طبق گزارش ایرنا، نشست فوق العاده دوم سازمان همکاری‌های اسلامی و اتحادیه عرب، با حضور نمایندگانی از بیش از ۵۰ کشور، در روز دوشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۳ در ریاض، پایتخت عربستان سعودی برگزار گردید.
در این اجلاس، محمدرضا عارف، معاون رئیس‌جمهور اسلامی ایران نیز به ایراد سخنرانی پرداخت.
معاون اول رئیس‌جمهور در این نشست با اشاره به اینکه بی‌تفاوتی جامعه جهانی نسبت به جنایات رژیم صهیونیستی علیه فلسطینیان موجب جسارت بیشتر آن رژیم شده است، بر ضرورت اقدام جمعی کشورهای اسلامی و عربی در راستای تحقق سه هدف اصلی تاکید کرد، که شامل «متوقف کردن جنایات رژیم اشغالگر»، «انجام تدابیر لازم برای جلوگیری از تکرار این جنایات» و «جبران خسارات وارده به ملت فلسطین و لبنان به دلیل اقدامات رژیم اشغالگر» می‌شود.
این نشست فوق العاده که در شب همان روز پایان یافت، با انتشار بیانیه‌ای درباره اهمیت مساله فلسطین و همچنین هشدار نسبت به نقض حاکمیت ایران به کار خود پایان داد.
کاظم غریب آبادی، معاون حقوقی و بین المللی وزارت امور خارجه، پس از برگزاری این نشست فوق العاده، گزارشی را درباره نتایج آن ارائه کرد که جزییات آن به شرح زیر است:
۱ – به دنبال افزایش تجاوزات و نقض حقوق مردم فلسطین و لبنان توسط رژیم صهیونیستی در ماه‌های اخیر و افزایش وخامت شرایط در سرزمین‌های فلسطینی به ویژه غزه و لبنان، درخواست برای برگزاری یک نشست اضطراری سازمان همکاری اسلامی به منظور رسیدگی فوری به وضعیت در این دو منطقه و تقویت همکاری بین دولت‌های اسلامی جهت محکومیت این تجاوزات و اتخاذ مواضع قاطع از سوی کشورهای اسلامی در برابر جنایات رژیم صهیونیستی، از مدتی پیش در دستور کار وزارت امور خارجه ایران قرار گرفت.
۲ – این ابتکار ابتدا طی یک نامه از طرف وزیر امور خارجه ایران به دبیرکل سازمان همکاری اسلامی مطرح و در مذاکراتی که به صورت حضوری با وی در نیویورک در حاشیه برگزاری نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل انجام شد، ادامه یافت. در دیدارها و تماس‌های انجام شده در سفرهای منطقه‌ای، جناب آقای دکتر عراقچی نیز بر ضرورت برگزاری این نشست اضطراری تاکید کرد. در نهایت، عربستان سعودی هفته گذشته با ارسال دعوتنامه‌ای، تاریخ ۱۱ نوامبر ۲۰۲۴ برابر با ۲۱ آبان ۱۴۰۳ را به عنوان زمان برگزاری نشست اضطراری مشترک سران اسلامی و عربی در ریاض، به دنبال نشست مشابهی که سال گذشته در همین مکان برگزار شده بود، اعلام نمود.
۳ – در راستای این موضوع و به منظور بررسی و تهیه پیش‌نویس قطعنامه این نشست مشترک اضطراری، نشست وزرای امور خارجه کشورهای اسلامی و عربی در روز یکشنبه ۲۰ آبان ماه در ریاض برگزار شد که در آن نمایندگان دولت‌های عضو درباره وضعیت کنونی در فلسطین و لبنان و تدوین پیش‌نویس قطعنامه نهایی نشست سران اسلامی و عربی به بحث و تبادل نظر پرداختند.
