طبق گزارش گروه سیاست خارجی ایرنا، جیمز دورسو، کارشناس حوزه سیاست خارجی و امنیت ملی که دو دهه در نیروی دریایی ایالات متحده به فعالیت پرداخته و در کشورهایی نظیر کویت، عربستان سعودی و عراق تجربه دارد، در مقالهای برای وب‌سایت The Hill نزدیک به کنگره ایالات متحده تصریح کرده است که سیاست فشار حداکثری که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور منتخب آمریکا پیاده کرده، دیگر در قبال جمهوری اسلامی ایران کارساز نخواهد بود.
دونالد ترامپ به عرصه سیاسی بازگشته است و همزمان کمپین فشار حداکثری علیه ایران به‌منظور محدودسازی شدید فروش نفت تهران مجدداً فعال شده است. اما سال ۲۰۲۵ به‌هیچ وجه شبیه سال ۲۰۱۸ نیست.
در حالی که ایران در آن مقطع به شدت با چالش‌هایی روبرو بود، شرایط کنونی کاملاً متفاوت است. حمایت ایالات متحده از عملیات اسرائیل علیه مردم فلسطین و لبنان موجب کاهش پشتیبانی محلی از اقدامات آمریکا شده، زیرا بسیاری از پایتخت‌های خاورمیانه در رابطه با سیاست فشار حداکثری تردید دارند و معتقدند که این رویکرد به ایجاد تنش‌های بیشتر در منطقه منجر خواهد شد.
از سال ۲۰۲۳، عربستان سعودی و ایران به سمت یکدیگر گرایش یافته‌اند. ولیعهد سعودی به تازگی با رئیس‌جمهور جدید ایران گفت‌وگو کرد. رؤسای ستاد نیروهای مسلح دو کشور ماه گذشته مطالبات دفاعی را مورد بحث قرار دادند و این دو کشور در حال تقویت همکاری‌های اقتصادی خود هستند.
در اکتبر گذشته، رؤسای امارات متحده عربی و ایران نخستین ملاقات رو در رو را برگزار کردند و روابط تجاری میان امارات و ایران در حال گسترش است. همچنین قطر که دارای میدان گاز طبیعی مشترکی با ایران است، در تلاش برای توسعه همکاری‌های اقتصادی خود با ایران قرار دارد.
بازار نفت نیز از سال ۲۰۱۸ دچار تغییرات قابل ملاحظه‌ای شده است. بر اساس گزارش آرگوس مدیا، صادرات نفت ایران که در نیمه دوم سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ به خاطر تحریم‌های دوره ترامپ به زیر ۵۰۰,۰۰۰ بشکه در روز کاهش یافته بود، از سال ۲۰۲۱ روند صعودی به خود گرفته و هر ساله افزایش یافته است. ایران توانسته است شبکه خود را به‌منظور دور زدن تحریم‌ها گسترش دهد و ناوگان تانکرهای خود را افزایش دهد. بنابراین، اگر آمریکا دوباره علیه ایران تحریم وضع کند، این کشور با خریدارانی مواجه خواهد شد که الزماً از تحریم‌ها هراسی ندارند.
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور جدید ایران، پس از موفقیت در انتخابات ضمن اعلام برنامه خود در متنی با عنوان «پیام من به دنیای جدیدـ» از عزم خود برای تقویت روابط با همسایگان ایران گفت. او بر اهمیت تشکیل یک منطقه قوی تأکید کرده و امیدوار است مذاکرات سازنده‌ای با اروپا آغاز شود؛ همچنین از احیای توافق برجام حمایت نموده و از واشنگتن خواسته است تا با واقعیت‌ها کنار بیاید.
در ماه اکتبر، ترامپ که نامزد انتخابات ریاست جمهوری بود، تأکید کرد: من آرزو می‌کنم ایران به موفقیت‌های چشمگیری دست یابد، اما نکته اصلی این است که آن‌ها نباید به سلاح هسته‌ای دست یابند.
معاون او، جی‌دی ونس، نیز دیدگاه مشابهی را مطرح کرده و اظهار داشت: منافع ما به شدت ایجاب می‌کند که از ورود به جنگ با ایران خودداری کنیم، چراکه این جنگ منابع زیادی را از ما می‌گیرد و برای کشور هزینه‌زا خواهد بود.
این نشانه‌ها اشاره به تمایل برای رسیدن به یک راه‌حل مذاکره‌ای دارند، اما آمریکا سابقه رها کردن تعهدات خود را دارد، همانند توافق هسته‌ای اولیه با ایران.
