معاون وزیر و رئیس سازمان بهزیستی، به تشریح سیاست‌های این نهاد برای دوران پس از رهسپاری و اصول توانمندسازی فرزندان انتقال یافته به زندگی مستقل پرداخت.
دکتر سیدجواد حسینی، معاون وزیر و رئیس سازمان بهزیستی کشور در یک پنل تخصصی با موضوع مدیریت مورد و اصول توانمندسازی فرزندان انتقال یافته به زندگی مستقل، با طرح پرسشی مبنی بر مهم‌ترین وظیفه سازمان بهزیستی، اظهار داشت: برای ما باید مطرح شود که چرا از کودکان و نوجوانان در مراکز نگهداری می‌کنید و هدف شما چه چیزی است؟
وی افزود: همچنین باید از ما بپرسند و خودمان نیز به این سوال پاسخ دهیم که برای فراهم کردن استقلال برای فرزندان بهزیستی و تحقق زندگی با کیفیت، که هم به نفع مددجویان باشد و هم جامعه، چه اقداماتی انجام داده‌ایم؟
حسینی با اشاره به این که پاسخ به این سوالات می‌تواند موجب اصلاح فرآیندها گردد، خاطرنشان کرد: انتقال از رویکرد مرکزمحوری به خانواده‌محوری و شبه خانواده‌محوری، یک حرکت بسیار مثبت است.
وی با تقسیم دوران رهسپاری مددجویان به سه مرحله پیش از رهسپاری، حین رهسپاری و پس از رهسپاری، افزود: اقداماتی که در دوره‌های پیشا رهسپاری و حین رهسپاری صورت می‌گیرد، نتایج آنها در مرحله پس از رهسپاری نمایان خواهد شد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور ادامه داد: آموزش مهارت‌ها در مرحله پیشا رهسپاری از اهمیت بالایی برخوردار است. به همین دلیل اعلام کردیم که مددجویان باید هنگام رهسپاری یک مهارت مطابق با استعداد و علاقه خود و ویژگی‌های محل زندگی کسب کنند.
وی همچنین به اجرای طرح مهارت‌آموزی برای نوجوانان ۱۴ تا ۱۸ ساله اشاره کرد و گفت: باید از این پس شاهد آن نباشیم که نوجوانی در سن ۱۸ سالگی بدون یک مهارت کاربردی بر مبنای استعداد خود، محلی که در آن زندگی می‌کند و علایقش به زندگی مستقل گام بگذارد.
حسینی ادامه داد: در حین فرآیند رهسپاری نیز می‌بایست اقداماتی به شکل مناسب انجام گیرد. به عنوان مثال، اگر هزینه‌ای برای استقلال تخصیص می‌یابد، باید به موقع پرداخت شود، برای تمام مددجویان کاربرد داشته باشد و نظارت دقیقی بر صرف هزینه در مسیر استقلال صورت گیرد.
وی همچنین تأکید کرد: یکی از اولین اقداماتی که همکاران باید در دستور کار خود قرار دهند، ایجاد هماهنگی‌های درون سازمانی و هم‌افزایی برای استفاده بهینه از ظرفیت‌های موجود است. به عنوان مثال، در دوره پس از رهسپاری باید همکاری‌های لازم میان حوزه‌های اشتغال، مسکن، توانمندسازی و CBR برقرار شود.
رئیس سازمان بهزیستی خاطرنشان کرد که اقدامات مناسب و مؤثر در مراحل پیش و حین رهسپاری موجب خواهند شد که در مرحله رسیدن به استقلال، دوره‌ای تحت عنوان پسارهسپاری وجود نداشته باشد و افزود: البته در جهان ایستگاه‌هایی برای دوران پس از رهسپاری ایجاد شده تا زحمات مراحل قبل از آن به هدر نرود.
وی در ادامه به آمارهای مربوط به رهسپاری مددجویان اشاره کرد و گفت: تا پایان سال ۱۴۰۲، تعداد ۳۷۱۴ کودک و نوجوان در فرآیند رهسپاری قرار گرفته‌اند که ۵۲ درصد از آنها را دختران تشکیل می‌دهند. بیشترین تعداد آنان، با ۲۰۰۵ نفر، در پنج استان تهران، خراسان رضوی، اصفهان، کرمان و فارس ساکن هستند.
