تغییرات اقلیمی و بیابان‌زایی در سال‌های اخیر به‌عنوان بحران‌های جهانی شناخته شده و تأثیرات منفی آنها بر زندگی انسان‌ها و اکوسیستم‌ها غیرقابل‌انکار است. در این راستا، طرح‌های متنوعی برای مقابله با این چالش‌ها به ذهن خطور کرده که یکی از آنها ایده سبز کردن بیابان‌هاست که توسط یک مهندس هلندی به نام ون دِر هوون به‌وجود آمده است. این پروژه جاه‌طلبانه هدف دارد که مساحت وسیعی از صحرای خالی و بی‌بار شبه‌جزیره سینا در مصر را به عرصه‌ای سرسبز و بارور تبدیل نماید.
چگونه پروژه سبز کردن بیابان به بهبود محیط‌زیست یاری می‌رساند؟
طبق گزارش تجارت نیوز، ون دِر هوون که ابتدا فعالیت‌هایش را به‌عنوان یک مهندس هیدرولیک آغاز کرده بود، در سال ۲۰۱۶، زمانی که به مصر برای بازیابی تالاب دریاچه بارداویل دعوت شد، به فکر اجرای پروژه‌های بزرگتری به نفع محیط‌زیست افتاد. او با لایروبی تالاب شروع کرد تا آن را به عمق و شرایط قبلی خود بازگرداند.
اما اقدامات او تنها به اینجا محدود نشد. با تجزیه و تحلیل تصاویر ماهواره‌ای و مدل‌های اقلیمی، به این نتیجه رسید که این ناحیه زمانی ناحیه‌ای سرشار از آب و حاصلخیز بوده و تصمیم گرفت با بهره‌گیری از رسوبات حاصله از لایروبی، فرایند احیای پوشش گیاهی را در این منطقه آغاز کند.
این پروژه به‌گونه‌ای طراحی گشته که احیای پوشش گیاهی در نواحی خشک و کوهستانی موجب افزایش تبخیر و شکل‌گیری ابرها شود و در نهایت بارندگی در این ناحیه افزایش یابد و اکوسیستم به حالت قبلی خود بازگردد. ون دِر هوون بر این باور است که این تغییرات می‌تواند الگوهای جوی و جریان‌های هوایی را نیز دگرگون سازد و وضعیت محیطی این منطقه را بهبود بخشد.
چالش‌ها و نگرانی‌ها
پروژه‌های سبز کردن بیابان با وجود جذابیت‌های خاص خود، همواره موضوع بحث‌های زیادی بوده‌اند. عده‌ای از منتقدان بر این باورند که این طرح‌ها می‌توانند باعث دگرگونی‌های ناگهانی در الگوهای آب‌وهوایی شوند. کاشت گونه‌های غیربومی، آسیب به منابع آبی و ایجاد تنش‌های تازه در زیست‌بوم بومی از جمله نگرانی‌هایی است که کار‌شناسان مطرح کرده‌اند.
به عنوان نمونه، پروژه‌ای مشابه که در منطقه فلات لس در چین اجرا شد، نتایج مثبتی در پی داشت، اما بعداً مشخص شد که پوشش گیاهی ایجاد شده ممکن است به شدت منابع آب منطقه را کاهش دهد. همچنین در مراحل اولیه پروژه دیوار سبز بزرگ آفریقا، بسیاری از درختان به دلیل شرایط نامناسب جوی از بین رفتند.
با وجود تمام این چالش‌ها و نگرانی‌ها، ون دِر هوون و تیم او بر این اعتقاد هستند که طرح سبز کردن بیابان می‌تواند به‌عنوان راه‌حلی اساسی برای مواجهه با بحران‌های محیط‌زیستی عمل کند. او تأکید دارد که در صورت عدم اقدام به‌موقع، آسیب‌های ناشی از تغییرات اقلیمی و کاهش تنوع زیستی ممکن است غیرقابل‌جبران باشد. به عقیده او، زمان آن فرا رسیده است که با به‌کارگیری روش‌های نوآورانه و با پذیرش ریسک‌ها، به احیای محیط زیست پرداخته و بیابان‌ها را دوباره به سرزمین‌هایی سرسبز و زنده مبدل کنیم.
این پروژه همچنین می‌تواند به بهبود وضعیت زیست‌محیطی، افزایش اشتغال، بهبود اقتصاد محلی و کاهش دی‌اکسید کربن کمک کند که از جمله دستاوردهای مهم آن خواهد بود. اکنون لحظه اقدام است و لازم است به دنبال راهکارهایی باشیم که بتوانند کره زمین را از بحران‌های زیست‌محیطی نجات دهند.