۱۰:۳۵ – ۲۱ آبان ۱۴۰۳
محققان مستقر در «آزمایشگاه پیش‌رانش جت» ناسا موفق به ترکیب یک مؤلفه کلیدی در «تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن» شدند. این مؤلفه که به نام «دستگاه تاج‌نگار رومن» شناخته می‌شود، به‌منظور انسداد نور ستاره‌ها طراحی شده و به دانشمندان این امکان را می‌دهد تا نور کم‌نور سیارات دور از منظومه شمسی را مورد شناسایی قرار دهند.
به نقل از وب‌سایت اسپیس، این موفقیت به‌عنوان یک نقطه عطف اساسی برای این تلسکوپ فضایی نسل آینده نانسی گریس رومن محسوب می‌شود که پیش‌بینی شده است در حوالی ماه مه سال ۲۰۲۷ به فضا پرتاب شود. تلسکوپ رومن با میدان دیدی که حداقل ۱۰۰ برابر بزرگ‌تر از میدان دید «تلسکوپ فضایی هابل» است، قرار است به بررسی رازهای علمی مرتبط با انرژی تاریک، سیارات فراتر از منظومه شمسی و اخترفیزیک در باند فروسرخ بپردازد.
این تلسکوپ با تکیه بر تجهیزات علمی خود تحت عنوان «دستگاه میدان وسیع» و همچنین دستگاه تاج‌نگار رومن، مسیر خود را در بررسی‌های علمی ادامه می‌دهد. این سیستم، نمونه‌ای از فناوری نوینی است که به تحقق چشم‌اندازهای فضایی آینده مانند «رصدخانه جهانی جهان‌های قابل سکونت» (Habitable Worlds Observatory) کمک خواهد کرد. رصدخانه جهان‌های قابل سکونت به‌عنوان نخستین تلسکوپی که به‌طور خاص برای شناسایی نشانه‌های حیات در سیارات فراتر از منظومه شمسی طراحی شده، مورد توجه است.
«راب زلم» (Rob Zellem)، معاون پروژه تلسکوپ رومن اظهار داشت: برای پیشرفت از نقطه کنونی به اهداف بلندمدت‌مان، نیازمند این دستگاه تاج‌نگار رومن هستیم تا این فناوری را به نمایش بگذارد. ما این تجربیات و درس‌های آموخته‌شده را در مأموریت‌های آینده ناسا که به‌طور خاص برای جستجوی سیارت مشابه زمین طراحی می‌شوند، به کار خواهیم بست.
دستگاه تاج‌نگار که حدوداً هم‌اندازه یک پیانوی بزرگ است، یک سیستم پیچیده شامل منشورها، آشکارسازها و آینه‌های قابل انعطاف را در بر می‌گیرد. اجزای این سیستم به‌طور هماهنگ عمل می‌کنند تا تابش ناشی از ستارگان دوردست را مسدود سازند و به محققان این امکان را دهند تا کشف سیارات در حال گردش به دور ستارگان را انجام دهند.
سیارات فراخورشیدی در حال حاضر از طریق روش‌های غیرمستقیم، به ویژه با کمک روش موسوم به «گذر» قابل شناسایی هستند. این فرایند اطلاعات با ارزشی را شامل ترکیب جوی سیارات فراهم می‌آورد که در ارزیابی قابلیت سکونت آن‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد. این فرآیند حتی قابلیت شناسایی گازهایی را دارد که می‌توانند نشان‌دهنده وجود حیات باشند.
در حالی که این روش اطلاعات فوق‌العاده کارآمدی را ارائه می‌کند، اما دارای محدودیت‌هایی نیز هست. به‌عنوان مثال، تنها که دقایقی از سیارات می‌توانند با این روش شناسایی شوند، به دلیل اینکه گذر تنها در یک بازه کوتاه از چرخه مداری سیاره اتفاق می‌افتد و این موضوع میزان داده‌های قابل جمع‌آوری را کاهش می‌دهد.
محققان در حال روی‌آوردن به استفاده از تاج‌نگارها به‌عنوان مرحله بعدی در پیشرفت فناوری‌های مرتبط با جستجوی سیاره هستند. هدف دستگاه تاج‌نگار رومن، به‌نمایش‌گذاشتن چگونگی موفقیت این فناوری تصویربرداری مستقیم، که با استفاده از تلسکوپ‌های زمینی ثابت شده است، در شرایط فضایی است.
به گفته آزمایشگاه پیش‌رانش جت ناسا، تاج‌نگار رومن به‌منظور شناسایی سیاراتی که ۱۰۰ میلیون بار کم‌نورتر از ستاره‌های خود هستند و با کیفیتی ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ برابر بهتر از تاج‌نگارهای فضایی موجود، طراحی شده است.
این تاج‌نگار با موفقیت به دستگاه «حامل تجهیزات» (Instrument Carrier) تلسکوپ رومن متصل شده است. این دستگاه یک ساختار شبکه‌ای بزرگ محسوب می‌شود که در بین آینه اصلی تلسکوپ و فضانوردی توزیع می‌شود و مسئول انتقال تلسکوپ به مدار است.
مهندسان اکنون در حال انجام آزمایش‌ها و بررسی‌های مختلف قبل از ادغام دستگاه میدان وسیع و نهایتاً خود تلسکوپ هستند.
منبع :ایسنا