پروتئین به‌عنوان یک عنصر اساسی در رشد و توسعه، ایجاد و حفظ بافت‌های عضلانی و استخوانی، عملکرد سیستم عصبی و ایمنی، بهبود جریان خون، تسهیل فرایند تنفس، فعالیت‌های گوارشی و تمامی عملکردهای حیاتی بدن از اهمیت بالایی برخوردار است.
پروتئین‌ها به‌عنوان یکی از سه گروه اصلی مواد مغذی که برای بقاء انسان ضروری هستند، شناخته می‌شوند. این ترکیبات بزرگ مولکولی به تسبیحی شباهت دارند که از دانه‌های کوچکتری به نام «اسیدآمینه» شکل گرفته‌اند؛ با این ویژگی که به دلیل وجود نیتروژن در ساختارشان، از دو گروه دیگر یعنی کربوهیدرات‌ها و چربی‌ها متمایز می‌گردند. پروتئین‌ها وظایف مهم و گسترده‌ای در بدن ایفا می‌کنند و سلول‌ها برای حفظ فرآیندهای خود به این ترکیبات نیاز دارند.
رشد و توسعه، تأسیس و نگهداری از بافت‌های عضلانی و استخوانی، کارکرد سیستم عصبی، محافظت ایمنی، انتقال خون، فعالیت تنفسی، فرآیند گوارش و کلیه عملکردهای حیاتی بدن تمامی به پروتئین وابسته هستند. بدن انسان از ترکیب ۲۱ نوع اسیدآمینه تشکیل شده است که تنها ۱۳ نوع از آن‌ها می‌توانند به‌طور طبیعی توسط بدن تولید شوند و هشت نوع باقی‌مانده از طریق مصرف مواد غذایی تأمین می‌گردند. این هشت اسیدآمینه که قابلیت تولید ندارند تحت عنوان «اسیدهای آمینه ضروری» شناخته می‌شوند. منابع غذایی حیوانی، بهترین گزینه برای دریافت پروتئین کامل به شمار می‌آیند که شامل همه هشت اسید آمینه ضروری هستند. همچنین، «پروتئین‌های ناقص» که عموماً از منابع گیاهی حاصل می‌شوند، فقط درصد محدودی از این اسیدآمینه‌ها را در خود دارند.
کمبود مصرف پروتئین می‌تواند منجر به چالش‌هایی مانند وقفه در رشد، ضعف جسمی، افزایش ریسک ابتلا به عفونت‌ها، تحلیل رفتن عضلات، ریزش مو، افت کیفیت یادگیری، کم‌خونی و سایر مشکلات گردد. نبود پروتئین تنها مختص افراد لاغر و کم‌وزن نیست، بلکه افرادی که دارای اضافه وزن بوده و رژیم غذایی پرچرب و سرشار از کربوهیدرات دارند و به منابع پروتئینی توجه نمی‌کنند نیز در معرض این کمبود قرار خواهند گرفت.
برای تأمین پروتئین مورد نیاز بدن ضروری است که منابع آن شناسایی و در برنامه غذایی گنجانده شوند. منابع پروتئینی حیوانی شامل انواع مختلف گوشت‌ها، لبنیات و تخم‌مرغ است. باید محدودیت‌هایی برای مصرف گوشت، به‌ویژه گوشت قرمز به‌سبب وجود چربی‌های اشباع، کلسترول و احتمال افزایش خطر بیماری‌های قلبی عروقی در نظر گرفته شود.
طبق اعلام دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، حبوبات و سویا نیز به‌عنوان منابع باارزش پروتئین‌های گیاهی شناخته می‌شوند؛ به‌دلیل ناقص بودن پروتئین‌های گیاهی، لازم است این مواد غذایی با هم ترکیب گردند تا تأمین اسیدهای آمینه به اندازه کافی حاصل شود. به‌عنوان نمونه، می‌توان حبوبات را با غلات یا غلات را با لبنیات ترکیب کرد؛ مثلاً یک وعده عدس‌پلو یا ترکیبی از نان و ماست به‌عنوان یک وعده پروتئینی کامل در نظر گرفته می‌شود.
اهمیت آموزش در زمینه تنظیم سبد غذایی خانوار به‌منظور تأمین پروتئین کافی، با توجه به شرایط مالی خانواده‌ها، به‌ویژه در مورد کودکان، سالمندان و زنان باردار، از نکات حائز اهمیت است.