به مدت بیش از ۴۰ سال است که ایستگاه رادیویی مرموزی به نام «UVB۷۶» که با لقب «بازر» شناخته می شود، صدای پیوسته ای شبیه وز وز را به همراه پیام های رمزآلود به زبان روسی پخش می کند. هویت و هدف اساسی این ایستگاه هنوز به طور قطی مشخص نشده و این موضوع سبب شده تا آن به یکی از معماهای جذاب و بحث برانگیز در سطح جهانی تبدیل گردد.
این ایستگاه رادیویی مرموز «بازر» از سال ۱۹۸۲ با فرکانس ۴۶۲۵ کیلوهرتز به پخش پیام های عجیب و رمزآلود پرداخته است.
پیام هایی که این ایستگاه ارسال می کند شامل یک سری از اعداد، عبارات بی معنی و گاهی نام های روسی نظیر «Ya UVB76, Ya UVB76. 180 08 BROMAL 74 27 99 14. Boris, Roman, Olga, Mikhail, Anna, Larisa» است.
اگرچه فروپاشی شوروی در دهه ۱۹۹۰ میلادی به تعطیلی بسیاری از پروژه های آن زمان منجر شد، اما این ایستگاه به فعالیت خود ادامه می دهد و مکان دقیق پخش آن در میان مسکو و سن پترزبورگ تخمین زده می شود. برخی کارشناسان بر این باورند که این ایستگاه که در حال حاضر تحت عنوان «MDZhB» شناخته می شود، بخشی از یک سیستم ارتباطی سری نظامی شوروی بوده که از آن برای ارسال پیام های رمزگذاری شده استفاده می شده است.
جف هاون، کارشناس امنیتی در مدرسه اقتصاد لندن، در مصاحبه ای با شبکه فرانسه ۲۴، فعالیت های «UVB۷۶» را به یک شبکه گسترده از «ایستگاه های اعداد» مربوط می داند که در زمان جنگ سرد توسط سرویس های اطلاعاتی شوروی برای انتقال پیام های رمزنگاری شده به کار می رفته اند.
ایستگاه های اعداد به ایستگاه های رادیویی موج کوتاهی گفته می شود که در آن ها معمولاً فردی یک سری عدد را می خواند که پس از رمزگشایی می توانند به یک پیام معنادار تبدیل شوند.
آیا این ایستگاه کارکرد نظامی دارد؟
تحقیقات فنی نشان می دهد که این ایستگاه رادیویی به احتمال زیاد برای اهداف نظامی طراحی شده است. براساس گزارش وب سایت «Priyom»، این ایستگاه تحت مدیریت دو مرکز ارتباطی نظامی روسیه در منطقه سوداک قرار دارد. «UVB۷۶» از یک فرستنده اصلی با توان تولید ۲۰ کیلووات و یک فرستنده پشتیبان با توان ۵ کیلووات برخوردار است که این امکان را برای ارسال پیام به دورترین نقاط فراهم می آورد.
از سوی دیگر، برخی بر این عقیده اند که این ایستگاه تنها به عنوان ابزار آموزشی برای اپراتورهای اطلاعاتی الکترونیکی یا سیستمی برای ارتباطات پشتیبانی طراحی شده است. اما ماریس گلدمنیس، مدیر وب سایت «NumbersStations»، به طور قاطع بیان می کند که این ایستگاه رادیویی برای آموزش جاسوسان تازه کار طراحی شده و به گاهی اوقات دستورات خاصی را به ارتش منتقل می کند.
در میان نظریه ها و فرضیات ترسناک، برخی بر این باورند که ایستگاه «UVB۷۶» ممکن است بخشی از سیستم معروف به «دست مرده» باشد؛ فناوری ای که در زمان شوروی طراحی شده و ادعا می شود قادر است در صورت قطع سیگنال، به طور خودکار یک حمله هسته ای را فعال سازد. کوین لیمونیه، پژوهشگر فرانسوی، در گفت وگویی با نوول آبزر توضیح می دهد: «صدای وز وز UVB۷۶ احتمالاً سیگنال هشدار است و در صورت متوقف شدن، ممکن است زنجیره ای از پاسخ های هسته ای به راه افتد.» و اگر چنین سیستمی واقعاً وجود داشته باشد، ما احتمالاً پیش از آگاهی از آن نابود خواهیم شد.
در سال ۲۰۱۰، هنگامی که این ایستگاه به مدت کوتاهی به فعالیت خود پایان داد و سپس با پیام هایی عجیب شروع به کار مجدد کرد، توجه جهانی به این معما افزایش یافت. بسیاری از علاقه مندان تلاش کردند تا پیام های این ایستگاه را ضبط کرده و تحلیل کنند، حتی یک کانال یوتیوب به طور مرتب به انتشار پیام های آن اختصاص یافت.
به تازگی، یکی از تولیدکنندگان محتوا در فرانسه با نام «Feldup» یکی از ویدیوهای خود را به این موضوع اختصاص داد که این ویدیو با بیش از ۲ میلیون بازدید دوباره توجه ها را به «UVB۷۶» جلب کرد.
در سال ۲۰۲۲، حدود یک ماه قبل از حمله روسیه به اوکراین، گزارشی منتشر شد مبنی بر هک شدن این ایستگاه و پخش آهنگ گانگام استایل از آن. برخی این رویداد را علامتی از حمله قریب الوقوع روسیه دانستند، در حالی که عده ای دیگر آن را صرفاً یک شوخی بی مزه تلقی کردند.
در عصر ارتباطات ماهواره ای و اینترنت، چرا هنوز باید از یک ایستگاه با این قدمت استفاده شود؟ پاسخ در دو کلمه خلاصه می شود: امنیت و ناشناسی. تونی اینگوسون، کارشناس ارتباطات نظامی، توضیح می دهد: «ایستگاه های اعداد یک مسیر ارتباطی غیرقابل ردیابی و ایمن را فراهم می آورند که برای ارسال دستورات حساس بسیار مناسب است».
علی رغم گذشت سال ها، صداهای مرموز «UVB۷۶» همچنان یک معما باقی مانده و مشخص نیست آیا این ایستگاه تنها باقی مانده ای از ایستگاه های رادیویی غیر فعال دوران شوروی است یا ابزاری نظامی که همچنان مورد استفاده قرار می گیرد.
هرچند فعالیت این ایستگاه رادیویی معمولاً هم زمان با رویدادهای نظامی یا به روزرسانی پروتکل ها افزایش می یابد، اما ماریس گلدمنیس می گوید: «هیچ کس نمی تواند با اطمینان در این باره اظهار نظر کند.»