سیر یکی از مواد غذایی محبوب در سفرههای ایرانی است و دارای ترکیبات مفید برای سلامتی همچون مواد مغذی با کالری بسیار پایین میباشد. این گیاه به خاطر خواص قویاش شناخته شده و بهعنوان سپری در برابر بیماریها، به ویژه سرماخوردگی، از آن یاد میشود.
، سیر از جمله گیاهانی است که در طب سنتی بهکار میرود و خواص بیشماری برای سلامتی نظیر تقویت سیستم ایمنی بدن را به آن منتسب میکنند.
این گیاه با ترکیبات مغذی و کالری پایین میتواند به عنوان یک مدافع در برابر بیماریها، از جمله سرماخوردگی، عمل کند. ترکیبات فعال موجود در سیر به کاهش فشار خون کمک کرده و سطح کلسترول را نیز بهبود میبخشد که بر کاهش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی تأثیر مثبتی دارد.
سیر حاوی آنتیاکسیدانهایی است که ممکن است از بروز بیماریهای آلزایمر و زوال عقل جلوگیری کند. همچنین، مکملهای سیر میتوانند به بهبود عملکرد ورزشی کمک کنند. مصرف سیر همچنین به سمزدایی بدن از فلزات سنگین و تقویت سلامت استخوانها یاری میرساند.
براساس اعلام دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت، سیر خام منبع مناسبی از منگنز، ویتامین B۶ و همچنین حاوی کلسیم، مس، پتاسیم، فسفر، آهن و ویتامین B۱ میباشد. سیر به فرمهای مختلف (خام، پخته و ترشی) مصرف میشود و تمامی اشکال آن مملو از ویتامینهای گروه B و آنتیاکسیدانهای ضدسرطان است که طیف وسیعی از مزایای سلامتی را فراهم میآورد. با این حال، ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشد.
تحقیقات نشان میدهد که سیر میتواند به تقویت پاسخ ایمنی بدن کمک کند. یک مطالعه ۱۲ هفتهای بر روی انسانها نشان داد که مصرف روزانه مکمل سیر، در مقایسه با دارونما، خطر ابتلا به سرماخوردگی را تا ۶۳ درصد کاهش میدهد. همچنین در مطالعه دیگری مشخص شد که عصاره سیر کهنه در دوزهای بالا (۲.۵۶ گرم در روز) زمانهای بیماری ناشی از سرماخوردگی یا آنفولانزا را تا ۶۱ درصد کاهش میدهد. اما در مطالعه سوم، شواهد بهدستآمده ناکافی ارزیابی شد و خواستار دادههای بیشتری شد.
نتایج متعدد مطالعات روی انسانها نشان داده که سیر تأثیر شگرفی بر فشار خون در بیماران مبتلا به فشار خون بالا دارد. بهطور خاص، یک مطالعه نشان میدهد مصرف ۶۰۰ تا ۱۵۰۰ میلیگرم عصاره سیر کهنه به اندازه داروی فشار خون «آتنولول» بر کاهش فشار خون در مدت ۲۴ هفته مؤثر بوده است. برای بهرهبرداری از این مزایا، لازم است که فرد روزانه مقدار زیادی سیر مصرف کند؛ تقریباً چهار حبه.
مصرف سیر میتواند به کاهش سطح LDL یا کلسترول “بد” و کلسترول کل کمک نماید. تحقیقات نشان دادهاند که مصرف مکملهای سیر ممکن است در کاهش ۱۰ تا ۱۵ درصدی LDL و کلسترول تام در افرادی که سطح کلسترول بالایی دارند مؤثر باشد.
سیر قادر است کلسترول را کاهش دهد و توجه به تأثیر مثبت سیر بر سلامت عروق و قلب در حال افزایش است. همچنین سیر خام ممکن است مانع از بروز سرطان شود. مؤسسه تحقیقات سرطان آمریکا به این نکته اشاره کرده است که مصرف سیر به مقدار زیاد میتواند خطر ابتلا به سرطانهای پانکراس، مری، پروستات و سینه را کاهش دهد. علاوه بر این، مؤسسه ملی سرطان گزارش کرده است که تجزیه و تحلیل دادهها نشان میدهد که هرچه مصرف سیر خام و پخته بیشتر باشد، خطر ابتلا به سرطان معده و روده بزرگ کاهش مییابد.
ترکیبات گوگرد موجود در سیر مشخص شده که به محافظت در برابر آسیبهای اندام ناشی از سمیت فلزات سنگین، در دوزهای بالا، کمک میکند. در یک مطالعه، کارکنان یک کارخانه باتری خودرو – که در معرض سطوح بالای سرب قرار داشتند – بهمدت چهار هفته تحت نظر قرار گرفتند و مشخص شد مصرف سیر باعث کاهش ۱۹ درصدی سطح سرب در خون آنها شده و همچنین علائم سمیت مانند سردرد و فشار خون بالا را کاهش داده است. کارمندان در این مطالعه سه دوز سیر در روز مصرف نمودند که تأثیر بسزایی در کاهش علائم داشت.
یک قاشق غذاخوری سیر خام شامل ۲۰ گرم کالری، ۵ گرم پروتئین، ۲ گرم کربوهیدرات، بدون سدیم و بدون شکر میباشد.
برخی افراد ممکن است به سیر و یا سیر تخمیر شده واکنشهای نامطلوبی نشان دهند. همچنین سیر میتواند با برخی داروها تداخل منفی داشته باشد. قبل از افزودن سیر به رژیم غذایی یا مصرف مکمل سیر، بخصوص در دوزهای بالا، لازم است با پزشک مشورت کنید.
طبق اعلام دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت، از آنجا که سیر میتواند باعث رقیق شدن خون گردد، مصرف مقادیر زیاد سیر ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهد. این ماده همچنین میتواند با سایر رقیقکنندههای خون مانند salicylate (آسپرین)، warfarin (Coumadin) و clopidogrel (Plavix) تداخل داشته باشد. همچنین سیر ممکن است با داروی ضد HIV ساکویناویر نیز تداخل کند.
در برخی موارد، سیستم ایمنی ممکن است سیر را بهصورت ناخواسته بهعنوان یک تهدید شناسایی کرده و واکنش آلرژیک ایجاد کند. علائم مرتبط با آلرژی به سیر شامل التهاب پوست، کهیر، احتقان و یا آبریزش بینی، خارش بینی، عطسه، خارش و یا آبریزش چشم، تنگی نفس یا خسخس سینه، تهوع، استفراغ، درد معده و اسهال میباشد. شدت بروز این علائم میتواند متفاوت باشد.
افرادی که از داروهای ضد انعقاد خون استفاده میکنند، باید در مصرف سیر احتیاط نمایند. همچنین افرادی که قرار است جراحی انجام دهند، باید از ۷ تا ۱۰ روز قبل از عمل از مصرف سیر پرهیز کنند، زیرا سیر میتواند زمان خونریزی را طولانیتر کند.
