیدی برای تأمین منابع بخش مسکن در دست دارند.
مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن در جلسه بررسی مشکلات طرح نهضت ملی مسکن، ضمن تأکید بر نیاز به تغییر نگرش و سیاست‌ها بیان کرده است: تأمین مالی و تسهیلات بانکی یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها در این طرح است و ما باید این موضوع را در شورای عالی مسکن پیگیری نماییم.
معاون وزیر راه و شهرسازی در اشاره به اقدام‌های مثبت انجام‌شده در سال‌های اخیر برای تأمین مالی پروژه‌های مسکن از طریق بازار سرمایه، خاطرنشان کرد: جذب سرمایه‌های خرد یکی از توانمندی‌های بسیار مؤثر در تأمین مالی پروژه‌های نهضت ملی مسکن به شمار می‌رود.
وزارت راه بر تکمیل یک میلیون واحد مسکونی برای متقاضیان تأکید دارد
همچنین، مسعود بیات‌منش – سرپرست معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی – که به‌تازگی جانشین هادی عباسی‌اصل شده است، در این جلسه بر اهمیت تأمین مالی پروژه‌های طرح نهضت ملی مسکن تأکید کرده و گفت: هم‌اکنون نزدیک به یک میلیون متقاضی مؤثر در کشور برای این طرح وجود دارد. اولویت وزارت راه و شهرسازی، اتمام و تحویل واحدهای نهضت ملی مسکن به این افراد با استفاده از ظرفیت بانک‌ها در سریع‌ترین زمان ممکن است.
معاون وزیر راه و شهرسازی همچنین بر لزوم شناسایی متقاضیان واقعی مسکن در طرح نهضت ملی تأکید کرده و بیان داشت که هدف ما باید شناسایی و تأمین مسکن برای دهک‌های آسیب‌پذیر جامعه باشد.
به اعتقاد وی، وزارت راه و شهرسازی باید در ستاد خود وظایف ستادی نظیر پشتیبانی و حل چالش‌های تأمین مالی پروژه‌ها را انجام دهد و مسائل اجرایی را به شرکت‌های تابعه این وزارتخانه واگذار کند.