حسینی ادامه داد: در حال حاضر، میانگین مدت ماندگاری در دوران پس از رهسپاری ۹.۲۴ سال است که عددی بالاست و باید در جهت کاهش آن تلاش کنیم، زیرا این کاهش به معنای موفقیت در کمک به مددجویان برای دستیابی به استقلال است.
وی با بیان اینکه مددجویان به مسکن پس از رهسپاری نیاز دارند، گفت: بیش از ۵۰ درصد از این افراد در منزل‌های استیجاری زندگی می‌کنند و تنها ۲۲ درصد از آنها دغدغه‌ای بابت مسکن ندارند. ما باید این افراد را در طرح‌های تأمین مسکن در اولویت قرار دهیم. متأسفانه در منابع در دسترس، تنها به معلولان توجه شده و فرزندان در حال رهسپاری فراموش شده‌اند.
رئیس سازمان بهزیستی افزود: آمارها نشان می‌دهد که ۶۸ درصد از مددجویان رهسپار شده، شغل دارند اما پایدار بودن این مشاغل مشخص نیست. ما برای تسهیل اشتغال وام‌هایی برای خوداشتغالی اعطا می‌کنیم، اما آیا این وام‌ها منجر به ایجاد اشتغال پایدار خواهند شد؟
وی تأکید کرد: برنامه ما برای حل این مشکل، ایجاد شرکت یا تعاونی با جمعیت زیادی از مددجویان است. تمامی کارشناسان در شهرستان‌ها باید تغییر سیاست اعطای وام از خوداشتغالی به کارفرمایی را از طریق تأسیس شرکت یا تعاونی پیگیری کنند. به عنوان مثال، اگر هزار مددجو گرد هم بیایند و یک تعاونی تشکیل دهند، می‌توانند وام‌هایی به ارزش ۱۵۰ میلیون تومان دریافت کرده و کسب‌وکار راه‌اندازی کنند. این اقدام هم اشتغال پایدار ایجاد می‌کند، هم مددجو حقوق دریافت می‌کند و هم در ارزش افزوده تعاونی و شرکت مشارکت خواهد داشت.
وی در مورد آمار مربوط به ازدواج فرزندان پس از رهسپاری گفت: خوشبختانه تنها 130 مورد از ازدواج‌ها به طلاق منجر شده است. از 3700 فرزند، 65 درصد ازدواج کرده‌اند که این آمار از کیفیت خوبی برخوردار است.
حسینی، سه مؤلفه اصلی برای پیوند به زندگی مستقل را مسکن، ازدواج و اشتغال مطرح کرد و افزود: در طرح‌های ما برای تأمین اعتبار با کمبود روبرو نیستیم و می‌توانیم از ظرفیت‌های بی‌نهایت خیرین بهره‌برداری کنیم. به عنوان مثال، یکی از خیرین اعلام کرده که هزینه کل ازدواج‌ها را تقبل خواهد کرد.
به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان بهزیستی کشور، وی ادامه داد: یکی از مشکلات دوران پسا رهسپاری، مسأله سربازی مردان جوان است و بر این نکته تأکید کرد که مددجویان ما یا باید از خدمت سربازی معاف گردند یا اینکه زمان سربازی باید به دوره مهارت‌آموزی تغییر یابد که هماهنگی‌های لازم با سازمان فنی و حرفه‌ای انجام شده است.
رئیس سازمان بهزیستی درباره سلامت فرزندان رهسپار شده گفت: خوشحالیم که اعلام کنیم 90 درصد از فرزندان با سلامتی کامل رهسپار شده‌اند، آماری که در خانواده‌های بومی نیز به سختی به دست می‌آید. 5 درصد از این افراد دارای مشکلات روانی هستند که با هماهنگی‌های درون‌‌سازمانی، ۳۵۰۰ مرکز مشاوره در خدمت این درصد خواهد بود.