۴ – معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه نیز با سرپرستی هیاتی در این نشست حضور داشت و در سخنرانی خود مواضع و پیشنهادات جمهوری اسلامی ایران در راستای حل بحران جاری در غزه و لبنان را مطرح کرد. ایشان با ذکر تلاش‌های جمعی و فردی کشورهای عضو، اقدامات پیشین را ناکافی ارزیابی کرده و بر این نکته تاکید نمود که جمهوری اسلامی ایران انتظار دارد تا اقدامات مؤثرتری برای توقف جنایات رژیم صهیونیستی به عمل آید.
معاون وزیر امور خارجه در نشست مشترک وزرای امور خارجه سازمان همکاری اسلامی و اتحادیه عرب، با یادآوری مصوبات نخستین نشست اضطراری مشترک سران اسلامی عربی، به بررسی موضوعات مهمی چون برقراری فوری آتش بس در فلسطین و لبنان، بازگشایی مسیرهای بشردوستانه در غزه، آزادی تمامی زندانیان فلسطینی، بازگشت آبرومندانه آوارگان به سرزمین خود و ارسال کمک‌های بین‌المللی به منظور آغاز بازسازی در غزه، پرداخت.
وی در ادامه، با اشاره به اقدامات خصمانه رژیم صهیونیستی علیه مشروعیت سازمان ملل، از جمله پاره کردن منشور این سازمان، به چالش کشیدن دبیرکل آن، منع فعالیت‌های آنروا در سرزمین‌های اشغالی، کشتار صدها نفر از کارکنان این سازمان و بی‌اعتنایی کامل رژیم صهیونیستی به رای‌های موقت دیوان بین‌المللی دادگستری و نقض مفاد منشور این سازمان، تصریح کرد که لحظه اخراج رژیم صهیونیستی از سازمان ملل فرا رسیده است. در این نشست، درخواست اعمال تحریم‌های کامل تسلیحاتی، اقتصادی و تجاری بر علیه رژیم صهیونیستی و تمامی نهادهای حامی اشغالگری آن نیز مطرح شد، به همراه پیشنهادات دیگری همچون اخراج رژیم از سازمان ملل و احیای کمیته آپارتاید سازمان ملل برای بررسی جنایات این رژیم.
۵ – لازم به ذکر است که پیش از برگزاری جلسه وزرای امور خارجه برای آماده‌سازی سند نهایی نشست اضطراری سران، جمهوری اسلامی ایران پیشنهادات مکتوب خود را درباره این سند به دبیرخانه سازمان همکاری اسلامی ارائه کرد و خوشبختانه بخش عمده‌ای از این پیشنهادات شامل موارد زیر، در پیش‌نویس قطعنامه نشست سران گنجانده شد:
– درخواست از جامعه جهانی برای اجرای تمامی مفاد رأی مشورتی دیوان بین‌المللی دادگستری صادره در تاریخ ۱۹ جولای مبنی بر پایان دادن به اشغال، برطرف کردن آثار آن و پرداخت غرامت به آسیب‌دیدگان ناشی از اشغال در اسرع وقت
– درخواست برای وادار کردن رژیم اسرائیل به رعایت حقوق بین‌الملل و پاسخگویی در برابر اقداماتش
– محکومیت صریح رژیم اسرائیل به خاطر تجاوز به غزه و لبنان و هدف قرار دادن غیرنظامیان
– خروج نیروهای رژیم از اراضی اشغالی و رعایت حاکمیت و تمامیت ارضی فلسطین و لبنان
– درخواست آتش بس فوری در لبنان و غزه
– خواست برای فراهم کردن دسترسی بی‌موانع به کمک‌های بشردوستانه برای مردمی که تحت تأثیر جنگ قرار گرفته‌اند
– درخواست از تمامی کشورها برای تحریم صادرات و انتقال تسلیحات به رژیم اسرائیل
– اخراج یا تعلیق عضویت اسرائیل از مجمع عمومی سازمان ملل
– محکومیت اقدام رژیم اسرائیل در ممنوعیت فعالیت‌های آنروا
– محکومیت رفتار و اظهارات نژادپرستانه و نفرت‌انگیز مقامات کابینه دولت اشغالگر اسرائیل و درخواست از جامعه جهانی برای مسئول شناختن آنها بر مبنای حقوق بین‌الملل
– درخواست آزادی زندانیان و بازداشت شدگان فلسطینی
– درخواست از دولت‌های عضو سازمان ملل برای اعمال تحریم‌هایی بر علیه رژیم اسرائیل به منظور وادار ساختن آن به رعایت حقوق بین‌الملل و قطعنامه‌های مربوطه
۶ – همچنین هیات ایرانی بر حق تحفظ جمهوری اسلامی ایران درباره مطرح کردن موضوع راه حل دو دولتی در قطعنامه تأکید کرد.
