تحقیقات علمی نشان میدهد که سیارک گستردهای که ۶۶ میلیون سال پیش به زمین برخورد کرد و عامل انقراض دایناسورها بود، تنها نبوده و در همان زمان، سیارکی کوچکتر نیز به سیاره ما اصابت نموده است.
تحلیلهای دقیق از یک دهانه زیرآبی در نزدیکی سواحل گینه در غرب آفریقا گویای این است که این فرورفتگی به دنبال برخورد یک سیارک بزرگ در انتهای دوره کرتاسه شکل گرفته است.
این دهانه که به نام نادیر شناخته میشود، نخستین بار در سال ۲۰۲۲ به وسیله دکتر اویسدین نیکلسون، زمینشناس دریایی دانشگاه هریوت-وات در ادینبورگ کشف شد. اما در آن زمان مشخص نبود که منشأ دقیق آن چیست.
اکنون دکتر نیکلسون و تیم وی با بهرهگیری از تصویربرداری سهبعدی لرزهای با وضوح بالا، تأیید کردهاند که این فرورفتگی ۹ کیلومتری نتیجه برخورد یک سیارک به بستر دریا است.
برخورد این سیارک که اندازهاش به حدود ۴۵۰ تا ۵۰۰ متر قطر میرسیده و با سرعتی در حدود ۷۲ هزار کیلومتر بر ساعت به زمین اصابت کرده، به ایجاد دهانهای به قطر تقریباً ۹ کیلومتر منجر شده است.
اگرچه این سیارک از سیارکی که دهانه ۱۸۰ کیلومتری چیکشولوب در مکزیک را به وجود آورد، کوچکتر بوده، اما هنوز هم به قدری بزرگ بوده که تأثیرات زیادی بر سیاره داشته باشد.
تصادم این سیارک با زمین به عنوان یک حادثه فاجعهبار شناخته میشود که باعث ایجاد لرزههای شدید و مایع شدن رسوبات در زیر بستر اقیانوس شده و گسلهایی در زیر دریا به وجود آورده است.
همچنین، یک سونامی فوقالعاده بزرگ با ارتفاعی دستکم ۸۰۰ متر به وقوع پیوسته که احتمالاً در سرتاسر اقیانوس اطلس در حال حرکت بوده است.
دانشمندان تأکید دارند که مقادیر بیشماری آب از بستر دریا به بیرون رفته و به پایین سرریز شده و اثرات خاصی بر روی کف دریا به جا گذاشته است.
اینکه دو سیارک بزرگ در یک فاصله زمانی کوتاه به زمین برخورد کنند، اتفاقی نادر به شمار میآید.
علت نزدیکی برخورد این دو سیارک هنوز برای دانشمندان مشخص نیست، اما گمان میرود که این برخوردها ممکن است بخشی از یک زنجیره برخوردهای شهابسنگها و سیارکها به زمین در پایان دوره کرتاسه بوده که به ۱۶۵ میلیون سال سلطه دایناسورها بر زمین خاتمه داده است.
سیارک نادیر تقریباً به اندازه بنو بوده که هماکنون به عنوان یکی از خطرناکترین اشیاء نزدیک به زمین شناخته میشود.
طبق گزارشهای ناسا، احتمال برخورد سیارک بنو به زمین در تاریخ ۲۴ سپتامبر ۲۱۸۲ وجود دارد، هرچند این احتمال تنها ۱ در ۲۷۰۰ است.
روش تصویربرداری سهبعدی لرزهای که در این تحقیق به کار گرفته شده، فرصتی بینظیر را برای محققان فراهم کرده تا نظریههای مرتبط با دهانههای برخوردی را مورد آزمایش قرار داده و مدلهای جدیدی برای تشکیل دهانه در شرایط دریایی طراحی کنند.
دکتر نیکلسون بیان میکند: «این نخستین بار است که ما توانستهایم داخل یک دهانه برخوردی را به این شکل مشاهده کنیم—و این واقعاً هیجانانگیز است. تعداد دهانههای دریایی در جهان به حدود ۲۰ عدد میرسد و هیچکدام با این دقت مورد بررسی قرار نگرفتهاند.»
دانشمندان امیدوارند با انجام این تحقیقات، درک بهتری از تاریخچه برخوردهای سیارکی به زمین و تأثیرات آن بر حیات سیاره به دست آورند. این پژوهشها میتواند به ما کمک کند تا برای رویدادهای مشابه در آینده آمادگی بیشتری داشته باشیم و به پرسشهای بیشتری در مورد چگونگی انقراض دایناسورها پاسخ دهیم.