دسته ای از نشان های سلطنتی مربوط به قرن شانزدهم که به مدت چند دهه در یک محفظه پنهانی در زیر پلکانی در سرداب کلیسای جامع ویلنیوس لیتوانی دراز کشیده بودند، کشف شده اند.
تاج های طلایی، حلقه ها و سایر تزئینات درباری که متعلق به حکام اروپای قرون وسطی بودند، از سال ۱۹۳۹ به دلیل آغاز جنگ جهانی دوم ناپدید گردیدند.
این گنجینه با ارزش که به دوران قرون وسطی تعلق دارد، شامل تاجی است که به الکساندر یاگیلون، پادشاه لهستان و دوک بزرگ لیتوانی در قرن ۱۵ نسبت داده می شود.
علاوه بر این، اشیایی چون تاج، زنجیر، مدالیون، حلقه و پلاک تابوت مربوط به الیزابت اتریش که در میان سال های ۱۴۳۶ تا ۱۵۰۵ زندگی می نمود، یافت شده است.
علاوه بر آن، تاج، عصا، کره، چند حلقه، زنجیر و پلاک های تابوت مخصوص باربارا رادزیویل، همسر سیگیسموند دوم آگوستوس پادشاه لهستان و دوک بزرگ لیتوانی در قرن ۱۶ نیز کشف گردیده است.
باستان شناسان اشاره می کنند که این نشان های سلطنتی به منظور استفاده در مراسم تدفین طراحی شده و در زمان دفن در تابوت ها قرار داده می شدند.
گینتاراس گروشاس، اسقف اعظم ویلنیوس، در مورد کشفیات اخیر ابراز داشت: «این نام ها و نشانه ها در مراسم تدفین پادشاهان لیتوانی و لهستان، گنجینه های تاریخی بسیار باارزش و نماد سنت های کهن دولتمداری لیتوانی و شگفتی های هنر طلا و جواهرسازی هستند.»
این آثار هنگام تدفین در تابوت های شاهان قرار می گرفتند و تاج ها پس از مرگ برای قرارگیری در آرامگاه ها ساخته می شدند.
اسقف اعظم ویلنیوس با تاکید بر اینکه این کشف نمایانگر رسوم تدفین و بزرگداشت آن زمان است، افزود: «این کشف برای ما اهمیت زیادی دارد، زیرا به خوبی نشان می دهد که مکان کلیسای جامع ویلنیوس به عنوان گورستان نخبگان دوک نشین بزرگ لیتوانی شناخته می شود».
این آثار اولیه در سال ۱۹۳۱ زمانی که سرداب کلیسا پس از یک سیلاب بهاری پاکسازی می شد، کشف شدند.
با این حال، پس از آغاز جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۳۹، این آثار به منظور جلوگیری از غارت یا آسیب های احتمالی به طور مخفیانه نگهداری شدند.
پس از اتمام جنگ جهانی دوم، چندین تلاش ناموفق برای ردیابی این گنجینه ها انجام شد، تا اینکه در سپتامبر ۲۰۲۴ گروهی از پژوهشگران توجه خود را به سرداب کلیسا معطوف کردند.
بر اساس گفته های مسئولان، این اشیاء عتیقه داخل روزنامه هایی که تاریخ سپتامبر ۱۹۳۹ را داشتند، پیچیده شده بودند. این آثار قرار است مورد ترمیم و بررسی قرار گیرند و در آینده ای نزدیک به نمایش عمومی گذاشته شوند.