۷ – از نکات اصلی مطرح شده در متن قطعنامه نهایی اجلاس سران باید به موارد زیر اشاره کرد: محکومیت حمله وحشیانه اسرائیل به لبنان و غزه، ضرورت مقابله با تجاوز اسرائیل به این مناطق، ضروری بودن رسیدگی به عواقب انسانی این حمله بر غیرنظامیان و به ویژه کودکان، زنان و سالخوردگان، هشدار نسبت به پتانسیل افزایش تنش در منطقه و عواقب بین‌المللی آن به دلیل نقض حاکمیت سوریه و ایران، حمایت از تلاش‌های مصر و قطر در راستای دستیابی به توافق برای تبادل اسرا و برقراری آتش بس دائمی در غزه و مسئول شناختن اسرائیل نسبت به شکست این تلاش‌ها، درخواست از جامعه بین‌المللی برای اجرای مفاد رأی مشورتی دیوان بین‌المللی دادگستری در تاریخ ۱۹ جولای ۲۰۲۴ به منظور پایان دادن به اشغال اراضی فلسطینی توسط اسرائیل، محکومیت تمامی جنایات اسرائیل و درخواست از شورای امنیت برای تشکیل کمیته‌ای مستقل و معتبر جهت تحقیق درخصوص این جنایات، محکومیت سیاست مجازات دسته‌جمعی و اعمال فشار بر رژیم به منظور باز کردن گذرگاه‌ها برای دسترسی به کمک‌های بشردوستانه، درخواست از جامعه جهانی برای اتخاذ اقداماتی موثر در مواجهه با رژیم برای احترام به حقوق بین‌الملل، استقبال از قطعنامه ۱۸ سپتامبر مجمع عمومی در خصوص رأی مشورتی دیوان بین‌المللی دادگستری، درخواست از تمامی کشورها و مجامع بین‌المللی برای رعایت قطعنامه‌های مربوط به مشروعیت شهر قدس، خواست برای تصویب قطعنامه‌ای در شورای امنیت برای وادار ساختن اسرائیل به توقف اقدام‌های غیرقانونی که تهدیدی برای امنیت و صلح در منطقه به شمار می‌رود، تلاش برای به دست آوردن حمایت‌های بین‌المللی به منظور تعلیق عضویت رژیم اسرائیل در مجمع عمومی و تمامی نهادهای زیرمجموعه آن، درخواست برای تحریم صادرات و انتقال سلاح به اسرائیل، درخواست از دیوان بین‌المللی کیفری برای صدور فوری دستور دستگیری علیه مقام‌های نظامی و دولتی اسرائیل بابت جنایاتشان علیه مردم فلسطین، محکومیت شدید حملات تروریستی انجام شده توسط شهرک‌نشین‌ها بر علیه فلسطینیان، درخواست از طرف‌های فعال بین‌المللی برای پیاده‌سازی طرحی جهت پایان دادن به اشغال و تأسیس یک دولت مستقل فلسطینی، تشکر از دولت‌های شناسایی‌کننده دولت فلسطین و دعوت به انجام اقدامات مشابه توسط دیگر کشورها، حمایت از عضویت کامل دولت فلسطین به سازمان ملل، محکومیت حملات مقامات اسرائیل به سازمان ملل و دبیرکل آن و آژانس آنروا، محکومیت تجاوزات اسرائیل به لبنان و نقض حاکمیت سرزمینی و تقاضای آتش بس فوری، درخواست کمک‌های فوری بشردوستانه به لبنان و محکومیت تهاجم اسرائیل به سوریه و پایان اشغال جولان.