یک فوق تخصص کلیه تأکید می‌کند که وقتی سنگ کلیه در لوله حالب قرار می‌گیرد، باید سریعا اقدام به دفع آن کرد، چرا که اگر این سنگ بیش از ۴ هفته در محل باقی بماند، ممکن است به خفگی و از کار افتادن کلیه منجر شود.
دکتر حسین کرمی در مصاحبه‌ای به شایع‌ترین بیماری‌های کلیوی اشاره کرده و گفت: بیماری سنگ کلیه در سراسر جهان مشاهده می‌شود و در کشور ما، شیوع آن حدود ۸ الی ۱۰ درصد تخمین زده می‌شود، که در مردان این وضعیت به طور نسبتاً بیشتری دیده می‌شود.
وی ادامه داد: سنگ کلیه می‌تواند در افراد از هر سن و سالی بروز کند. در صورت ابتلای افراد جوان‌تر، عمدتاً علل اولیه به بیماری‌های زمینه‌ای مربوط می‌شود. در این موارد، ما به دنبال شناسایی مشکلات زمینه‌ای هستیم که باعث ایجاد سنگ کلیه می‌گردند. به عنوان مثال، بالا بودن سطح اگزالات یا کلسیم خون، به‌ویژه در بیمارانی که دچار پرکاری غده پاراتیروئید هستند، می‌تواند منجر به تشکیل سنگ کلیه شود.
این فوق تخصص کلیه و مجاری ادراری ادامه داد: عواملی نظیر کم‌آبی، مصرف بیش از حد نمک، افزایش دریافت پروتئین، کم‌تحرکی، وجود عفونت‌های خاص ادراری و هر گونه انسداد در سیستم ادراری، چه به صورت مادرزادی و چه به صورت اکتسابی، برخی از دلایل ارتقای احتمال بروز سنگ کلیه به شمار می‌آیند. همچنین، بیماری‌های وراثتی و کمبود مواد مغذی بازدارنده نیز از جمله عوامل موثر هستند.
علائم و نشانه‌های سنگ کلیه
این استاد دانشگاه شهید بهشتی اظهار داشت: در برخی موارد، وجود سنگ کلیه ممکن است هیچ‌گونه علامتی نداشته باشد یا منجر به دردی جزئی در ناحیه پهلو شود. اما در عوض، خفیف‌ترین دردهای ممکن در مقایسه با شدیدترین دردهای جهان پزشکی، از قبیل درد زایمان در زنان، شایع است. از دیگر علائم مربوط به سنگ کلیه می‌توان به وجود خون در ادرار و عفونت‌های ادراری مقاوم به درمان اشاره کرد.
درمان سنگ کلیه
کرمی به خوشبختی گفت که امروزه ۹۵ درصد از سنگ‌های سیستم ادراری می‌توانند به کمک روش‌های آندوسکوپیک و بدون نیاز به جراحی درمان شوند.
این متخصص کلیه و مجاری ادراری افزود: اگر اندازه سنگ کمتر از ۴ میلی‌متر باشد، بیش از ۹۰ درصد این سنگ‌ها نیازی به درمان ندارند و به طور خودبخود دفع می‌شوند. اما اگر اندازه سنگ بین ۴ تا ۶ میلی‌متر باشد، شانس دفع طبیعی آن به حدود ۵۰ درصد کاهش می‌یابد. در مواردی که سایز سنگ بین ۶ تا ۱۰ میلی‌متر است، تنها حدود ۱۰ درصد احتمال دفع خودبخودی وجود دارد و در این صورت، مشاوره با پزشک ضروری است.
وی ادامه داد: اگر اندازه سنگ کلیه بیش از ۶ میلی‌متر یا یک سانتی‌متر باشد، درمان به روش سنگ‌شکنی برون اندامی انجام خواهد شد. در این حالت، بیمار به طور سرپایی و بدون نیاز به بیهوشی در سه جلسه، تحت درمان قرار می‌گیرد. چنانچه بعد از سه جلسه درمان، سنگ دفع نشود، باید به دنبال گزینه‌های درمانی دیگری برای سنگ کلیه بود.
کرمی همچنین اظهار داشت: معمولاً برای بیمارانی که درمان با سنگ‌شکن نتیجه‌بخش نبوده و همچنین برای سنگ‌های بزرگتر از ۱.۵ سانتی‌متر، از روش درمانی PCNM بهره می‌گیرند. در این تکنیک، بدون ایجاد شکاف جراحی، یک شکاف تونلی به کلیه ایجاد شده و با استفاده از یک دوربین، سنگ‌ها شکسته و به شکل تکه تکه خارج می‌شود. در روش جراحی ذکر شده، بیمار تنها با یک بخیه و به مدت یک شب بستری در بیمارستان به درمان می‌رسد.
این استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در تهران تأکید کرد: وقتی که سنگ کلیه در لوله حالب باقی بماند، به نوعی کلیه را خفه می‌کند. بنابراین باید درمان با سرعت انجام شود، زیرا در غیر این صورت، کلیه به کلی از کار می‌افتد و فرصت درمان سنگ‌ها تنها چهار هفته است.
یکی از بهترین راه‌ها برای دفع این سنگ‌ها، به‌کارگیری روش آندوسکوپی یا PUL است. در این روش، دوربین از طریق مثانه به درون بدن وارد شده و سنگ‌ها را حل می‌کند و بیمار به صورت سرپایی درمان می‌شود.
چگونه کلیه‌های سالم‌تری داشته باشیم
کرمی تأکید کرد: برای نگهداری از کلیه‌های سالم، باید هر دو ساعت یکبار آب بنوشیم، میزان مصرف نمک را کاهش دهیم و هر شش ماه یکبار چکاپ‌های لازم را انجام دهیم. افرادی که مبتلا به فشار خون و دیابت هستند، باید حتماً وضعیت خود را تحت کنترل داشته باشند.
وی همچنین گفت: یکی از دلایل شایع آسیب به کلیه‌ها و از کار افتادن آنها، عدم کنترل صحیح فشار خون و دیابت می‌باشد.
کرمی در پایان یادآوری کرد: افرادی که به بیماری‌های زمینه‌ای دچار هستند، باید این مشکلات را درمان کنند تا از آسیب به کلیه‌ها پیشگیری کنند.
منبع: دکتر سلام