پیامدهای پیروزی ترامپ بر ارزش دلار؛ آینده ارز در کدام مسیر خواهد بود

در روز تحلیف مسعود پزشکیان، نرخ دلار معادل ۵۸ هزار و ۲۰۰ تومان بود، اما این رقم در کمتر از ۱۰۰ روز به ۷۰ هزار تومان افزایش یافته است.این تغییر به دلیل تنش‌های منطقه‌ای، دولت سیزدهم را وادار کرده است تا رکورد جدیدی در ۱۰۰ روز اول دوره خود ایجاد کند که پیش از این در هیچ یک از دولت‌های پس از انقلاب مشاهده نشده بود.

در زمان ریاست جمهوری ترامپ، میزان صادرات نفت ایران به طور موقت به زیر ۴۰۰ هزار بشکه در روز رسید، و این تاریخچه باعث شده است بسیاری گمان کنند که پیروزی ترامپ می‌تواند به معنای شدت گرفتن تحریم‌ها باشد.

با توجه به تأثیر عمیق نرخ دلار بر میزان تورم و قیمت کالاها در ایران، ما با یک کارشناس بازار ارز آخرین تحولات این حوزه را بررسی کرده‌ایم.

سجاد بوربور، تحلیلگر بازار ارز، در پاسخ به سوال درباره عدم اقدام بانک مرکزی در قبال افزایش نرخ ارز به آفتاب‌نیوز گفت: از سال ۸۳ تا ۹۶، سیاست بانک مرکزی بر پمپاژ ارز به بازار با هدف کنترل قیمت دلار متمرکز بود، به‌طوری که در سال‌های ۸۹ و ۹۰ به گفته برخی، این نهاد سالانه حدود ۵۰ میلیارد دلار به بازار تزریق می‌کرد. سوال اینجاست که آیا این میزان ارزپاشی به نتیجه‌ای مطلوب منجر شد؟ به اعتقاد من؛ خیر! در جلسه دادگاه، ولی الله سیف به این پرسش که چرا این مقدار سکه به بازار عرضه کردید، اشاره کرد که این مقدار در مقایسه با ارز تزریق شده در واقع عددی ناچیز بوده است.

ارزش واقعی دلار ۶۱ هزار تومان است

مدیر عامل شرکت میداس سرمایه افزود: با توجه به نرخ ۶۸ هزار و ۸۰۰ تومانی دلار در بازار آزاد، در حال حاضر نقدینگی کشور حدود ۹۰۰۰ همت است و امکان افزایش آن به ۱۰ هزار و ۵۰۰ همت وجود دارد. با لحاظ رشد اقتصادی ناپایدار ۳.۵ درصد، به نظر می‌رسد ارزش واقعی دلار در وضعیت کنونی ۶۱ هزار تومان است، و هیچ افزایش دیگری ندارد. حتی اگر بانک مرکزی به هر میزان ارز به بازار تزریق کند، در بلندمدت تأثیری نخواهد داشت، زیرا نرخ ارز در حال حاضر خود حبابی مثبت دارد. وقتی بانک مرکزی اقدام به تزریق ارز می‌کرد، ارزش بازار دلار در مقایسه با ارزش واقعی آن کمتر بود. به عنوان مثال، در سال ۹۶ قیمت بازار دلار حدود ۴ هزار تومان بود، در حالی که ارزش واقعی آن فراتر از ۱۰ هزار تومان بود. بنابراین زمانی که دلار با حباب مثبت مواجه است، هیچ دلیلی وجود ندارد که با تزریق بی‌مورد ارز، بیت‌المال را به خطر بیندازیم، زیرا به محض کاهش تنش‌های منطقه‌ای، نرخ دلار به صورت طبیعی کاهش خواهد یافت. به همین دلیل به این نتیجه می‌رسم که بانک مرکزی هم اکنون به درستی عمل کرده است.

وی با اشاره به تأثیر عوامل سیاسی بر بازار ارز عنوان کرد: برخی بر این باورند که اگر ترامپ رئیس جمهور شود، احتمال دارد نرخ ارز در ایران به شدت افزایش یابد، اما به نظر من این موضوع چند بعدی‌تر از آن چیزی است که تصور می‌شود. ترامپ ۲۰۲۴ با ترامپ ۲۰۲۰ تفاوت دارد و در حال حاضر سیاست اقتصادی در آمریکا به شکل انبساطی است و نرخ بهره بین بانکی در این کشور ۵ درصد می‌باشد. هر یک دلار افزایش در قیمت نفت می‌تواند موجب ایجاد تورم در اقتصاد آمریکا و کسری بودجه این کشور شود، بر همین اساس فدرال رزرو چند ماه پیش نرخ بهره را نیم درصد کاهش داد. اگر در این میان تنش‌های خاورمیانه بالا بگیرد و قیمت نفت افزایش یابد، شرایط اقتصادی آمریکا به شدت دشوار خواهد شد، زیرا اقتصاد این کشور به نرخ جهانی نفت وابستگی زیادی دارد.

بوربور به تلاش کشورهای نوظهور برای ایجاد تنوع در اقتصاد اشاره کرد و گفت: چه ایالات متحده و چه چین هیچ یک تمایلی به تنش‌های جنگی و افزایش قیمت نفت ندارند. بازارها به سمت ثبات در میان‌مدت و درازمدت حرکت خواهند کرد، هرچند ممکن است با پیروزی ترامپ به دلیل انتظارات تورمی کنونی در ایران، در کوتاه مدت شاهد نوسان‌های ارزی باشیم. درست است که اگر بر اثر تیراندازی‌های موشکی زیرساخت‌های انرژی ما آسیب ببینند، احتمال افزایش نرخ ارز وجود دارد، اما باید به این نکته توجه داشت که هم اروپا و هم آمریکا به خاطر دلایل اقتصادی به شدت با اسرائیل لابی کرده‌اند تا این وضعیت پیش نیاید، زیرا افزایش قیمت نفت در حال حاضر به زیان اقتصادهای غربی تمام می‌شود.