قدمت کوره آجر پزی به قرن هفتم قبل از میلاد باز میگردد. در آن زمان، کورهها با استفاده از چوب و زغال آتش داغ میشدند. در طول قرون، تکنولوژی کورههای آجرپزی بهبود و منجر به افزایش بهره وری و کاهش هزینه های تولید شد. با پیشرفت علم، کورههای آجرپزی به صورت خودکار و هوشمند تر و دارای کنترلهایی دقیق بر دما، زمان و هوادهی هستند که این امر باعث بهبود کیفیت محصولات نهایی شده است.
انواع کوره تولید آجر
از زمان های قدیم تا به امروز آجر در انواع مختلف کوره ها پخت و تولید می شود که از جمله این کوره ها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
• کوره قمیر یا گنبدی شکل
• کوره شاتل
• کوره تونلی
• کوره هافمان یا چند اتاقی
• کوره رولیک
کوره رولیک، تحول در تولید آجرنسوز
کورههای رولیک یک نوع کوره صنعتی برای پخت سرامیک هستند که در چندسال اخیر با تغییر کاربری از آن برای پخت انواع آجر نسوز استفاده میکنند. کوره های رولری با استفاده از رولر های سرامیکی دوار مدام درحال گردش می باشند که محصولات با قرار گرفتن برروی این رولرها با توجه به حرکت دوار رولرها روبه جلو حرکت خواهند کرد بنابراین نحوه تولید در این کورهها به صورت پیوسته می باشد.
در واقع منطق کوره های رول به این صورت است که خشت خام در ورودی کوره در معرض هوای گرم قرار گرفته و با حرکت به سمت جلو این دما افزایش یافته تا جایی که تقریباً در قسمت مرکزی کوره فایرینگ یا جهنم کوره دما به اوج خود رسیده و آجرها در آن دما کاملاً پخته زینترینگ خواهد شد. بعد از این مرحله دما به صورت کاهشی می باشد و آجرها با حرکت رو به جلو از منطقه پخت خارج شده و به سمت خروجی حرکت میکنند. لازم به ذکر است که تمامی مراحل به صورت پیوسته و بدون هیچ گونه وقفه ای انجام میشود.
آجر نسور رولیک
آجرهایی که در کوره رولری پخته میشوند یک طرف نما هستند یعنی یک طرف آجر صاف و صیقلی و قابل استفاده برای نما و سطح دیگر آن دارای دو شیار است که نمیتوان از آن سمت آجر برای نما استفاده کرد که علت این امر مکانیزم عمل کوره رول میباشد. بیشترین سهم تولید در کوره های رولیک به دو رنگ پرطرفدار آجر نسوز طوسی و آجر نسوز سفید اختصاص دارد.
پس در واقع یک سمت آجر مدام با این غلطک ها در تماس و بر روی آنها حرکت میکند. برای حرکت آجرها بر روی غلطروی یک سمت آجر (همان سطحی که روی رول ها قرار میگیرد) در زمان شکل دهی و پرسینگ دو شیاربرجسته به عنوان تکیه گاه ایجاد میگردد. همچنین سطح زیرین آجر ممکن است دارای کثیفیهایی ناشی از تماس با رولهای کوره و دوغابی به نام انگوب باشد که این عوامل باعث میشود از یک سمت آجر در نما نتوان استفاده کرد. انگوب دوغابی است که در زمان شروع فرایند پخت و قراردادن آجر برروی رول ها آجر به آن آغشته می شود.
مزایای پخت آجرنسوز در کوره رول
تحولات اخیر در زمینه کورههای رولیک برای پخت آجر نما شامل بهبودات مهمی در زمینه کارایی، کیفیت و پایداری این نوع کورهها است.برخی از تحولات اصلی عبارتند از:
حجم تولید بیشتر:
به دلیل پیوسته بودن تولید بدون هیچ وقفه ای تولید به صورت مداوم و همیشگی می باشد.
سرعت پخت بالاتر:
در کوره های قدیمی حدود 20 الی 36 ساعت زمان برای پخت آجر نیاز است اما در کوره رول که به کوره پخت سریع هم معروف است زمان کمتر و حدوداً 3 ساعت می باشد.
صرفه جویی در مصرف انرژی:
در این روش انرژی های مصرفی مانند گاز بسیار کمتر و حتی نیروی انسانی کمتری هم نیاز است.
کم تر بودن آلاینده های زیست محیطی:
به دلیل ترکیب مناسب گاز با هوا و سوخته شدن کامل آن میزان آلایندگی و دود کمتر از روش های قدیمی است که با خام سوزی آلودگی زیادی به همراه داشتند.
چه آجرهایی در کوره رول تولید میشوند؟
در کوره های رول انواع مختلف رنگ و ابعاد آجر قابل تولید است اما هرچه ضخامت آجر کمتر پخت و کیفیت آن بهتر است. در واقع بهتر است آجرهای ضخیم در این کوره ها پخت نشوند چرا که این کوره ها معروف به پخت سریع هستند که این امر ممکن است با عث شود مغز آجر فرصت کامل پخته شدن پیدا نکند و از طرف دیگر سیستم ساختاری و مکانیکی کوره رول به نحوی است که ممکن است در بعضی از قسمت ها آجرهای با ضخامت بالا امکان عبور نداشته باشند. پس بهتر است آجر تولیدی ضخامت زیادی نداشته باشند و اما از لحاظ رنگ میتوان گفت بیشترین میزان تولید به آجر نسوز طوسی و آجر نسوز سفید اختصاص می یابد چرا که :
- میزان تقاضای این دورنگ آجر نسوز در بازار بسیار بالا است.
- محیط پخت کوره های رولری اکسیدی می باشد که این محیط برای تولید آجر سفید و طوسی بسیار مناسب می باشد. این در حالیست که محیط پخت کوره های قدیمی قمیراحیایی است که برای تولید آجرهای انگلیسی و شاموتی مناسب می باشد.
- دمای پخت آجرهای نسوز سفید و طوسی بالاتر از مابقی رنگ ها می باشد. افزایش دما در کوره های رولری به آسانی و بدون آسیب به کوره انجام میگیرد ولی در کوره های قدیمی با محدودیت افزایش دما روبرو هستند و ممکن است کوره آسیب ببیند.
جمع بندی
در واقع کوره رول از رول هایی که در کنار هم قرار گرفته اند تشکیل شده و خشت خام آجر بر روی این غلطک ها حرکت و وارد کوره میشوند و به مرور پخته و بعد از پخته شدن خنک میشوند و از کوره خارج میگردند. کوره رول نسبت به روش های قدیمی تولید آجر مزایای زیادی دارد که از مهمترین آنها به سرعت تولید بالا و مصرف کمتر انرژی اشاره کرد.