رابطه نزدیک‌تر ایران با روسیه و چین نیز موجب تقویت قدرت مقاومت در تهران شده است. در ماه مارس ۲۰۲۱، چین و ایران توافق‌نامه‌ای ۲۵ ساله برای شراکت استراتژیک جامع امضا کردند که روابط دوجانبه را تقویت می‌کند و شامل سرمایه‌گذاری ۴۰۰ میلیارد دلاری در بخش‌های نفت، گاز، پتروشیمی، حمل‌ونقل و تولید ایران می‌شود. در عوض، چین به‌طور مداوم نفت ایران را با شرایطی مناسب تأمین خواهد کرد. همچنین شواهدی از تبادل تجهیزات و تسلیحات نظامی میان ایران و روسیه منتشر شده است.
تجارت غیردفاعی نیز شاهد رشد چشمگیری بوده است. به نقل از موسکو تایمز، صادرات روسیه به ایران در سال گذشته ۲۷ درصد و واردات روسیه از ایران ۱۰ درصد افزایش یافته است. دو طرف به توافق رسیده‌اند که تجارت خود را با استفاده از ارزهای غیر از دلار آمریکا گسترش دهند و روسیه متعهد به سرمایه‌گذاری ۴۰ میلیارد دلار در بخش نفت و گاز ایران شده است.
علیرغم چالش‌های اقتصادی، ایران بودجه نظامی خود را به‌نحو چشمگیری افزایش داده است. این کشور نشان داده که مایل به گفتگو با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) است، اما نه تحت فشار. عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در یک مصاحبه تلویزیونی گفته است که هنوز فرصت‌هایی برای دیپلماسی وجود دارد، هرچند که این فرصت‌ها محدودند. او تأکید کرده است که این یک فرصت منحصر به فرد است.
رئیس‌جمهور ایران اعلام کرده که آماده است تا با ایالات متحده تعامل داشته باشد: خواه این موضوع را بپذیریم یا نه، ما در زمینه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی با ایالات متحده مواجه خواهیم شد و بهتر است که این عرصه را خودمان مدیریت کنیم.
نویسنده در بخش پایانی این مقاله به این نکته اشاره می‌کند که ترامپ تمایلی به آغاز جنگ با ایران ندارد، چراکه از عواقب آن بر اقتصاد آمریکا آگاه است و اظهار می‌دارد که تحریم‌ها و حملات گاه‌به‌گاه اسرائیل به اهدافی در خاک ایران، ممکن است تنها گزینه‌های او باشند.
اگر چنین باشد و اقتصاد ایران و طرح‌های صادرات نفت آن با توجه به تجربه‌های گذشته به اندازه کافی مقاوم شده باشد و اگر روسیه و چین نیز در کنار ایران باقی بمانند، ممکن است شاهد سال‌ها درگیری‌های کم‌مقیاس باشیم که برای گروه‌های سخت‌گیر آمریکایی و اسرائیلی مناسب است.
با این حال، یک مهلت برای مذاکرات با ایران وجود دارد: ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵، که زمان لغو کامل قطعنامه‌های شورای امنیت علیه ایران به شمار می‌آید. این بازه زمانی آخرین فرصت برای قدرت‌های جهانی محسوب می‌شود تا به تحریم‌هایی که در توافق هسته‌ای ایران لغو شده بودند، بازگردند.
نویسنده در پایان اذعان می‌کند که جمهوری اسلامی ایران نیز در مواجهة با طرح موضوعات غیرهسته‌ای از سوی آمریکا در هرگونه مذاکرات، دست خود را برای اقدام برابر می‌بیند و خاطرنشان می‌کند: اگر ایالات متحده بخواهد که دامنه توافق هسته‌ای جدیدی را به‌منظور گنجاندن توانمندی‌های موشکی و سیاست خارجی ایران در منطقه گسترش دهد، ایران ممکن است محدودیت‌های مشابهی را برای کشورهای دیگر پیشنهاد کرده و سپس از آن بخواهد که توافق به یک معاهده تبدیل شود و این‌گونه دولت‌های آینده ایالات متحده خود را ملزم به اجرای آن بدانند.
فعلاً ساختار سیاسی در آمریکا و حامیان رسانه‌ای آن تنها یک استراتژی دارند؛ افزایش تحریم‌ها. آن‌ها به تعامل مسالمت‌آمیز با ایران تمایل ندارند. با این وجود، اگر هر دو طرف واقع‌بینانه پیش بروند و مخالفان توافق در هر دو کشور را توجیه کنند، امکان دارد فشار حداکثری که بیشتر به‌عنوان یک شعار مطرح بوده و نه یک استراتژی، به فرصتی برای مذاکره تبدیل شود.