کمبود آرامستان‌ها در تهران به یکی از دغدغه‌های جدی مدیریت شهری بدل شده است. با افزایش جمعیت و گسترش عظیم شهر، ظرفیت آرامستان‌های فعلی، به‌خصوص بهشت زهرا (س) که بزرگ‌ترین آرامستان پایتخت نیز به شمار می‌رود، به سرعت در حال نزدیک شدن به حد نهایی است. جواد تاجیک، مدیرعامل سازمان بهشت زهرا (س)، اعلام کرده که تا سال آینده ظرفیت قبور این آرامستان تکمیل خواهد شد و در همین حین، گروهی از افراد پیش از این اقدام به خرید قبر کرده‌اند، در حالی که روزانه حدود ۱۸۰ نفر برای دفن به این مکان می‌آیند و ۵۰ نفر از آن‌ها در قطعات جدید دفن می‌گردند.
تاجیک در ادامه بیان کرد: شهرداری و شورا در حال برنامه‌ریزی برای تأسیس آرامستان‌های تازه در تهران هستند و با همکاری‌های مشترک، مراحل شناسایی، تملک و ساخت این آرامستان‌ها در حال انجام است. انتظار می‌رود حداقل یک آرامستان جدید در سال آینده ایجاد گردد و از آنجا که این موضوع نیاز به دقت بالایی دارد، جزئیات مکانی آن بعداً اعلام خواهد شد.
مدیرعامل بهشت زهرا (س) افزود: چهار نقطه در تهران برای احداث آرامستان‌های جدید شناسایی شده است.
با این حال، تصمیم‌گیری‌های کند و مسائلی از قبیل مشکلات زیست‌محیطی و حقوقی، باعث شده تا این طرح‌ها در وضعیت بلاتکلیفی باقی بمانند.
بر اساس آمار موجود، ظرفیت بهشت زهرا به‌زودی تکمیل خواهد شد و اگر تدبیر مناسبی برای راه‌اندازی آرامستان‌های جدید اندیشیده نشود، پایتخت ظرف مدت کوتاهی با بحران دفن متوفیان مواجه خواهد شد. در شرایطی که تلاش‌های انجام شده برای ایجاد آرامستان‌های جدید در حاشیه تهران به دلیل موانع مختلف از جمله تأمین زمین و مسائل زیست‌محیطی به نتیجه نرسیده است.
یکی از موانع اصلی برای تأسیس آرامستان‌های جدید، چالش‌های زیست‌محیطی و مخالفت‌های محلی است. بسیاری از نقاطی که برای احداث این آرامستان‌ها در نظر گرفته شده‌اند، به‌دلیل نزدیکی به منابع آب یا قرار داشتن در مناطق طبیعی و حریم‌انگاری‌های قانونی با موانع نهادهای محیط زیست روبه‌رو شده‌اند. علاوه بر این، برخی از پروژه‌ها با مخالفت ساکنان محلی، به ویژه افرادی که در مناطق حاشیه‌ای زندگی می‌کنند، مواجه شده‌اند. این ساکنان به دلیل نگرانی از تأثیرات منفی آرامستان‌ها بر زندگی‌شان، با این طرح‌ها مخالفت کرده‌اند، به‌عنوان مثال در منطقه بی بی شهربانو.
از دیگر چالش‌های پیش‌رو، کمبود اعتبارات کافی و طولانی بودن فرآیند دریافت مجوزهای لازم از مراجع مختلف است. علی‌رغم اینکه طرح‌هایی برای احداث آرامستان‌های جدید ارائه شده‌اند، تأمین مالی این پروژه‌ها به آرامی پیش می‌رود و صدور مجوزها نیز زمان‌بر و حائز چالش است. بدین ترتیب، پروژه‌های پیشنهادی غالباً در مراحل اولیه مطالعات یا برنامه‌ریزی باقی مانده‌اند.
شهرداری تهران در سال‌های اخیر به دفعات اعلام کرده که ایجاد آرامستان‌های جدید را در فهرست اولویت‌های خود قرار داده و در حال ارزیابی مکان‌های مختلف برای این منظور است. با این حال، هنوز هیچ برنامه‌ای به مرحله عملیاتی نرسیده و جدول زمانی مشخصی برای شروع این پروژه‌ها تعیین نشده است. کارشناسان شهری بر این باورند که حل این مشکل نیازمند همکاری و همفکری میان نهادهای مختلف به ویژه شهرداری، وزارت بهداشت، سازمان حفاظت محیط زیست و سایر Institutions مرتبط می‌باشد تا در کنار تأمین محل مناسب، ملاحظات زیست‌محیطی و اجتماعی نیز در نظر گرفته شوند.
مهدی پیرهادی، رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر تهران، در تاریخ شانزدهم تیرماه امسال در پاسخ به سوال درباره مکان‌های پیشنهادی برای ایجاد آرامستان‌های جدید در پایتخت، عنوان کرد: “گود آبعلی” در نزدیکی منطقه 4، با مساحتی معادل 350 هکتار و همچنین زمینی در ابتدای جاده ساوه به وسعت 200 هکتار، زمینی در محدوده وردآورد با وسعت 300 هکتار در منطقه 22، زمینی در خاوران سه راه سیمان در منطقه 15 به مساحت 200 هکتار و زمین دیگری در بی‌بی مریم با مساحت 300 هکتار، از جمله مکان‌هایی هستند که برای احداث آرامستان‌های جدید مدنظر قرار گرفته‌اند. اهمیت ویژه‌ای که در مورد آرامستان‌ها وجود دارد، به مساحت این زمین‌ها بازمی‌گردد و قطعاً شورای شهر تهران در این زمینه بررسی‌های لازم را انجام داده و تلاش خواهد کرد که سال آینده زمینی را برای این هدف آماده کند.
با توجه به رشد بی‌سابقه جمعیت تهران و نزدیک شدن زمان تکمیل ظرفیت آرامستان‌های موجود، ضروری است که مدیریت شهری هر چه سریع‌تر راه‌حلی برای این چالش ارائه دهد. تعویق در تصمیم‌گیری و بلاتکلیفی در ساخت آرامستان‌های جدید نه‌تنها مشکلات کنونی را تشدید خواهد کرد، بلکه در آینده بحران دفن متوفیان را به چالشی بزرگ برای ساکنان پایتخت تبدیل خواهد کرد.