رئیس اداره بیماری‌های زئونوز (بیماری‌های مشترک بین انسان و حیوان) وزارت بهداشت به چالش‌های ناشی از وجود سگ‌های ولگرد در کنترل بیماری هاری اشاره کرد و همچنین از ثبت ۱۰ مورد ابتلا به هاری در سال جاری خبر داد و بر ضرورت آموزش جامعه در زمینه مواجهه صحیح با حیوانات و پیشگیری از گزش تاکید نمود.
دکتر محمدرضا شیرزادی ، با توضیح درباره اینکه «هاری» یک بیماری ویروسی می‌باشد، اظهار داشت: این بیماری از طریق حیوانات گوشتی به سایر گونه‌ها به‌ویژه انسان‌ها منتقل می‌شود. برخی از کشورها با اجرای اقداماتی مانند «واکسیناسیون حیوانات وحشی» و «کنترل بیماری در میان دام‌های پرورشی»، موفق به کنترل بیماری هاری شده‌اند. اگرچه موارد ابتلای انسانی به هاری در کشور نسبتاً کم است، به علت شرایط جغرافیایی، نتوانسته‌ایم این بیماری را به‌طور کامل از بین ببریم.
۱۰ مورد ابتلا به هاری در امسال
چالش‌های ناشی از سگ‌های ولگرد در کنترل بیماری هاری
این متخصص در رابطه با میزان ابتلا به هاری در کشور گفت: در سال گذشته ۱۸ مورد ابتلا به هاری گزارش شد که متاسفانه تمامی این افراد جان خود را از دست داده‌اند. همچنین از شروع سال جاری تا کنون، ۱۰ نفر به بیماری هاری مبتلا شده‌اند. سگ‌های ولگرد به عنوان یکی از معضلات اصلی در زمینه کنترل بیماری هاری به شمار می‌آیند؛ زیرا برای جلوگیری از انتقال این ویروس، واکسن هاری باید به‌طور سالانه برای این حیوانات تجدید شود و به همین خاطر، سگ‌ها بیشترین میزان انتقال هاری از حیوانات به انسان‌ها را دارند.
خدمات رایگان در بیش از ۷۰۰ مرکز پیشگیری از هاری در کشور
رئیس اداره بیماری‌های زئونوز وزارت بهداشت بیان داشت که آموزش در زمینه آگاهی از بیماری هاری اهمیت فراوانی دارد و باید به نحو مطلوبی به مردم منتقل شود؛ به گونه‌ای که افراد متوجه شوند چگونه باید از خود محافظت کنند تا گزش نشوند. نکته مهم این است که در صورت گزش از سوی حیوانات، افراد باید به مراکز درمانی مراجعه کنند. در حال حاضر بیش از ۷۰۰ مرکز پیشگیری از هاری در کشور وجود دارند که خدمات درمانی خود را به‌طور ۲۴ ساعته ارائه می‌دهند. علی‌رغم اینکه هزینه‌های مربوط به شست‌وشو، تزریق واکسن و سرم بالا است، این مراکز این خدمات را به‌صورت رایگان انجام می‌دهند. با این حال، اهمیت آموزش جامعه برای پیشگیری از بیماری هاری، اصلی‌ترین عامل در کنترل و حذف این معضل به شمار می‌آید.
شیرزادی ادامه داد: حمایت و همکاری سایر نهادها هم مانند سازمان محیط زیست، شهرداری‌ها و سازمان دامپزشکی در زمینه اقداماتی مانند «کنترل جمعیت‌های حیات وحش»، «پشتیبانی از سگ‌های خانگی» و «مدیریت سگ‌های بی‌صاحب» می‌تواند به کاهش بیماری هاری کمک کند.
سگ‌گزیدگی؛ علت عمده ابتلا به هاری در انسان‌ها
این دکتر درباره آمار موارد حیوان‌گزیدگی در کشور گفت: سگ‌گزیدگی تقریباً ۸۰ درصد از مجموع موارد ابتلا به هاری را تشکیل می‌دهد و پس از آن، گربه‌گزیدگی با ۱۵ درصد در مقام دوم قرار دارد و ۵ درصد باقی‌مانده مربوط به سایر گونه‌ها می‌شود. اگرچه می‌توان گفت که حیوانات گوشتخوار و حتی گاو و گوسفند قادر به انتقال هاری به انسان‌ها هستند، اما غالب موارد ابتلا در انسان‌ها به دلیل سگ‌گزیدگی به وقوع می‌پیوندد.
بیشترین آمار حیوان‌گزیدگی در شمال کشور
ضرورت مراجعه به مراکز بهداشتی پس از گزش حیوانات
رئیس اداره بیماری‌های زئونوز وزارت بهداشت در مورد توزیع موارد حیوان‌گزیدگی در کشور خاطرنشان کرد: استان‌های شمالی به دلیل افزایش جمعیت سگ‌ها، بالاترین آمار حیوان‌گزیدگی را دارند. موضوع کلیدی این است که هر گونه حیوان‌گزیدگی در هر نقطه از کشور می‌تواند به هاری مشکوک باشد و خطر ابتلا به این بیماری وجود دارد. با وجود بالاترین آمار گزش در استان‌های شمالی به علت رشد جمعیت سگ‌ها، در سایر مناطق کشور نیز موارد ابتلا به هاری هر سال به ثبت می‌رسد. متاسفانه موارد ابتلا به هاری در تمامی نقاط کشور گزارش می‌شود و این موضوع به دلیل عدم رعایت نکات ایمنی و عدم مراجعه به مراکز بهداشتی بعد از گزش می‌باشد.
شیرزادی تاکید کرد که با وجود پیشرفت‌های علمی، هیچ درمانی برای بیماری هاری در دسترس نیست و توضیح داد: هیچ روش درمانی برای افرادی که علائم هاری در آنها ظاهر می‌شود وجود ندارد. بنابراین، پیش از ظهور علائم بیماری، با اقداماتی نظیر تزریق واکسن و سرم می‌توان از ابتلا به این بیماری جلوگیری کرد.
حدود ۱۸۰ هزار مورد مراجعه به مراکز پیشگیری از هاری از ابتدای سال جاری
وی با اشاره به این موضوع که فقط گزش حیوان نمی‌تواند هاری را منتقل کند، بلکه خراشیدگی نیز می‌تواند موجب انتقال این بیماری به انسان‌ها شود، خاطرنشان کرد: از ابتدای سال تا کنون، نزدیک به ۱۸۰ هزار مورد به خاطر گزش حیوانات به مراکز پیشگیری از هاری مراجعه کرده‌اند که در این مراکز خدمات مربوط به تزریق واکسن و سرم و شست‌وشو برای آنها ارائه شده است.
حیوانات خانگی و نقش آموزش جامعه
رئیس اداره بیماری‌های زئونوز وزارت بهداشت بر ضرورت آموزش تأکید کرد و افزود: نکته اساسی این است که لازم است آموزش‌های لازم در اختیار افراد جامعه قرار گیرد و آنها باید بدانند که نه تمامی حیوانات سالم هستند و با توجه به افزایش تمایل افراد برای نگهداری حیوانات خانگی، آموزش‌های ضروری درباره نحوه نگهداری صحیح از این حیوانات، شامل تزریق واکسن به مالکان، باید به عموم ارائه گردد. حیوانات خانگی نظیر سگ و گربه ممکن است به عفونت‌های انگلی مبتلا باشند که قابلیت انتقال به انسان‌ها را دارند، بنابراین واکسیناسیون این حیوانات خانگی دارای اهمیت بالایی است.